I OSK 2316/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną U. w W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie odmawiające wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności. Skarżący kasacyjnie podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na postanowienie SKO, które miało naruszyć art. 218 k.p.a., oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi. Zarzucono również naruszenie art. 6, 7 i 8 k.p.a. poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i nadużycie prawa. W zakresie prawa materialnego skarżący wskazywał na naruszenie art. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego oraz art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał ją za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że postępowanie o wydanie zaświadczenia jest odrębne od czynności w oparciu o Prawo geodezyjne i kartograficzne, a obowiązek aktualizacji ewidencji gruntów jest podstawowy. Sąd wyjaśnił deklaratoryjny charakter wpisów w ewidencji, które odzwierciedlają stan prawny wynikający z dokumentów źródłowych, a nie go kształtują. W związku z tym, nawet jeśli aktualizacja ewidencji nastąpiła po dacie wejścia w życie ustawy o przekształceniu, to jeśli odzwierciedla ona stan prawny wynikający z dokumentu sprzed tej daty, może być podstawą do odmowy wydania zaświadczenia. NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja deklaratoryjnego charakteru wpisów w ewidencji gruntów i budynków oraz ich znaczenia dla postępowań o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ale zasady dotyczące ewidencji gruntów mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy aktualizacja danych w ewidencji gruntów i budynków po dacie wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności może wyłączyć stosowanie tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zaktualizowane dane odzwierciedlają stan prawny wynikający z dokumentu źródłowego sprzed daty wejścia w życie ustawy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił deklaratoryjny charakter wpisów w ewidencji gruntów, które jedynie odzwierciedlają stan prawny ustalony w innym trybie, a nie go kształtują. Obowiązek aktualizacji ewidencji jest podstawowy, a jej charakter jest rejestrowy.
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może dokonywać aktualizacji danych z urzędu, jeśli wykryje błędne informacje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to obowiązek organu, a taka aktualizacja nie stanowi nadużycia prawa.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności jest obowiązkiem organu, a aktualizacja następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian, w tym w sytuacji wykrycia błędnych informacji.
Czy organ wydający zaświadczenie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest związany danymi z ewidencji gruntów i budynków, które nie zostały jeszcze zmienione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ rozstrzyga po zmianie danych w ewidencji, dokonanej w odrębnym trybie, opierając się na zmienionych danych ewidencyjnych.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że organ rozstrzygający o odmowie wydania zaświadczenia opierał się na zmienionych danych ewidencyjnych, a nie na danych sprzed zmiany, co było zgodne z deklaratoryjnym charakterem wpisu.
Przepisy (13)
Główne
ustawa o przekształceniu art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.g.k. art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.g.k. art. 24 § ust. 2a pkt 1 lit. d)
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
k.p.a. art. 218
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 218 k.p.a. • Niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. • Naruszenie art. 6, 7, 8 k.p.a. poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i nadużycie prawa. • Naruszenie art. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego. • Naruszenie art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. • Naruszenie art. 153 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Wpis w ewidencji ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. • Techniczny charakter ewidencji powoduje natomiast, że to nie ewidencja kształtuje określony stan prawy, lecz dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie znajduje swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. • Ewidencja pełni zatem jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. • Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów.
Skład orzekający
Dariusz Chaciński
sprawozdawca
Iwona Bogucka
członek
Piotr Przybysz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja deklaratoryjnego charakteru wpisów w ewidencji gruntów i budynków oraz ich znaczenia dla postępowań o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ale zasady dotyczące ewidencji gruntów mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości, jakim jest przekształcenie użytkowania wieczystego, a orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące ewidencji gruntów.
“Ewidencja gruntów: Czy aktualizacja po terminie może odebrać Ci prawo własności?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.