I OSK 2097/19Jednostka samorządu terytorialnego stroną postępowania administracyjnego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Miasta Stołecznego Warszawy o stwierdzenie nieważności decyzji, w którym miasto podnosiło, że decyzja została skierowana do osoby zmarłej i pominięto niektóre strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że Miasto Stołeczne Warszawa nie jest stroną, ponieważ jego organ wykonawczy – Prezydent m.st. Warszawy – jest organem właściwym do wydania decyzji w pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę miasta, podzielając stanowisko organu i powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2016 r., która wyklucza możliwość dochodzenia przez jednostkę samorządu terytorialnego ochrony jej interesu prawnego, gdy jej organ jest właściwy do wydania decyzji. Sąd podkreślił, że ta zasada dotyczy również postępowań nadzwyczajnych. Miasto Stołeczne Warszawa wniosło skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 28 K.p.a. i art. 165 Konstytucji RP, argumentując, że jako osoba prawna ma legitymację do występowania jako strona, a organ wykonawczy nie jest tożsamy z jednostką samorządu terytorialnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając stanowisko sądu pierwszej instancji i uchwały NSA z 2016 r. Sąd wyjaśnił, że jednostka samorządu terytorialnego nie ma statusu strony w postępowaniu, gdy organem właściwym do wydania decyzji jest jej organ wykonawczy, niezależnie od trybu postępowania. Podkreślono, że własność gminy jest środkiem do realizacji zadań publicznych, a nie „świętym prawem własności” podlegającym nieograniczonej ochronie procesowej. Sąd odwołał się do uchwały NSA z 2016 r., która wyeliminowała rozbieżności w orzecznictwie, oraz do późniejszych wyroków NSA, które konsekwentnie podtrzymują tę linię orzeczniczą.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej statusu prawnego jednostek samorządu terytorialnego jako stron w postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, gdy ich organy są właściwe do rozstrzygania spraw.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organem właściwym do wydania decyzji jest organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego. Interpretacja może być odmienna w przypadkach, gdy jednostka samorządu terytorialnego nie jest organem właściwym w sprawie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy jednostce samorządu terytorialnego przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, w którym organem właściwym do wydania decyzji jest jej organ wykonawczy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jednostce samorządu terytorialnego nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, w którym organem właściwym do wydania decyzji jest jej organ wykonawczy.
Uzasadnienie
Przyznanie organowi jednostki samorządu terytorialnego kompetencji do rozpoznawania sprawy wyklucza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę ochrony jej interesu prawnego jako strony postępowania, niezależnie od trybu postępowania (zwykłego czy nadzwyczajnego). W przeciwnym razie doszłoby do sporu między organami.
Czy status strony w postępowaniu administracyjnym przysługuje jednostce samorządu terytorialnego, gdy jej organ wykonawczy jest jednocześnie organem właściwym do wydania decyzji w pierwszej instancji, a sprawa dotyczy decyzji wydanej przez inny organ tej jednostki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jednostka samorządu terytorialnego nie ma statusu strony w takim przypadku.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na uchwale 7 sędziów NSA z 2016 r., konsekwentnie utrzymuje stanowisko, że przyznanie organowi wykonawczemu jednostki samorządu terytorialnego kompetencji do rozpoznawania sprawy wyklucza legitymację procesową tej jednostki jako strony postępowania, nawet w postępowaniu nadzwyczajnym.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (7)
Główne
K.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Odmowa wszczęcia postępowania, gdy podstawa do jego wszczęcia nie może być uzasadniona z uwagi na okoliczności wskazane we wniosku lub gdy wniosek dotyczy spraw, w których organ jest właściwy do wydania decyzji.
K.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania, która w niniejszej sprawie została zinterpretowana jako nieobejmująca jednostki samorządu terytorialnego, gdy jej organ jest właściwy do wydania decyzji.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 165 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego.
u.s.g. art. 2 § ust. 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Zakres działania gminy.
Dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy art. 7 § ust. 2
Podstawa wydania pierwotnego orzeczenia dotyczącego użytkowania wieczystego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Jednostka samorządu terytorialnego nie ma statusu strony w postępowaniu administracyjnym, gdy organem właściwym do wydania decyzji jest jej organ wykonawczy. • Uchwała 7 sędziów NSA z 2016 r. (sygn. akt I OPS 2/15) rozstrzygnęła rozbieżności w orzecznictwie i jest konsekwentnie stosowana.
Odrzucone argumenty
Miasto Stołeczne Warszawa, jako osoba prawna i właściciel nieruchomości, powinno mieć status strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. • Organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego nie jest tożsamy z samą jednostką samorządu terytorialnego, co powinno pozwalać na jej legitymację procesową. • Ograniczenie legitymacji skargowej gmin w sytuacji, gdy decyzję wydał organ gminy, nie znajduje podstaw w obowiązującym prawie.
Godne uwagi sformułowania
ilekroć przepisy prawa pozytywnego sytuują któryś z organów jednostki samorządu terytorialnego jako organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne lub podatkowe w sprawie indywidualnej, na którymś z jego etapów, tylekroć wyłączona zostaje możliwość dochodzenia przez tę jednostkę ochrony jej interesu prawnego na drodze zarówno postępowania sądowego, jak i administracyjnego. • sądowa ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego nie wymaga zapewnienia im statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym ani też przyznania im prawa do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego w sytuacji, gdy jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, lecz sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów. • nie jest to "święte prawo własności" w rozumieniu art. 21 Konstytucji RP, a co za tym idzie nie pozostają w sprzeczności z tym przepisem rozwiązania, które stanowią słabsze gwarancje procesowe ochrony prawa własności przysługującego jednostkom samorządu terytorialnego.
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący-sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
członek
Jolanta Górska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej statusu prawnego jednostek samorządu terytorialnego jako stron w postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, gdy ich organy są właściwe do rozstrzygania spraw."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organem właściwym do wydania decyzji jest organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego. Interpretacja może być odmienna w przypadkach, gdy jednostka samorządu terytorialnego nie jest organem właściwym w sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego dotyczącego praw jednostek samorządu terytorialnego w postępowaniach administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i samorządowców.
“Czy gmina może kwestionować własne decyzje? NSA wyjaśnia granice legitymacji procesowej samorządu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.