I OSK 904/26Odmowa dopuszczenia do udziału w postępowaniu sadowym 52
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej dotyczącej decyzji Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich. Spółka argumentowała, że posiada interes prawny ze względu na zawarcie przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości oraz zabezpieczenie swojej wierzytelności hipoteką, która została wykreślona na skutek decyzji administracyjnej. Sąd, powołując się na art. 33 P.p.s.a. i utrwalone orzecznictwo, podkreślił, że interes prawny musi być oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. W ocenie NSA, umowa przedwstępna tworzy jedynie ekspektatywę prawa rzeczowego i stosunek obligacyjny, a nie prawo rzeczowe samo w sobie. Brak wskazania przez spółkę normy prawa materialnego, z której wynikałby jej interes, skutkował uznaniem tego interesu za faktyczny, a nie prawny. W konsekwencji, sąd postanowił odmówić dopuszczenia spółki do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że umowa przedwstępna i zabezpieczenie hipoteczne wierzytelności nie tworzą interesu prawnego do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie opierają się na konkretnym przepisie prawa materialnego.
Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie był stroną postępowania administracyjnego i jego interes opiera się wyłącznie na stosunku obligacyjnym.
Zagadnienia prawne (1)
Czy spółka, która zawarła umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości i której wierzytelność została zabezpieczona hipoteką, ma interes prawny do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym decyzji reprywatyzacyjnej, która doprowadziła do wykreślenia tej hipoteki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, do udziału w postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes prawny musi być oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Umowa przedwstępna tworzy jedynie stosunek obligacyjny i ekspektatywę prawa rzeczowego, a nie prawo rzeczowe. Brak wskazania przez spółkę normy prawa materialnego uzasadnia odmowę dopuszczenia do udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (6)
Główne
P.p.s.a. art. 33 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podmioty, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, mogą zgłosić udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wnioskować o dopuszczenie do tego postępowania w charakterze uczestnika, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego.
Dz.U. 2026 poz 143 art. 33 § 2
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 64 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące udziału w postępowaniu znajdują zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Dz.U. 2026 poz 143 art. 64 § 3
Dz.U. 2026 poz 143 art. 193
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interes prawny musi być oparty na przepisie prawa materialnego. • Umowa przedwstępna tworzy jedynie stosunek obligacyjny, a nie prawo rzeczowe. • Brak wskazania przez wnioskodawcę normy prawa materialnego uzasadnia odmowę dopuszczenia do udziału.
Odrzucone argumenty
Spółka posiada interes prawny do udziału w postępowaniu ze względu na zawarcie umowy przedwstępnej i zabezpieczenie wierzytelności hipoteką.
Godne uwagi sformułowania
interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo • istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego • interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego • umowa przedwstępna stwarza wyłącznie ekspektatywę prawa rzeczowego, stad też brak jest wymaganego interesu prawnego, który nie może być potencjalny lub hipotetyczny
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że umowa przedwstępna i zabezpieczenie hipoteczne wierzytelności nie tworzą interesu prawnego do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie opierają się na konkretnym przepisie prawa materialnego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie był stroną postępowania administracyjnego i jego interes opiera się wyłącznie na stosunku obligacyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii reprywatyzacji i interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Czy umowa przedwstępna i hipoteka dają prawo do udziału w procesie reprywatyzacyjnym? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1 300 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.