Orzeczenie · 2026-08-26

I OSK 401/25Interpretacja przepisu planu zagospodarowania podział nieruchomości

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-08-26
NSANieruchomościWysokansa
nieruchomościpodział działkiplan zagospodarowania przestrzennegointerpretacja przepisówNSAprawo administracyjnebudownictwo

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi w przedmiocie negatywnego zaopiniowania projektu podziału działki. Głównym zarzutem skarżących kasacyjnie było naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez niewłaściwe uzasadnienie wyroku oraz naruszenie prawa materialnego (art. 93 ust. 1 u.g.n. i § 30 pkt 7 mpzp) poprzez błędną wykładnię przepisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący argumentowali, że sformułowanie "nie powinno być lokalizowane" w § 30 pkt 7 mpzp należy interpretować jako zalecenie, a nie bezwzględny zakaz. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest niezasadny, ponieważ uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie niezbędne elementy i pozwalało na kontrolę instancyjną. Odnosząc się do zarzutu materialnoprawnego, NSA podkreślił, że słowo "powinien" w akcie normatywnym należy interpretować jako wyraz normy prawnej (nakazu lub zakazu), a nie jako znaczenie prognostyczne, ocenne, doradcze czy opisowe. Sąd odwołał się do zasad wykładni prawa i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że interpretacja językowa jest punktem wyjścia, a jej przekroczenie wymaga silnego uzasadnienia aksjologicznego. NSA stwierdził, że skarżący nie wykazał, aby w innych przepisach planu używano słowa "powinien" w innym znaczeniu, ani że taka interpretacja jest logiczna w kontekście zasady wolności w prawie. W konsekwencji, NSA uznał stanowisko WSA za prawidłowe i oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja sformułowań normatywnych typu "powinien" w aktach prawa miejscowego, wymogi uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości i konkretnego przepisu mpzp, ale zasady interpretacyjne są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sformułowanie "nie powinno być lokalizowane" w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego należy interpretować jako bezwzględny zakaz, czy jako zalecenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sformułowanie "nie powinno być lokalizowane" w akcie normatywnym należy interpretować jako normę prawną nakazującą lub zakazującą, a nie jako zalecenie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że słowo "powinien" w akcie normatywnym, w przeciwieństwie do znaczeń prognostycznych czy doradczych, służy wyrażeniu normy prawnej. Interpretacja językowa jest punktem wyjścia, a przekroczenie jej wymaga silnego uzasadnienia. Brak jest podstaw do przyjęcia, że prawodawca zamierzał zezwolić na zachowanie, które jest w istocie obowiązkiem nieczynienia.

Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które nie odnosi się szczegółowo do wszystkich zarzutów skargi, stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli uzasadnienie pozwala na jednoznaczną rekonstrukcję podstawy rozstrzygnięcia i poddaje się kontroli instancyjnej.

Uzasadnienie

Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie nakłada obowiązku szczegółowego odnoszenia się do wszystkich zarzutów skargi. Wystarczające jest, aby uzasadnienie umożliwiało ocenę znaczenia nadanego normom prawnym przez sąd i stanowiło podstawę rozstrzygnięcia, co pozwala na kontrolę instancyjną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis określa wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. Brak szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi nie stanowi naruszenia, o ile uzasadnienie pozwala na rekonstrukcję podstawy rozstrzygnięcia i kontrolę instancyjną.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Enumeratywnie wyliczone przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

u.g.n. art. 93 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Dotyczy podziału nieruchomości.

u.p.z.p. art. 14 § ust. 8

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego.

Konstytucja RP art. 87 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Akty prawa miejscowego są źródłem prawa powszechnie obowiązującego.

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej § § 11

Zasada, że w tekście aktu normatywnego nie zamieszcza się wypowiedzi, które nie służą wyrażeniu norm prawnych.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie wyroku WSA. • Naruszenie art. 93 ust. 1 u.g.n. i § 30 pkt 7 mpzp poprzez błędną wykładnię przepisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, polegającą na uznaniu, że sformułowanie "nie powinno być lokalizowane" wyraża ten sam zakres znaczeniowy co "zakaz" lub "zabrania się", podczas gdy powinno być interpretowane jako przyzwolenie lub zalecenie.

Godne uwagi sformułowania

"nie powinno być lokalizowane" - interpretacja jako norma prawna, a nie zalecenie. • Uzasadnienie wyroku powinno umożliwiać kontrolę instancyjną. • Wypowiedź w akcie normatywnym musi służyć wyrażeniu normy prawnej.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Marek Stojanowski

sprawozdawca

Marian Wolanin

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja sformułowań normatywnych typu \"powinien\" w aktach prawa miejscowego, wymogi uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości i konkretnego przepisu mpzp, ale zasady interpretacyjne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów planów zagospodarowania przestrzennego i tego, jak sądy podchodzą do niejednoznacznych sformułowań prawnych.

“Czy "nie powinno" znaczy "nie wolno"? NSA rozstrzyga spór o interpretację planu zagospodarowania.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst