I OSK 2422/14Zawieszenie postępowania po smierci strony
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa wywodzi się ze skargi kasacyjnej A. S. i B. S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa. Decyzja ta utrzymywała w mocy własną decyzję Ministra odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Pomorskiego. Wojewoda odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie, uznając wniosek za złożony po terminie. WSA w Warszawie oddalił skargę, powołując się na utrwalone orzecznictwo, że błędna interpretacja przepisów nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że błędna wykładnia przepisów ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP, zwłaszcza w kontekście jedności stosunku materialnoprawnego i możliwości złożenia wniosku przez jednego ze spadkobierców, stanowi rażące naruszenie prawa. NSA podkreślił, że współczesne poglądy doktryny i orzecznictwa wskazują, że każdy przepis wymaga interpretacji, a błąd w subsumpcji może stanowić rażące naruszenie prawa. Sąd uznał, że zaskarżony wyrok narusza art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 upr oraz art. 2 Konstytucji RP, akceptując sytuację, w której decyzja rażąco narusza prawo i nie uwzględnia wszystkich stron postępowania. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzje administracyjne, nakazując rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z przedstawionym poglądem prawnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście błędnej wykładni przepisów materialnych oraz zasady jedności stosunku materialnoprawnego w sprawach o mienie zabużańskie.
Dotyczy specyficznej materii prawnej związanej z mieniem zabużańskim i interpretacją art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy błędna interpretacja przepisów prawa materialnego przez organ administracji publicznej, która nie jest oczywista i budzi wątpliwości interpretacyjne, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, błędna interpretacja przepisów prawa materialnego, która prowadzi do skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli wymagała interpretacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że współczesne poglądy doktryny i orzecznictwa wskazują, że każdy przepis wymaga interpretacji, a błąd w subsumpcji może stanowić rażące naruszenie prawa. W przypadku, gdy interpretacja prowadzi do skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, można mówić o rażącym naruszeniu prawa.
Czy złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie przez jednego ze spadkobierców w ustawowym terminie jest wystarczające dla zachowania tego prawa przez pozostałych spadkobierców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wystarczy złożenie wniosku przez jednego ze spadkobierców właściciela mienia pozostawionego poza obecnymi granicami RP, a wskazanie, o którym mowa w art. 3 ust. 2 upr, nie jest ograniczone terminem określonym w art. 5 ust. 1 upr.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że w sprawach mienia zabużańskiego zachodzi jedność stosunku materialnoprawnego. Obowiązkiem organu jest ustalenie wszystkich stron postępowania. Wystarczy złożenie wniosku przez jednego ze spadkobierców, a pozostałe osoby mogą dołączyć do postępowania.
Czy odmowa przyznania statusu strony postępowania spadkobiercom, którzy nie złożyli wniosku w ustawowym terminie, ale których poprzednik prawny złożył wniosek w terminie, stanowi naruszenie art. 28 kpa i zasady demokratycznego państwa prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa przyznania statusu strony spadkobiercom, którzy powinni wziąć udział w postępowaniu, stanowi naruszenie art. 28 kpa i zasady demokratycznego państwa prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że akceptowanie decyzji, która nie uwzględnia wszystkich stron postępowania, jest niezgodne z zasadą demokratycznego państwa prawa i zasadą równości, zwłaszcza gdy spadkobiercy powinni byli wziąć udział w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (5)
Główne
upr art. 5 § ust. 1
Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
Termin do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty jest terminem prawa materialnego, nieprzywracalnym. Jednakże, złożenie wniosku przez jednego ze spadkobierców jest wystarczające dla zachowania prawa przez pozostałych.
upr art. 3 § ust. 2
Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
Wskazanie jednego ze spadkobierców do samodzielnego wystąpienia z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty nie jest ograniczone terminem określonym w art. 5 ust. 1 upr.
kpa art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. Błędna interpretacja przepisów, prowadząca do skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, może stanowić rażące naruszenie prawa.
Pomocnicze
kpa art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu administracji publicznej ustalenia wszystkich stron postępowania.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawa, w tym zasada równości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna interpretacja przepisów ustawy zabużańskiej przez organy administracji stanowi rażące naruszenie prawa. • Złożenie wniosku przez jednego ze spadkobierców jest wystarczające dla zachowania prawa przez pozostałych. • Odmowa przyznania statusu strony spadkobiercom narusza art. 28 kpa i zasadę demokratycznego państwa prawa.
Odrzucone argumenty
WSA uznał, że błędna interpretacja przepisów prawa nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli wymaga interpretacji. • Minister Skarbu Państwa uznał, że termin z art. 5 ust. 1 upr jest nieprzywracalny i każdy spadkobierca musiał złożyć wniosek indywidualnie.
Godne uwagi sformułowania
Podstawą orzekania przez organy stosujące prawo nie jest przepis prawny, lecz norma prawna, w praktyce wywiedziona w drodze wykładni prawa z szeregu przepisów prawnych. • Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. • W sprawach mienia zabużańskiego zachodzi jedność stosunku materialnoprawnego.
Skład orzekający
Aleksandra Łaskarzewska
przewodniczący
Maciej Dybowski
sprawozdawca
Ewa Kwiecińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście błędnej wykładni przepisów materialnych oraz zasady jedności stosunku materialnoprawnego w sprawach o mienie zabużańskie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii prawnej związanej z mieniem zabużańskim i interpretacją art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji prawa i ochrony praw nabytych w kontekście mienia zabużańskiego, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“NSA: Błędna interpretacja prawa to rażące naruszenie, nawet jeśli wymaga wykładni!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.