I OW 128/26Spór o właściwość pomoc społeczna bezdomnosc 32
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Wójta Gminy U. do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Wójtem Gminy Ś. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.B. o udzielenie pomocy w formie zasiłku okresowego oraz celowego. Wójt Gminy U. argumentował, że mimo zameldowania zainteresowanego w jego gminie, centrum życiowe osoby wnioskującej o pomoc koncentruje się w gminie Ś., co powinno przesądzać o właściwości Wójta Gminy Ś. Wójt Gminy Ś. natomiast wskazywał na ostatnie miejsce zameldowania jako decydujące, powołując się na art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej (u.p.s.) i traktując wnioskodawcę jako osobę pozostającą w kryzysie bezdomności. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę, odwołał się do przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) i Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) regulujących spory o właściwość. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy zainteresowany jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 u.p.s. Sąd szczegółowo przeanalizował definicję osoby bezdomnej, wskazując na dwa odrębne stany faktyczne pozwalające na takie uznanie: brak zamieszkania w lokalu mieszkalnym i brak stałego zameldowania, lub brak zamieszkania w lokalu mieszkalnym przy jednoczesnym stałym zameldowaniu w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Z akt sprawy wynikało, że zainteresowany przebywał na działce w trudnych warunkach, a jego budynek mieszkalny został rozebrany, mimo że nadal był tam zameldowany. Sąd uznał, że altana działkowa nie jest lokalem mieszkalnym i nie spełnia wymogów do zamieszkania, a fakt posiadania zameldowania w rozebranym budynku nie zmienia statusu osoby bezdomnej. W konsekwencji, NSA uznał, że zastosowanie znajduje art. 101 ust. 2 u.p.s., który w przypadku osoby bezdomnej odsyła do ostatniego miejsca zameldowania, co w tej sytuacji wskazywało na Wójta Gminy U. jako organ właściwy. Sąd nie orzekał o kosztach postępowania, wyjaśniając, że w sprawach o rozstrzygnięcie sporu o właściwość nie ma podstaw do zasądzania zwrotu kosztów na podstawie przepisów dotyczących kosztów postępowania w sprawach ze skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie właściwości miejscowej organu w sprawach pomocy społecznej dla osób bezdomnych, w szczególności w kontekście definicji osoby bezdomnej i znaczenia ostatniego miejsca zameldowania w przypadku braku faktycznego miejsca zamieszkania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby przebywającej w altanie działkowej i zameldowanej w rozebranym budynku, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych, mniej skrajnych przypadkach.
Zagadnienia prawne (2)
Kto jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o świadczenia z pomocy społecznej, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie jest zameldowana w jednej gminie, ale centrum jej życia znajduje się w innej, a dodatkowo istnieje wątpliwość co do jej statusu jako osoby bezdomnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organem właściwym jest gmina ostatniego miejsca zameldowania, jeśli osoba jest bezdomna w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że zainteresowany jest osobą bezdomną, ponieważ przebywa w altanie działkowej, która nie jest lokalem mieszkalnym i nie spełnia wymogów do zamieszkania, mimo posiadania zameldowania w rozebranym budynku. W związku z tym zastosowanie ma przepis o właściwości miejscowej dla osób bezdomnych, który odsyła do ostatniego miejsca zameldowania.
Czy można zasądzić zwrot kosztów postępowania w sprawie o rozstrzygnięcie sporu o właściwość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu o rozstrzygnięcie sporu o właściwość nie ma podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że w sprawach o rozstrzygnięcie sporu o właściwość nie dochodzi do dochodzenia praw w rozumieniu art. 200 p.p.s.a., a jedynie do rozstrzygnięcia kwestii procesowej co do właściwości. Dlatego zastosowanie znajduje ogólna zasada ponoszenia kosztów przez strony (art. 199 p.p.s.a.) i brak jest podstaw do orzekania o zwrocie kosztów.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 15 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 101 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 6 § pkt. 8
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Pomocnicze
k.p.a. art. 22 § § 1 pkt. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.s. art. 101 § ust. 2a
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych art. 2 § pkt. 9a
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego art. 2 § ust. 1 pkt. 4
p.p.s.a. art. 199
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 157 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zainteresowany jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 u.p.s., ponieważ przebywa w altanie działkowej, która nie jest lokalem mieszkalnym i nie spełnia wymogów do zamieszkania, mimo posiadania zameldowania w rozebranym budynku. • Właściwość miejscową organu w sprawach o świadczenia z pomocy społecznej dla osoby bezdomnej ustala się według ostatniego miejsca zameldowania (art. 101 ust. 2 u.p.s.).
Odrzucone argumenty
Właściwość organu powinna być ustalona według centrum życiowego osoby wnioskującej o pomoc, a nie ostatniego miejsca zameldowania. • Organem właściwym powinien być Wójt Gminy Ś. ze względu na koncentrację centrum życiowego zainteresowanego w tej gminie.
Godne uwagi sformułowania
Altana działkowa nie jest zatem przeznaczona do zamieszkania, lecz służy celom rekreacyjno-wypoczynkowym. • Altana działkowa nie spełnia także wymagań lokalu mieszkalnego [...] bo nie jest to lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, skoro ustawodawca wyraźnie zakazał zamieszkiwania w tym lokalu. • W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). • O dochodzeniu praw w ogóle nie można mówić w sprawie z wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, ponieważ w takiej sprawie chodzi o rozstrzygnięcie zagadnienia procesowego co do właściwości.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Jolanta Górska
członek
Marek Stojanowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organu w sprawach pomocy społecznej dla osób bezdomnych, w szczególności w kontekście definicji osoby bezdomnej i znaczenia ostatniego miejsca zameldowania w przypadku braku faktycznego miejsca zamieszkania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby przebywającej w altanie działkowej i zameldowanej w rozebranym budynku, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych, mniej skrajnych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak szczegółowa analiza przepisów i stanu faktycznego jest kluczowa w ustalaniu właściwości organów, zwłaszcza w kontekście pomocy społecznej dla osób w trudnej sytuacji życiowej.
“Gdzie mieszka osoba bezdomna? NSA rozstrzyga spór o właściwość gminy w sprawie zasiłku.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.