Orzeczenie · 2025-11-13

I OSK 35/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-13
NSAnieruchomościŚredniansa
wywłaszczenienieruchomośćodszkodowaniedroga publicznaspecustawa drogowagospodarka nieruchomościamiwartość rynkowapostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ł.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii. Decyzja ta utrzymywała w mocy orzeczenie Wojewody Mazowieckiego o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną pod budowę drogi publicznej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak poinformowania o możliwości wypowiedzenia się co do dowodów) oraz prawa materialnego (m.in. art. 12 ust. 5 specustawy drogowej, art. 128, 130, 134 u.g.n. i art. 21 Konstytucji RP) wskazując na zaniżoną wysokość odszkodowania. NSA uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania za nieuzasadnione, wskazując, że skarżący miał możliwość przedstawienia dowodów w toku postępowania administracyjnego, a jego twierdzenia o braku informacji nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Zarzuty dotyczące prawa materialnego również uznano za niezasadne, podkreślając, że skarga kasacyjna nie spełniała wymogów formalnych w zakresie precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów. Sąd wskazał, że opinia rzeczoznawcy majątkowego, stanowiąca podstawę ustalenia odszkodowania, została sporządzona zgodnie z przepisami, a sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej weryfikacji takiej opinii. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ustalania odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości pod drogi publiczne, w tym wymogów formalnych skargi kasacyjnej oraz dopuszczalności dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod drogi publiczne i stosowania przepisów o gospodarce nieruchomościami. Interpretacja art. 106 § 3 p.p.s.a. w kontekście opinii biegłego jest kluczowa.

Zagadnienia prawne (4)

Czy naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i złożenia wniosków dowodowych, miało istotny wpływ na wynik sprawy w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ strona miała możliwość przedstawienia dowodów w toku postępowania administracyjnego, a jej twierdzenia o braku informacji nie były uzasadnione.

Uzasadnienie

Skarżący miał wystarczający czas na przedstawienie dowodów, w tym kontroperatu szacunkowego, zarówno w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jak i odwoławczym. Brak złożenia wniosków dowodowych lub przedstawienia dowodów nie wynikał z braku informacji, lecz z braku inicjatywy strony.

Czy sąd administracyjny może przeprowadzić dowód z opinii biegłego (kontroperatu szacunkowego) jako dowód uzupełniający na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie może przeprowadzić dowodu z opinii biegłego jako dowodu uzupełniającego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., ponieważ przepis ten dotyczy dowodów z dokumentów, a opinia biegłego nie jest dowodem z dokumentu w rozumieniu procedury.

Uzasadnienie

Opinia biegłego, nawet utrwalona na piśmie, stanowi stanowisko biegłego wymagające wiedzy specjalistycznej, a nie dowód z dokumentu w rozumieniu proceduralnym. Dlatego też kontroperat szacunkowy złożony dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie mógł stanowić dowodu.

Czy wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ustaloną na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego, była prawidłowa i zgodna z art. 21 Konstytucji RP oraz przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami i specustawy drogowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wysokość odszkodowania była prawidłowa, a zarzuty naruszenia prawa materialnego nie były uzasadnione.

Uzasadnienie

Operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z przepisami, a sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej weryfikacji opinii biegłego. Skarga kasacyjna nie precyzowała wadliwości operatu ani naruszeń przepisów materialnych w sposób wymagany przez prawo. Samo przekonanie strony o zaniżeniu odszkodowania nie dowodzi legalności decyzji.

Czy wyrok oddalający skargę kasacyjną narusza art. 21 Konstytucji RP, jeśli strona uważa, że przyznane odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość nie spełnia wymogu słuszności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok nie narusza art. 21 Konstytucji RP, jeśli przepisy ustawowe, które konkretyzują ten przepis, zostały dochowane.

Uzasadnienie

Przepisy Konstytucji RP mają charakter ogólny, a ich konkretyzacja następuje w ustawach. Skoro przepisy ustawowe dotyczące ustalenia odszkodowania zostały dochowane, a ich zgodność z Konstytucją nie była kwestionowana, to wyrok oddalający skargę nie narusza art. 21 Konstytucji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (27)

Główne

t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 162 art. 12 § ust. 5

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 162 art. 18

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 162 art. 23

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

t.j. Dz. U. 2023 r. poz. 344 art. 128

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

t.j. Dz. U. 2023 r. poz. 344 art. 130

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

t.j. Dz. U. 2023 r. poz. 344 art. 134

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 ze zm. art. 21

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. art. 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. art. 106 § § 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. art. 233 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do dowodów i złożenia wniosków. • Naruszenie art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie dowodu z kontroperatu. • Naruszenie art. 12 ust. 5 w zw. z art. 18 i art. 23 specustawy drogowej oraz art. 128, 130 i 134 u.g.n. poprzez ustalenie zaniżonego odszkodowania. • Naruszenie art. 21 Konstytucji RP poprzez przyznanie odszkodowania niespełniającego wymogu słuszności.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Kasacyjny nie ma uprawnień do uzupełniania czy poprawiania tej skargi. • Dowodem w tym przypadku nie jest bowiem informacja o określonym prawie czy stosunku prawnym albo okoliczności mającej znaczenie prawne a jest nim stanowisko biegłego w kwestii, która wymaga wiedzy specjalistycznej. • Okoliczność, że strona jedynie uważała, że przyznane jej odszkodowanie było niewystarczające (nie było słuszne) nie mogło bowiem dowodzić, że zaskarżona decyzja nie była legalna.

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący

Monika Nowicka

sprawozdawca

Marek Stojanowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości pod drogi publiczne, w tym wymogów formalnych skargi kasacyjnej oraz dopuszczalności dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod drogi publiczne i stosowania przepisów o gospodarce nieruchomościami. Interpretacja art. 106 § 3 p.p.s.a. w kontekście opinii biegłego jest kluczowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego – ustalania odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i inwestorów. Interpretacja przepisów proceduralnych i materialnych ma znaczenie dla praktyki prawniczej.

Zaniżone odszkodowanie za wywłaszczenie? NSA wyjaśnia, kiedy sąd nie zbada opinii biegłego.

Dane finansowe

WPS: 216 817,65 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst