I OSK 1649/19Ustalenie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej dopłaty unijne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. ustalającą odpłatność za pobyt jego matki w Domu Pomocy Społecznej w P. na kwotę 1327,49 zł miesięcznie. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy prawidłowo ustaliły dochód rodziny, doliczając do wynagrodzenia kwotę z hektara przeliczeniowego oraz dopłaty unijne, zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej (u.p.s.). Podkreślono, że wysokość opłaty uzależniona jest od dochodów, a nie od ponoszonych wydatków. Skarżący kasacyjnie R. L. zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 61 ust. 1, 2, art. 103 ust. 2 u.p.s., art. 5, 6 k.c., art. 27, 128, 129, 133, 135 k.r.o.) oraz przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1 k.p.a.). Kwestionował możliwość ustalenia opłaty w formie decyzji administracyjnej zamiast umowy, a także sposób ustalenia dochodu, w tym zaliczanie dopłat unijnych i dochodu z hektarów przeliczeniowych, twierdząc, że są to przychody, a nie dochody. Podnosił również, że nie uwzględniono jego realnych wydatków i potrzeb. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Potwierdził, że opłata za pobyt w domu pomocy społecznej może być ustalana w drodze decyzji administracyjnej lub umowy, a nie tylko w drodze umowy. Podzielił stanowisko uchwały NSA I OPS 7/17, że obowiązek ustalenia opłaty wymaga skonkretyzowania i zindywidualizowania w decyzji administracyjnej lub umowie. Sąd podkreślił, że obowiązek ponoszenia opłat ma charakter publicznoprawny i wynika z ustawy, a jego realizacja następuje w drodze decyzji administracyjnej lub umowy. Odnosząc się do zarzutów dotyczących dochodu, NSA stwierdził, że organy prawidłowo zaliczyły do dochodu skarżącego dochód z gospodarstwa rolnego (16,34 ha) oraz dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s., który definiuje dochód jako sumę miesięcznych przychodów bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączeniem enumeratywnie wymienionych przypadków, wśród których dopłaty unijne nie występują. Sąd zaznaczył, że definicja dochodu w ustawie o pomocy społecznej jest odrębna od definicji podatkowych. Stwierdzono również, że przepisy KRO i KPC nie mają zastosowania w tym postępowaniu, a wysokość opłaty zależy od dochodów, a nie od ponoszonych wydatków czy rzeczywistych możliwości finansowych, zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b u.p.s.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że opłata za pobyt w DPS może być ustalana w drodze decyzji administracyjnej, a dopłaty unijne i dochód z gospodarstwa rolnego są wliczane do dochodu przy jej kalkulacji. Potwierdzenie braku zastosowania przepisów KRO i KPC w tym zakresie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej w kontekście dochodów z rolnictwa i dopłat unijnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy opłata za pobyt w domu pomocy społecznej może być ustalana w drodze decyzji administracyjnej, czy wyłącznie w drodze umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Opłata za pobyt w domu pomocy społecznej może być ustalana zarówno w drodze decyzji administracyjnej, jak i w drodze umowy.
Uzasadnienie
Ustawa o pomocy społecznej przewiduje obie formy ustalenia opłaty. Decyzja administracyjna służy skonkretyzowaniu ustawowego obowiązku, a umowa pozwala na elastyczne ukształtowanie wysokości opłaty.
Czy dopłaty unijne do gruntów rolnych oraz dochód z hektara przeliczeniowego powinny być zaliczane do dochodu przy ustalaniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopłaty unijne i dochód z gospodarstwa rolnego są prawidłowo zaliczane do dochodu na potrzeby ustalenia opłaty.
Uzasadnienie
Ustawa o pomocy społecznej definiuje dochód jako sumę miesięcznych przychodów bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączeniem enumeratywnie wymienionych przypadków. Dopłaty unijne nie są z tej kategorii wyłączone, a definicja dochodu w ustawie o pomocy społecznej jest odrębna od definicji podatkowych.
Czy przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO) dotyczące obowiązku alimentacyjnego mają zastosowanie przy ustalaniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy KRO dotyczące obowiązku alimentacyjnego nie mają zastosowania przy ustalaniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Obowiązek ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej ma charakter publicznoprawny i wynika z ustawy o pomocy społecznej, a nie z prawa prywatnego (alimentacyjnego). Choć istnieje funkcjonalny związek, to zakres podmiotów i podstawy prawne są odmienne.
Czy przy ustalaniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej należy uwzględniać rzeczywiste wydatki i potrzeby życiowe zobowiązanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wysokość opłaty uzależniona jest od dochodów, a nie od ponoszonych wydatków czy rzeczywistych możliwości finansowych.
Uzasadnienie
Przepis art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b u.p.s. jednoznacznie uzależnia wysokość opłaty od dochodów. Uwzględnianie wydatków ma zastosowanie głównie przy ustalaniu opłaty w drodze umowy, gdy wysokość opłaty przewyższa minimalne obciążenia ustawowe.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (30)
Główne
u.p.s. art. 61 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § ust. 2
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § ust. 2 pkt 2 lit. b
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § ust. 2a
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § ust. 3
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8 § ust. 3
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8 § ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8 § ust. 9
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 59 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 60 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 60 § ust. 2
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 103 § ust. 2
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o pomocy społecznej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 64
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 64a
Ustawa o pomocy społecznej
Dz. U. z 2018 r. poz. 1312
Ustawa o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.r.o. art. 128
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 129
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 133
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 135
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Opłata za pobyt w DPS może być ustalana tylko w drodze umowy. • Dopłaty unijne i dochód z hektara przeliczeniowego nie powinny być zaliczane do dochodu. • Należy uwzględniać rzeczywiste wydatki i potrzeby życiowe zobowiązanego. • Zastosowanie przepisów KRO i KPC do ustalenia opłaty.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązek wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej umieszczonej w nim osoby, a w konsekwencji wydanie decyzji o zwrocie kosztów poniesionych zastępczo przez gminę na podstawie art. 104 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 3 tej u.p.s., wymaga uprzedniego skonkretyzowania i zindywidualizowania tego obowiązku począwszy od dnia jego powstania w stosunku do każdej ze zobowiązanych osób w decyzji administracyjnej o ustaleniu opłaty wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 1 i 2 tej ustawy lub w drodze umowy zawartej na podstawie art. 103 ust. 2 w związku z art. 61 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ustawy o pomocy społecznej. • Ustawa o pomocy społecznej w art. 60 ust. 1 wprowadza generalną zasadę, zgodnie z którą pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca. • Przepis art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b u.p.s. uzależnia wysokość opłaty od dochodów, nie zaś od ponoszonych wydatków czy rzeczywistych możliwości finansowych. • Pozycja 6 z art. 8 ust. 4 u.p.s. wyłącza z dochodu dochód z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Skarżący posiada 16,34 ha, zatem dochód z tego tytułu podlega zaliczeniu.
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący
Zbigniew Ślusarczyk
sprawozdawca
Jacek Hyla
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że opłata za pobyt w DPS może być ustalana w drodze decyzji administracyjnej, a dopłaty unijne i dochód z gospodarstwa rolnego są wliczane do dochodu przy jej kalkulacji. Potwierdzenie braku zastosowania przepisów KRO i KPC w tym zakresie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej w kontekście dochodów z rolnictwa i dopłat unijnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu opłat za domy pomocy społecznej i sposobu ustalania dochodu, co może być interesujące dla osób zmagających się z podobnymi problemami oraz dla prawników zajmujących się prawem socjalnym.
“Czy dopłaty unijne zwiększają Twoją opłatę za dom pomocy społecznej? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1327,49 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.