I OSK 879/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy Mielno od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego. Wojewoda stwierdził nieważność zarządzenia gminy w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego spółki komunalnej poprzez wniesienie aportem nieruchomości gruntowych. Gmina zarzuciła sądowi niższej instancji naruszenie prawa materialnego, w szczególności przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) dotyczących zbywania nieruchomości i prawa pierwszeństwa nabycia. Gmina argumentowała, że wniesienie aportu nie jest zbyciem w rozumieniu u.g.n., a jeśli nawet, to wykaz nieruchomości nie musiał zawierać terminu dla uprawnionych. Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, w tym Sądu Najwyższego, uznał, że wniesienie nieruchomości jako aportu do spółki komunalnej jest zbyciem w rozumieniu art. 4 pkt 3b i art. 34 ust. 1 u.g.n. Sąd podkreślił, że spółka z o.o. ma odrębną osobowość prawną, a przeniesienie własności następuje na rzecz innej osoby prawnej. Ponadto, NSA potwierdził, że zbycie takie podlega rygorom art. 35 u.g.n., co oznacza konieczność sporządzenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do zbycia, zawierającego termin do złożenia wniosku przez osoby uprawnione do pierwszeństwa nabycia (art. 35 ust. 2 pkt 12 u.g.n.). Brak takiego terminu w wykazie stanowi istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności zarządzenia przez organ nadzoru. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną Gminy Mielno.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej kwalifikacji aportu nieruchomości do spółki komunalnej jako zbycia oraz wymogów formalnych związanych z prawem pierwszeństwa nabycia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniesienia aportu nieruchomości do spółki komunalnej i stosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych form zbywania nieruchomości lub aportów do innych typów spółek.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniesienie przez gminę nieruchomości jako aportu do jednoosobowej spółki gminnej stanowi zbycie nieruchomości w rozumieniu art. 4 pkt 3b i art. 34 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniesienie nieruchomości jako aportu do spółki komunalnej jest zbyciem nieruchomości w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA i SN, zgodnie z którym aport jest czynnością prawną przenoszącą własność, a spółka z o.o. ma odrębną osobowość prawną. Podkreślono, że takie zbycie może prowadzić do obejścia prawa pierwszeństwa nabycia, jeśli nie będzie podlegać rygorom ustawy.
Czy wykaz nieruchomości przeznaczonych do zbycia, zgodnie z art. 35 ust. 2 pkt 12 ustawy o gospodarce nieruchomościami, musi zawierać termin do złożenia wniosku przez osoby uprawnione do pierwszeństwa nabycia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wykaz nieruchomości przeznaczonych do zbycia musi zawierać termin do złożenia wniosku przez osoby uprawnione do pierwszeństwa nabycia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wskazanie terminu w wykazie jest kluczowe dla możliwości skorzystania z prawa pierwszeństwa nabycia przez osoby wskazane w art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., a jego brak stanowi istotne naruszenie prawa.
Przepisy (14)
Główne
u.s.g. art. 98 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.g.n. art. 4 § pkt 3b
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 34 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 35 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 35 § ust. 2 pkt 12
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.g.n. art. 34 § ust. 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.k. art. 12 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniesienie nieruchomości jako aportu do spółki komunalnej jest zbyciem w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. • Wykaz nieruchomości przeznaczonych do zbycia musi zawierać termin do złożenia wniosku przez osoby uprawnione do pierwszeństwa nabycia.
Odrzucone argumenty
Wniesienie aportu do spółki komunalnej nie jest zbyciem nieruchomości w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. • Wykaz nieruchomości nie musiał zawierać terminu dla osób uprawnionych do pierwszeństwa nabycia.
Godne uwagi sformułowania
Wniesienie przez gminę do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością aportu w postaci nieruchomości stanowi zbycie nieruchomości w rozumieniu art. 4 pkt 3b i art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. • Ta odmienność wykładni jest wynikiem nie tylko istnienia w ustawie (od 22 września 2004 r.) w art. 4 pkt 3b definicji "zbywania nieruchomości", przez co ustawodawca rozumie czynności prawne, na podstawie których następuje przeniesienie własności nieruchomości lub przeniesienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej albo oddanie jej w użytkowanie wieczyste. • Pamiętać jednak trzeba, że spółka z o.o. (jak w niniejszej sprawie), nawet z pełnym udziałem gminy, ma odrębną od gminy osobowość prawną, a więc przeniesienie własności następuje na rzecz innej od gminy osoby prawnej, co wyczerpuje dyspozycję czynności prawnej z art. 4 pkt 3b u.g.n.
Skład orzekający
Dariusz Chaciński
sprawozdawca
Piotr Niczyporuk
członek
Zygmunt Zgierski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej kwalifikacji aportu nieruchomości do spółki komunalnej jako zbycia oraz wymogów formalnych związanych z prawem pierwszeństwa nabycia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniesienia aportu nieruchomości do spółki komunalnej i stosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych form zbywania nieruchomości lub aportów do innych typów spółek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zarządzania majątkiem komunalnym i potencjalnego obejścia przepisów o prawie pierwszeństwa nabycia nieruchomości przez gminy. Jest to istotne dla samorządów i prawników zajmujących się prawem nieruchomości i samorządowym.
“Czy aport nieruchomości do spółki komunalnej to ukryta sprzedaż? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.