I OSK 543/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I. W. i D. sp. j. w G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na postanowienie Wojewody Mazowieckiego o zawieszeniu postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...]. Nieruchomość ta, objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r., przeszła na własność gminy, a następnie Skarbu Państwa. Właściciele składali różne wnioski od 1957 r., w tym o przyznanie tytułu dzierżawy, przywrócenie terminu do wniosków o własność czasową, zwrot działki, a następnie o odszkodowanie. Prezydent m.st. Warszawy zawiesił postępowanie odszkodowawcze do czasu zakończenia postępowań dekretowych, co Wojewoda utrzymał w mocy. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że postępowanie dekretowe (o przyznanie prawa użytkowania wieczystego) musi być zakończone przed rozpatrzeniem wniosku o odszkodowanie. NSA w wyroku z dnia 21 kwietnia 2023 r. oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że roszczenia odszkodowawcze na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami są konkurencyjne wobec roszczeń dekretowych i wymagają wcześniejszego rozstrzygnięcia kwestii prawa do nieruchomości. Sąd uznał, że zawieszenie postępowania było zasadne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., nawet jeśli wnioski rozpatrywał ten sam organ, interpretując przepis funkcjonalnie. Wynik postępowania dekretowego ma znaczenie dla oceny dopuszczalności rozpoznania wniosku o odszkodowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w kontekście postępowań dekretowych i odszkodowawczych; pierwszeństwo postępowania dekretowego przed odszkodowawczym.
Dotyczy specyficznej sytuacji nieruchomości objętych dekretem warszawskim i złożonych postępowań związanych z ich własnością i użytkowaniem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zasadne jest zawieszenie postępowania o ustalenie odszkodowania za nieruchomość dekretową, gdy toczy się postępowanie dotyczące przyznania prawa do tej nieruchomości (np. użytkowania wieczystego)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zawieszenie jest zasadne.
Uzasadnienie
Postępowanie dekretowe (o przyznanie prawa do nieruchomości) ma pierwszeństwo przed postępowaniem odszkodowawczym. Wynik postępowania dekretowego ma znaczenie dla oceny dopuszczalności rozpoznania wniosku o odszkodowanie, co uzasadnia zawieszenie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
Czy przepis art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. (zawieszenie postępowania z powodu zagadnienia wstępnego) ma zastosowanie, gdy zagadnienie wstępne ma być rozstrzygnięte przez ten sam organ, który prowadzi sprawę główną, ale w innym postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ma zastosowanie, interpretując pojęcie "inny organ" szerzej (funkcjonalnie).
Uzasadnienie
Przyjmuje się, że pod pojęciem "inny organ" można rozumieć ten sam organ, ale prowadzący sprawę w odrębnym postępowaniu, jeśli rozstrzygnięcie w jednym postępowaniu zależy od rozstrzygnięcia w drugim. Pozwala to na zastosowanie instytucji zawieszenia postępowania.
Czy cofnięcie przez stronę wniosków w postępowaniu dekretowym automatycznie skutkuje brakiem podstaw do zawieszenia postępowania odszkodowawczego?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ nie zakończył postępowania dekretowego ostatecznie.
Uzasadnienie
Nawet po cofnięciu wniosków, jeśli postępowanie dekretowe nie zostało ostatecznie zakończone, stan zawisłości może uzasadniać zawieszenie postępowania odszkodowawczego.
Przepisy (6)
Główne
u.g.n. art. 215 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Reguluje sprawy o ustalenie odszkodowania za nieruchomości objęte działaniem dekretu warszawskiego. Rozpoznanie wniosku o odszkodowanie jest możliwe dopiero po zakończeniu postępowania w sprawie przyznania prawa użytkowania wieczystego.
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obliguje organ do zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
dekret warszawski art. 7 § ust. 1
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
Dotyczy wniosków o przyznanie prawa użytkowania wieczystego lub zwrot nieruchomości.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA (w granicach skargi kasacyjnej).
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez NSA.
P.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie dekretowe (o przyznanie prawa do nieruchomości) ma pierwszeństwo przed postępowaniem odszkodowawczym. • Zawieszenie postępowania odszkodowawczego jest zasadne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., gdy rozpatrzenie sprawy zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (interpretacja funkcjonalna przepisu).
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przez zawieszenie postępowania, mimo że do rozpatrzenia wniosków właściwy jest ten sam organ. • Zarzut naruszenia art. 144 w zw. z art. 140 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez nieuwzględnienie cofnięcia wniosków o zwrot nieruchomości. • Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
Roszczenia odszkodowawcze na podstawie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami i roszczenia, o których mowa w art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego są konkurencyjne w tym sensie, że postępowanie dekretowe poprzedza postępowanie odszkodowawcze. • Pod pojęciem "inny organ" można rozumieć nawet ten sam organ, który prowadzi sprawę główną, ale w innym postępowaniu. • Wynik postępowania w przedmiocie orzeczenia dekretowego ma znaczenie dla oceny dopuszczalności rozpoznania wniosku o odszkodowanie.
Skład orzekający
Czesława Nowak-Kolczyńska
przewodniczący
Elżbieta Kremer
sprawozdawca
Zygmunt Zgierski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w kontekście postępowań dekretowych i odszkodowawczych; pierwszeństwo postępowania dekretowego przed odszkodowawczym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieruchomości objętych dekretem warszawskim i złożonych postępowań związanych z ich własnością i użytkowaniem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych i długotrwałych postępowań związanych z nieruchomościami dekretowymi, co jest częstym problemem w Warszawie. Interpretacja przepisów KPA w kontekście tych spraw jest istotna dla praktyków.
“Nieruchomość dekretowa: Kiedy można domagać się odszkodowania, a kiedy trzeba czekać na decyzję o własności?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.