I OSK 2271/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną PKP S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej przez PKP S.A. z dniem 5 grudnia 1990 r. Kluczową kwestią było udowodnienie, że nieruchomość pozostawała w zarządzie poprzednika prawnego PKP w tej dacie, zgodnie z art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. PKP S.A. w skardze kasacyjnej zarzucało m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących dowodów zarządu nieruchomością oraz wadliwość uzasadnienia wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że oświadczenie przedstawicieli PKP S.A. nie stanowi wystarczającego dowodu na istnienie prawa zarządu, szczególnie w sytuacji, gdy nie zachowały się dokumenty wymienione w rozporządzeniu wykonawczym, a postępowanie dowodowe nie potwierdziło zarządu. NSA wskazał również na wadliwość konstrukcji zarzutów skargi kasacyjnej, w tym zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących uwłaszczenia z mocy prawa, w szczególności wymogów dowodowych w zakresie wykazania zarządu nieruchomością na dzień 5 grudnia 1990 r. oraz dopuszczalności oświadczeń jako dowodów w postępowaniu uwłaszczeniowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem państwowych i komunalnych osób prawnych na podstawie przepisów sprzed nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nacisk na wymogi formalne dowodzenia zarządu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy oświadczenie przedstawicieli PKP S.A. może stanowić wystarczający dowód na potwierdzenie prawa zarządu nieruchomością w dniu 5 grudnia 1990 r., zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego, w sytuacji braku zachowania dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 tego rozporządzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oświadczenie to nie jest wystarczającym dowodem, ponieważ musi wskazywać na sposób i podstawę ustanowienia prawa zarządu, a nie tylko stwierdzać jego istnienie, zwłaszcza gdy nie zachowały się żadne dokumenty potwierdzające jego ustanowienie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że tryb przewidziany w § 4 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego służy potwierdzeniu prawa zarządu, które zostało ustanowione w przeszłości na mocy konkretnego aktu. Samo oświadczenie, że nieruchomość znajdowała się w zarządzie, bez wskazania podstawy prawnej jego ustanowienia (w sytuacji braku dokumentów), nie jest wystarczające do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa.
Czy prawomocna decyzja komunalizacyjna stanowi przeszkodę do stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Odpowiedź sądu
Nie zostało to jednoznacznie rozstrzygnięte jako główna podstawa oddalenia skargi, ale sąd wskazał, że postępowanie uwłaszczeniowe dotyczy potwierdzenia prawa, a nie rozstrzygania sporu o własność, co odróżnia je od postępowania komunalizacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie uwłaszczeniowe ma na celu potwierdzenie ustanowienia z mocy prawa użytkowania wieczystego na gruntach Skarbu Państwa lub gminy, a nie rozstrzyganie sporu o własność, jak w postępowaniu komunalizacyjnym. Wskazano, że decyzja komunalizacyjna nie była głównym przedmiotem analizy w kontekście zarzutów skargi kasacyjnej, a sąd I instancji nie przypisał jej takiej roli, jak zarzucał skarżący.
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 175
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 200 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu art. § 4 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu art. § 4 § ust. 3
k.p.a. art. 75
Kodeks postępowania administracyjnego
k.k. art. 233 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oświadczenie przedstawicieli PKP S.A. nie jest wystarczającym dowodem na potwierdzenie prawa zarządu nieruchomością w sytuacji braku zachowania dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego i braku wyników postępowania dowodowego potwierdzających zarząd.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 200 ust. 1 u.g.n. i § 4 ust. 1 pkt 6 oraz ust. 3 rozporządzenia wykonawczego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. • Zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczące wadliwości motywacyjnej wyroku WSA. • Zarzuty naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. dotyczące nierozpoznania sprawy w jej granicach. • Zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. dotyczący oddalenia skargi pomimo naruszenia przepisów postępowania przez organy administracji.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. • Sąd ten nie jest uprawniony do zastępowania skarżącego kasacyjnie w formułowaniu podstaw kasacyjnych w sposób spełniający wskazane ustawowe wymagania. • Tryb przewidziany w § 4 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego stanowi podstawę stwierdzenia 'dotychczasowego prawa zarządu', a więc prawa, które zostało ustanowione w przeszłości, skoro istnieje 'dotychczas'. • Oświadczenie bowiem jedynie, że sporna działka w dniu 5 grudnia 1990 r. znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego PKP, bez jednoczesnego powołania się w tym zakresie na konkretny dokument - który istniał, ale nie zachował się, bo został np. zniszczony lub zagubiony - nie może stanowić wystarczającego dowodu na okoliczność przysługiwania tego prawa.
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący
Marian Wolanin
sprawozdawca
Jakub Zieliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uwłaszczenia z mocy prawa, w szczególności wymogów dowodowych w zakresie wykazania zarządu nieruchomością na dzień 5 grudnia 1990 r. oraz dopuszczalności oświadczeń jako dowodów w postępowaniu uwłaszczeniowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem państwowych i komunalnych osób prawnych na podstawie przepisów sprzed nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nacisk na wymogi formalne dowodzenia zarządu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z uwłaszczeniem nieruchomości przez duże podmioty państwowe, jakim jest PKP S.A. Interpretacja przepisów dotyczących dowodów zarządu ma znaczenie praktyczne dla podobnych spraw.
“PKP S.A. nie udowodniło zarządu nieruchomością – NSA oddala skargę kasacyjną.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.