I OSK 1602/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Powiatu M. – Powiatowego Zarządu Dróg w M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 lipca 2025 r., które odrzuciło skargę Powiatu na postanowienie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 3 marca 2025 r. Postanowienie Wojewody uchyliło postanowienie Starosty M. z dnia 14 stycznia 2025 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Sąd I instancji odrzucił skargę Powiatu, uznając, że nie posiada on legitymacji procesowej do jej wniesienia, ponieważ jako organ wykonujący funkcję administracji publicznej nie działa we własnym interesie prawnym. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA i TK. Powiat w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów P.p.s.a., k.p.a. oraz Konstytucji RP, kwestionując brak przymiotu strony i błędne uznanie niedopuszczalności skargi. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za niezasadne. Potwierdził stanowisko Sądu I instancji, że organ administracji publicznej, w tym jednostka samorządu terytorialnego wykonująca zadania z zakresu administracji, nie ma legitymacji procesowej do zaskarżenia rozstrzygnięcia, od którego nie wywodzi własnego interesu prawnego. Sąd podkreślił, że powiat stanowi jednolity podmiot i nie może kwestionować własnych rozstrzygnięć. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a. Postępowanie w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia zostało umorzone jako bezprzedmiotowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady braku legitymacji procesowej organów administracji publicznej do zaskarżania własnych rozstrzygnięć, w tym jednostek samorządu terytorialnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ administracji (tu: Powiatowy Zarząd Dróg) próbuje zaskarżyć postanowienie organu wyższej instancji w sprawie, w której sam orzekał.
Zagadnienia prawne (1)
Czy organ jednostki samorządu terytorialnego, wykonujący zadania z zakresu administracji publicznej, posiada legitymację procesową do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia organu drugiej instancji w sprawie, w której sam orzekał w pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ jednostki samorządu terytorialnego, wykonujący zadania z zakresu administracji publicznej, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż nie działa we własnym interesie prawnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ administracji publicznej, w tym jednostka samorządu terytorialnego, nie działa we własnym interesie prawnym, lecz wykonuje zadanie nałożone przepisami prawa. W związku z tym, nie może kwestionować własnych rozstrzygnięć poprzez wniesienie skargi. Powiat stanowi jednolity podmiot i nie może wywodzić interesu prawnego z faktu bycia zobowiązanym do wypłaty odszkodowania.
Przepisy (7)
Główne
P.p.s.a. art. 50 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Definiuje krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi, wskazując na posiadanie interesu prawnego.
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa, że skarga podlega odrzuceniu, jeżeli pochodzi od nieuprawnionego podmiotu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy przesłanek zawieszenia postępowania administracyjnego.
specustawa drogowa art. 12 § ust. 4a
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Reguluje kwestie ustalania wysokości odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości.
u.s.p. art. 38 § ust. 1
Ustawa o samorządzie powiatowym
Dotyczy kompetencji starosty w zakresie wydawania decyzji administracyjnych.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy.
Konstytucja RP art. 165 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy samodzielności jednostek samorządu terytorialnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracji publicznej, wykonując zadania z zakresu administracji, nie posiada interesu prawnego uprawniającego do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie organu drugiej instancji. • Powiat stanowi jednolity podmiot i nie może kwestionować własnych rozstrzygnięć.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 50 § 1 P.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., art. 28 i 29 k.p.a., art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., art. 12 ust. 4a w zw. z art. 11a ust. 1 specustawy drogowej, art. 45 ust. 1 oraz 165 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
W zakresie więc, w jakim Powiat, jako organ jednostki samorządu terytorialnego, wykonuje funkcję organu administracji publicznej – (...) nie jest uprawniony do reprezentowania interesu prawnego jednostki samorządu terytorialnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. • W demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialna realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji.
Skład orzekający
Mariola Kowalska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady braku legitymacji procesowej organów administracji publicznej do zaskarżania własnych rozstrzygnięć, w tym jednostek samorządu terytorialnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ administracji (tu: Powiatowy Zarząd Dróg) próbuje zaskarżyć postanowienie organu wyższej instancji w sprawie, w której sam orzekał.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego dotyczącego legitymacji procesowej organów samorządowych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i samorządowców.
“Czy powiat może skarżyć własne decyzje? NSA wyjaśnia granice legitymacji procesowej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.