Orzeczenie · 2026-06-22

I OSK 170/25Ograniczenie korzystania nieruchomości budowa gazociągu rokowania

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-22
NSANieruchomościWysokansa
nieruchomościgazociągograniczenie korzystaniasłużebność przesyłurokowaniainwestycja celu publicznegoprawo administracyjneprawo rzeczoweNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu budowy gazociągu. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 6, 7, 77, 80 kpa) oraz prawa materialnego (art. 124 ust. 3 ugn). Głównym zarzutem było twierdzenie o braku należytych rokowań z właścicielem przed wydaniem decyzji zezwalającej na inwestycję. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że rokowania, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, nie wymagają formalnych reguł ani osiągnięcia porozumienia, a jedynie zainicjowania i przedstawienia stanowisk. W ocenie NSA, przesłanie właścicielowi propozycji umowy i oświadczenia dotyczącego służebności przesyłu, wraz z określeniem zasad korzystania z nieruchomości i wynagrodzenia, wyczerpuje znamiona rokowań. Ponadto, sąd wskazał, że kwestia usytuowania inwestycji celu publicznego jest przesądzona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a organ nie jest uprawniony do badania uciążliwości inwestycji na etapie postępowania w trybie art. 124 ugn. W związku z tym, zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego uznał za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia rokowań w kontekście art. 124 ust. 3 ugn oraz zakres kontroli sądowej nad usytuowaniem inwestycji celu publicznego zgodnej z planem miejscowym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości pod inwestycję celu publicznego (gazociąg) i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących infrastruktury przesyłowej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przesłanie właścicielowi nieruchomości propozycji umowy i oświadczenia dotyczącego służebności przesyłu, wraz z określeniem zasad korzystania z nieruchomości i wynagrodzenia, wyczerpuje znamiona rokowań w rozumieniu art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, takie działania wyczerpują znamiona rokowań, nawet jeśli miały charakter jednostronny i nie doprowadziły do porozumienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rokowania nie wymagają formalnych reguł ani osiągnięcia porozumienia, a jedynie zainicjowania i przedstawienia stanowisk. Przesłanie właścicielowi propozycji umowy i oświadczenia, wraz z określeniem zasad i wynagrodzenia, spełnia te wymogi.

Czy organ administracji lub sąd administracyjny może badać zasadność usytuowania inwestycji celu publicznego (np. gazociągu) na etapie postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ugn, jeśli inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest przesądzony przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a organ nie jest uprawniony do badania uciążliwości inwestycji na tym etapie.

Uzasadnienie

Kwestia usytuowania inwestycji i jej uciążliwości jest badana w postępowaniu planistycznym lub środowiskowym. Na etapie art. 124 ugn, organ nie bada uciążliwości, a jedynie zgodność z planem miejscowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (8)

Główne

ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ugn art. 124 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

ugn art. 124 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przez niezastosowanie i nieuchylenie skarżonej decyzji, mimo niespełnienia przesłanek z art. 124 ust. 1 ugn (brak należytych rokowań, istnienie gazociągu w pobliżu). • Naruszenie art. 124 ust. 3 ugn (rokowania) - brak rokowań lub ich pozorność. • Obraza art. 6, 7, 77, 80 kpa przez pominięcie faktu istnienia gazociągu w pobliżu.

Godne uwagi sformułowania

Podkreślić w tym miejscu też trzeba, że istotą rokowań jest ich dobrowolność i swoboda w przedstawianiu drugiej stronie swojej propozycji. • Nie jest więc możliwe ani kontrolowanie w tym przypadku przez organ, a tym bardziej przez sąd administracyjny stron prowadzących te uzgodnienia, ani też wymaganie od nich, by negocjacje te spełniały jakieś bliżej nieokreślone warunki. • Przenosząc na grunt rozpoznawanej sprawy powyższe rozumienie art. 124 ust. 3 ugn, w tym wykładnię pojęcia "rokowania", o których mowa w rzeczonym przepisie, należy wyjaśnić, że z treści decyzji Prezydenta Miasta R. nie wynika, żeby w sprawie były prowadzone rokowania w znaczeniu nadanym temu pojęciu w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych. Natomiast bez wątpienia fakt prowadzenia rokowań znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych i został odzwierciedlony w uzasadnieniu prawnym oraz faktycznym decyzji Wojewody [...] wydanej po przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym. • Na etapie ograniczania sposobu korzystania z nieruchomości dla potrzeb realizacji inwestycji celu publicznego nie ma już możliwości kwestionowania usytuowania przebiegu linii i obszaru na którym zaplanowano inwestycję.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący sprawozdawca

Marek Stojanowski

członek

Marian Wolanin

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rokowań w kontekście art. 124 ust. 3 ugn oraz zakres kontroli sądowej nad usytuowaniem inwestycji celu publicznego zgodnej z planem miejscowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości pod inwestycję celu publicznego (gazociąg) i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących infrastruktury przesyłowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomości – ograniczenia prawa własności na cele publiczne, a interpretacja pojęcia rokowań jest kluczowa dla wielu właścicieli.

“Czy propozycja umowy to już rokowania? NSA wyjaśnia, kiedy można ograniczyć prawo własności pod inwestycję.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst