I OSK 435/24Oddalenie skargi kasacyjnej dom pomocy społecznej 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. M. od wyroku WSA w Białymstoku, który uchylił decyzje organów w sprawie zwolnienia z opłaty za pobyt matki w domu pomocy społecznej. Skarżąca kasacyjnie domagała się zwolnienia z opłaty, argumentując, że prawomocne postanowienie o całkowitym ubezwłasnowolnieniu jej matki powinno być traktowane jako pozbawienie władzy rodzicielskiej w rozumieniu art. 64a ustawy o pomocy społecznej. Sąd kasacyjny oddalił skargę, wyjaśniając, że ubezwłasnowolnienie (art. 13 KC) i pozbawienie władzy rodzicielskiej (art. 111 KRiO) to odrębne instytucje prawne. Ubezwłasnowolnienie skutkuje utratą zdolności do czynności prawnych, co na mocy art. 94 KRiO powoduje, że władza rodzicielska przysługuje drugiemu z rodziców, ale nie jest to równoznaczne z wydaniem orzeczenia o pozbawieniu władzy rodzicielskiej. Dla zastosowania art. 64a u.p.s. kluczowe jest prawomocne orzeczenie sądu o pozbawieniu władzy rodzicielskiej, a nie samo ubezwłasnowolnienie. Sąd podkreślił, że ustawa wymaga ścisłej interpretacji i formalnej weryfikacji przesłanek zwolnienia. Oddalenie skargi kasacyjnej nie oznacza aprobaty dla sposobu rozpatrzenia wniosku przez organy, które powinny zbadać fakultatywne podstawy zwolnienia z opłaty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 64a ustawy o pomocy społecznej w kontekście ubezwłasnowolnienia rodzica.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie kluczowe jest rozróżnienie między ubezwłasnowolnieniem a pozbawieniem władzy rodzicielskiej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prawomocne postanowienie o całkowitym ubezwłasnowolnieniu rodzica jest równoznaczne z prawomocnym orzeczeniem o pozbawieniu władzy rodzicielskiej w rozumieniu art. 64a ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, całkowite ubezwłasnowolnienie nie jest równoznaczne z pozbawieniem władzy rodzicielskiej. Są to odrębne instytucje prawne, a ustawa o pomocy społecznej wymaga konkretnego orzeczenia o pozbawieniu władzy rodzicielskiej.
Uzasadnienie
Ubezwłasnowolnienie dotyczy zdolności do czynności prawnych, podczas gdy pozbawienie władzy rodzicielskiej jest odrębnym orzeczeniem sądu opiekuńczego. Ustawa o pomocy społecznej wymaga ścisłej interpretacji i formalnej weryfikacji przesłanek zwolnienia z opłaty, co oznacza konieczność przedstawienia prawomocnego orzeczenia o pozbawieniu władzy rodzicielskiej.
Czy wykładnia art. 64a ustawy o pomocy społecznej, która wymaga prawomocnego orzeczenia o pozbawieniu władzy rodzicielskiej, prowadzi do nierównego traktowania osób w podobnej sytuacji faktycznej (np. dzieci rodziców chorych psychicznie)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmienne traktowanie sytuacji ubezwłasnowolnienia i pozbawienia władzy rodzicielskiej wynika wprost z ustawy i jest zgodne z zasadą równości wobec prawa, która wymaga jednakowego traktowania podmiotów charakteryzujących się tą samą cechą relewantną, a taką cechą jest rodzaj przedstawionego orzeczenia sądu.
Uzasadnienie
Cechą relewantną dla zastosowania art. 64a u.p.s. jest rodzaj prawomocnego orzeczenia sądu, a nie sama choroba rodzica czy podobieństwo następstw życiowych po stronie dziecka. Osoba dysponująca orzeczeniem o pozbawieniu władzy rodzicielskiej nie znajduje się w tej samej sytuacji prawnej co osoba przedstawiająca jedynie orzeczenie o ubezwłasnowolnieniu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
u.p.s. art. 64a
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Wymaga przedstawienia prawomocnego orzeczenia sądu o pozbawieniu mieszkańca domu pomocy społecznej władzy rodzicielskiej nad osobą obowiązaną do ponoszenia opłaty oraz złożenia oświadczenia, że władza rodzicielska nie została przywrócona, albo prawomocnego orzeczenia o skazaniu za wskazane w tym przepisie przestępstwo. Nie odwołuje się do konkretnego rodzaju rozstrzygnięcia sądu, lecz do prawomocnego orzeczenia o pozbawieniu władzy rodzicielskiej.
Pomocnicze
k.c. art. 13 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Podstawa prawna orzekania o całkowitym ubezwłasnowolnieniu.
k.c. art. 12
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Skutek ubezwłasnowolnienia - brak zdolności do czynności prawnych.
k.r.o. art. 94 § § 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Jeżeli jedno z rodziców nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, władza rodzicielska przysługuje drugiemu z rodziców. Ustawowy skutek w sferze władzy rodzicielskiej w przypadku ubezwłasnowolnienia.
k.r.o. art. 111 § § 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Podstawa prawna orzekania o pozbawieniu władzy rodzicielskiej. Wymaga przedstawienia prawomocnego orzeczenia o pozbawieniu władzy rodzicielskiej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji lub postanowienia organu.
p.p.s.a. art. 145a § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji lub postanowienia organu.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie sądu kasacyjnego w przypadku oddalenia skargi.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Ubezwłasnowolnienie całkowite matki jest równoznaczne z pozbawieniem jej władzy rodzicielskiej w rozumieniu art. 64a u.p.s. • Wykładnia art. 64a u.p.s. prowadzi do nierównego traktowania osób w podobnej sytuacji prawnej (dzieci rodziców chorych psychicznie).
Godne uwagi sformułowania
Ubezwłasnowolnienie i pozbawienie władzy rodzicielskiej to dwie odrębne instytucje prawne. • Dla zastosowania art. 64a u.p.s. relewantne nie są bowiem przyczyny, dla których rodzic utracił możliwość sprawowania pieczy nad dzieckiem, lecz to, czy zapadło prawomocne orzeczenie sądu o pozbawieniu władzy rodzicielskiej. • Cechą relewantną, przyjętą przez ustawodawcę w art. 64a u.p.s., jest przedstawienie określonego rodzaju prawomocnego orzeczenia sądu.
Skład orzekający
Piotr Niczyporuk
przewodniczący
Karol Kiczka
członek
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 64a ustawy o pomocy społecznej w kontekście ubezwłasnowolnienia rodzica."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie kluczowe jest rozróżnienie między ubezwłasnowolnieniem a pozbawieniem władzy rodzicielskiej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii społecznej - opłat za domy pomocy społecznej i sytuacji rodzinnych, a także precyzyjnej wykładni przepisów prawa, co może być interesujące dla prawników i osób w podobnej sytuacji.
“Czy ubezwłasnowolnienie matki zwalnia z opłaty za jej pobyt w DPS? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.