I OSK 622/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga kasacyjna Prezydenta Miasta P. reprezentującego Skarb Państwa od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Ministra Budownictwa wyjaśniające treść decyzji uwłaszczeniowej. Decyzją Wojewody W. stwierdzono nabycie przez Przedsiębiorstwo [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz nieodpłatne nabycie własności budynku, określając opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego. Wojewoda wyjaśnił, że opłata ta obowiązuje od 1 stycznia 2006 r. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły termin rozpoczęcia obowiązku opłat. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 238 KC użytkownik wieczysty uiszcza opłatę roczną, ale szczegóły reguluje ustawa o gospodarce nieruchomościami. Z art. 71 ust. 4 tej ustawy wynika, że opłaty nie pobiera się za rok, w którym ustanowiono prawo użytkowania wieczystego. WSA podzielił stanowisko, że dotyczy to ustanowienia prawa w trybie umownym, ale również przy nabyciu prawa w drodze decyzji administracyjnej nie pobiera się pierwszej opłaty (art. 200 ust. 1 pkt 4 ustawy). NSA rozpoznał skargę kasacyjną, zarzucającą naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów dotyczących opłat. Sąd odwoławczy stwierdził, że choć skarga kasacyjna nie była idealnie sformułowana, to zarzut naruszenia przepisów materialnych dotyczył kwestii opłat za użytkowanie wieczyste. NSA potwierdził, że przepis art. 200 ust. 1 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania wprost do opłat przy uwłaszczeniu PKP, gdyż kwestię tę reguluje art. 37 ustawy o komercjalizacji PKP, który przewiduje nabycie prawa użytkowania wieczystego bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty. NSA zgodził się ze skarżącym, że przepisy art. 71 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami odnoszą się do opłat za użytkowanie wieczyste ustanowione w drodze umowy. Jednakże, stosując wykładnię systemową, NSA uznał, że reguła z art. 71 ust. 4 (niepobieranie opłaty za rok ustanowienia prawa) ma zastosowanie również w przypadku nabycia prawa z mocy prawa, potwierdzonego decyzją administracyjną. Podkreślono, że mimo deklaratoryjnego charakteru decyzji potwierdzającej nabycie prawa, nałożenie obowiązków ma charakter konstytutywny. W związku z tym, NSA uznał, że obowiązek wnoszenia opłat rocznych powstał z dniem 1 stycznia 2006 r. i oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących początku biegu opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego, zwłaszcza w przypadkach nabycia prawa z mocy prawa (np. w procesie komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych).
Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia prawa użytkowania wieczystego przez PKP w trybie komercjalizacji, ale zasady interpretacyjne mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (1)
Od kiedy należy naliczać opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego gruntu nabytego w trybie komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego (PKP), w sytuacji gdy prawo to zostało ustanowione z mocy prawa i potwierdzone decyzją administracyjną, a nie umową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego nie są naliczane za rok, w którym prawo zostało ustanowione, ani za rok poprzedzający pierwszy rok, w którym prawo to było już potwierdzone decyzją administracyjną. Obowiązek wnoszenia opłat rocznych powstał z dniem 1 stycznia 2006 r.
Uzasadnienie
NSA uznał, że mimo iż przepisy dotyczące opłat rocznych (art. 71 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami) odnoszą się do umownego ustanowienia użytkowania wieczystego, to zasada niepobierania opłaty za rok ustanowienia prawa ma zastosowanie również w przypadku nabycia prawa z mocy prawa, potwierdzonego decyzją administracyjną. Dodatkowo, przepis art. 37 ustawy o komercjalizacji PKP przewiduje nabycie prawa użytkowania wieczystego bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty, co wspiera interpretację, że opłaty roczne zaczynają obowiązywać od kolejnego roku.
Przepisy (6)
Główne
u.g.n. art. 71 § ust. 1 i 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepisy te odnoszą się do opłat za użytkowanie wieczyste ustanowione w drodze umowy, ale zasada niepobierania opłaty za rok ustanowienia prawa ma zastosowanie również w przypadku nabycia prawa z mocy prawa.
u.g.n. art. 200 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przy nabyciu prawa użytkowania wieczystego nie pobiera się pierwszej opłaty. W kontekście komercjalizacji PKP, przepis ten jest powiązany z art. 37 ustawy o komercjalizacji.
u.k.p.k.p. art. 37
Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Nabycie przez PKP prawa użytkowania wieczystego następuje bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty, a nabycie własności budynków jest nieodpłatne.
Pomocnicze
k.c. art. 238
Ustawa - Kodeks cywilny
Zasada, iż użytkownik wieczysty uiszcza przez czas trwania swojego prawa opłatę roczną.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego nie są naliczane za rok, w którym prawo zostało ustanowione, ani za rok poprzedzający pierwszy rok, w którym prawo to było już potwierdzone decyzją administracyjną. • Zasada niepobierania opłaty za rok ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, wynikająca z art. 71 ust. 4 u.g.n., ma zastosowanie również w przypadku nabycia prawa z mocy prawa, potwierdzonego decyzją administracyjną.
Odrzucone argumenty
Interpretacja przepisów przyjęta przez Sąd I instancji jest błędna, bowiem art. 71 ustawy o gospodarce nieruchomościami odnosi się wyłącznie do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w drodze umowy. • Opłata roczna jest nierozerwalnie związana z prawem użytkowania wieczystym, a więc zgodnie z art. 238 Kodeksu cywilnego użytkownik wieczysty jest zobowiązany do jej uiszczania przez cały czas trwania prawa użytkowania wieczystego, w tym także za rok, w którym prawo zostało ustanowione.
Godne uwagi sformułowania
deklaratoryjny charakter decyzji w sprawie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu dotyczy wyłącznie kwestii powstania prawa użytkowania wieczystego i związanej z nim własności budynków, innych urządzeń i lokali, natomiast co do warunków powstałego z mocy prawa użytkowania wieczystego oraz nabycia własności budynków, innych urządzeń i lokali decyzja o uwłaszczeniu ma charakter konstytutywny.
Skład orzekający
Jan Kacprzak
przewodniczący sprawozdawca
Janina Antosiewicz
członek
Witold Falczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących początku biegu opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego, zwłaszcza w przypadkach nabycia prawa z mocy prawa (np. w procesie komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia prawa użytkowania wieczystego przez PKP w trybie komercjalizacji, ale zasady interpretacyjne mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla właścicieli nieruchomości i zarządców gruntów, jaką jest moment rozpoczęcia naliczania opłat za użytkowanie wieczyste, szczególnie w kontekście specyficznych przepisów dotyczących komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych.
“Kiedy zaczynasz płacić za użytkowanie wieczyste? Kluczowa interpretacja NSA dla nabywców gruntów PKP.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.