I OSK 649/15Spółka jawna przekształcenie prawa własności nieruchomości
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Wojewody Śląskiego i Prezydenta Miasta Sosnowca, które odmawiały spółce jawnej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Sąd I instancji uznał, że spółka jawna, jako jednostka organizacyjna posiadająca zdolność prawną na mocy Kodeksu spółek handlowych, powinna być traktowana na równi z osobami prawnymi w kontekście ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, powołując się na art. 331 Kodeksu cywilnego oraz zasadę równości wobec prawa. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego, uznał zarzut naruszenia prawa materialnego za zasadny. Sąd podkreślił, że ustawa z 2005 r. w art. 1 ust. 1 w sposób jednoznaczny wymienia jako podmioty uprawnione jedynie osoby fizyczne i prawne. Stwierdził, że spółka jawna, niebędąca osobą prawną, nie mieści się w tym katalogu, a stosowanie wykładni rozszerzającej, w tym powoływanie się na art. 331 KC, jest niedopuszczalne w sprawach dotyczących własności, gdzie należy stosować ścisłą wykładnię przepisów. NSA odwołał się również do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt K 29/13), który uznał przepisy ustawy z 2005 r. za niezgodne z Konstytucją w zakresie, w jakim przyznawały uprawnienia do przekształcenia podmiotom, które nie miały ich w dniu wejścia w życie nowelizacji z 2011 r. Sąd uznał, że skoro spółki prawa handlowego nie posiadały uprawnienia do przekształcenia, to tym bardziej nie posiadały go spółki jawne. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę spółki, uznając decyzje organów administracji za prawidłowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, zwłaszcza w kontekście podmiotów uprawnionych (spółki osobowe) oraz dopuszczalności wykładni rozszerzającej przepisów dotyczących własności.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania decyzji administracyjnych i wyroku WSA. Wyrok TK K 29/13 wpłynął na późniejsze rozumienie przepisów.
Zagadnienia prawne (1)
Czy spółka jawna, jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, jest uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka jawna nie jest uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że literalna wykładnia art. 1 ust. 1 ustawy z 2005 r. wyklucza spółki osobowe z kręgu podmiotów uprawnionych. Stwierdził, że stosowanie art. 331 Kodeksu cywilnego w celu rozszerzenia kręgu uprawnionych jest niedopuszczalne w sprawach dotyczących własności, gdzie wymagana jest ścisła wykładnia przepisów. Dodatkowo, powołano się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 29/13, który podważył konstytucyjność przepisów w zakresie przyznawania uprawnień do przekształcenia podmiotom, które ich nie posiadały.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
ppuw art. 1 § ust. 1
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji i Sąd I instancji, stanowił, że z żądaniem przekształcenia mogą wystąpić wyłącznie osoby fizyczne i prawne. Spółka jawna nie jest osobą prawną i nie mieści się w tym katalogu.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi przez NSA, gdy istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Pomocnicze
ppuw art. 1 § ust. 1b pkt 2
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
ppuw art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
Ustawa o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych
Przywołana w kontekście definicji podmiotu dominującego.
k.s.h. art. 8 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Przepis nadający spółkom osobowym zdolność prawną, zdolność do czynności prawnych oraz zdolność sądową. WSA oparł na nim swoją argumentację o równości traktowania spółek osobowych i prawnych.
k.c. art. 331 § § 1
Kodeks cywilny
Nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o osobach prawnych do jednostek organizacyjnych, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. WSA uznał, że przepis ten powinien być stosowany również do art. 1 ustawy o przekształceniu, co NSA uznał za niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą.
u.g.n. art. 4 § pkt 12
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definiuje pojęcie 'spółki' jako spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, co według NSA potwierdza, że ustawodawca nie obejmował spółek osobowych tym pojęciem w kontekście ustawy o przekształceniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka jawna nie jest osobą prawną i nie mieści się w katalogu podmiotów uprawnionych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie literalnej wykładni art. 1 ust. 1 ustawy z 2005 r. • Stosowanie art. 331 Kodeksu cywilnego w celu rozszerzenia kręgu uprawnionych na spółki osobowe jest niedopuszczalną wykładnią rozszerzającą w sprawach dotyczących własności. • Wyrok WSA oparty na przepisach, które następnie zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją (wyrok K 29/13), nie może być traktowany za zgodny z prawem.
Odrzucone argumenty
Spółka jawna, jako jednostka organizacyjna posiadająca zdolność prawną na mocy Kodeksu spółek handlowych, powinna być traktowana na równi z osobami prawnymi w kontekście ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. (argumentacja WSA). • Wykładnia systemowa i celowościowa art. 1 ust. 1 ustawy z 2005 r. pozwala na objęcie nią spółek osobowych.
Godne uwagi sformułowania
w sprawach dotyczących własności należy opowiedzieć się za ścisłym rozumieniem przepisów • dokonywanie wykładni przepisów omawianej ustawy z uwzględnieniem treści art. 331 kc stanowi niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą art. 1 ust. 1 ustawy • Prawo użytkowania wieczystego jest regulowane przepisami Kodeksu cywilnego i ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ustawodawca mimo wprowadzenia w kodeksie spółek handlowych regulacji dotyczącej spółek osobowych, nie dokonał jednak nowelizacji art. 4 pkt 12 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że pod pojęciem spółki należy rozumieć spółkę akcyjną lub spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, a zatem pod tym pojęciem według ustawodawcy należy rozumieć spółki kapitałowe, nie zaś spółki osobowe prawa handlowego. • Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stanowi samodzielną i wyczerpującą regulację, określającą kategorie osób uprawnionych bez potrzeby sięgania w tym zakresie do innych aktów prawnych. • Niewątpliwie literalna wykładnia art. 1 ust. 1 ustawy prowadzi do jednoznacznego wniosku, że ustawodawca nie zaliczył spółki jawnej, jak też każdej innej spółki osobowej do podmiotów uprawnionych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Maciej Dybowski
sprawozdawca
Agnieszka Miernik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, zwłaszcza w kontekście podmiotów uprawnionych (spółki osobowe) oraz dopuszczalności wykładni rozszerzającej przepisów dotyczących własności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania decyzji administracyjnych i wyroku WSA. Wyrok TK K 29/13 wpłynął na późniejsze rozumienie przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa majątkowego i pokazuje, jak różne wykładnie przepisów (literalna vs. systemowa/celowościowa) mogą prowadzić do odmiennych rozstrzygnięć. Odwołanie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego dodaje jej wagi.
“Spółka jawna kontra Skarb Państwa: Kto ma prawo do własności gruntu?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.