I OSK 657/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Lubuskiego, który stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta Z. zlecającej Komisji Rewizyjnej kontrolę doraźną w spółkach miasta. Wojewoda uznał, że spółki te nie są "gminnymi jednostkami organizacyjnymi" w rozumieniu art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.), a zatem nie podlegają kontroli rady. WSA uznał jednak, że spółki utworzone przez gminę w celu wykonywania jej zadań, nawet posiadające osobowość prawną, mieszczą się w szerokim rozumieniu pojęcia "gminna jednostka organizacyjna". Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Wojewody, w pełni podzielił stanowisko WSA. Podkreślił, że w przypadku braku bliższego określenia, pojęcie "gminna jednostka organizacyjna" należy rozumieć szeroko, obejmując również spółki z udziałem gminy. NSA wskazał, że spółki te, mimo odrębnej osobowości prawnej, mają szczególny charakter, gdyż służą realizacji zadań gminy, a przepisy u.s.g. mają w tym zakresie charakter przepisów szczególnych wobec Kodeksu spółek handlowych. Sąd uznał, że przekazanie zadań do spółki nie może oznaczać wyjęcia ich spod kontroli rady, która jest organem stanowiącym i kontrolnym gminy. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając tym samym prawo rady gminy do kontroli spółek, których jest jedynym udziałowcem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu kompetencji kontrolnych rady gminy wobec spółek komunalnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy gmina jest jedynym udziałowcem spółki i dotyczy kontroli przez radę gminy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, której jedynym udziałowcem jest gmina, jest "gminną jednostką organizacyjną" w rozumieniu art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, podlegającą kontroli rady gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, której jedynym udziałowcem jest gmina i która została utworzona w celu wykonywania zadań gminy, jest "gminną jednostką organizacyjną" w rozumieniu art. 18a ust. 1 u.s.g. i podlega kontroli rady gminy.
Uzasadnienie
Sąd przyjął szerokie rozumienie pojęcia "gminna jednostka organizacyjna", obejmujące również spółki posiadające osobowość prawną, utworzone przez gminę do realizacji jej zadań. Podkreślono, że przekazanie zadań do spółki nie wyłącza ich spod kontroli rady, która jest organem kontrolnym gminy. Wykładnia systemowa, w tym analiza art. 24 ust. 2 u.s.g., potwierdza uprawnienia kontrolne rady wobec takich podmiotów.
Przepisy (8)
Główne
u.s.g. art. 18a § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Pojęcie "gminna jednostka organizacyjna" należy rozumieć szeroko, obejmując również spółki z udziałem gminy, które zostały utworzone w celu wykonywania zadań gminy.
Pomocnicze
u.s.g. art. 9 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Gmina może tworzyć jednostki organizacyjne w celu wykonywania zadań.
u.s.g. art. 24 § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Radny ma prawo uzyskiwania informacji i materiałów oraz wglądu w działalność spółek z udziałem gminy.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada ograniczonej kognicji NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 33
Kodeks cywilny
k.s.h. art. 212 § 1
Kodeks spółek handlowych
u.g.k. art. 10a
Ustawa o gospodarce komunalnej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółki z udziałem gminy, utworzone do realizacji jej zadań, są "gminnymi jednostkami organizacyjnymi" w rozumieniu art. 18a ust. 1 u.s.g. • Rada gminy ma prawo kontrolować takie spółki. • Przekazanie zadań do spółki nie wyłącza ich spod kontroli rady. • Wykładnia systemowa, w tym art. 24 ust. 2 u.s.g., potwierdza uprawnienia kontrolne rady.
Odrzucone argumenty
Spółka z o.o. z jedynym udziałowcem gminnym nie jest "gminną jednostką organizacyjną" podlegającą kontroli rady. • Kontrola nad taką spółką przysługuje gminie reprezentowanej przez wójta. • Art. 24 ust. 2 u.s.g. nie miał zastosowania w sprawie ze względu na datę podjęcia uchwały.
Godne uwagi sformułowania
"pojęcie "gminna jednostka organizacyjna" należy rozumieć szeroko" • "przekazanie zadań do spółki nie może oznaczać wyjęcia ich spod kontroli rady" • "zasada lege non distinguente nec nostrum est distinguere"
Skład orzekający
Jan Paweł Tarno
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Górska
członek
Małgorzata Borowiec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kompetencji kontrolnych rady gminy wobec spółek komunalnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy gmina jest jedynym udziałowcem spółki i dotyczy kontroli przez radę gminy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ustrojowego w samorządzie terytorialnym – zakresu kontroli rady nad spółkami komunalnymi, co jest istotne dla praktyków prawa samorządowego.
“Czy rada gminy może kontrolować spółki, które sama stworzyła? NSA wyjaśnia.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.