I OSK 1550/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezydenta Miasta Lublin od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które odrzuciło skargę Prezydenta na decyzję Wojewody Lubelskiego dotyczącą odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania za nieruchomość przejętą pod inwestycję drogową. Sąd I instancji odrzucił skargę, powołując się na orzecznictwo NSA, które wyklucza legitymację procesową organu jednostki samorządu terytorialnego, który wydał decyzję w pierwszej instancji, do wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego. Prezydent Miasta Lublin w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 50 § 1 P.p.s.a. (brak interesu prawnego) i art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. (odrzucenie skargi), a także naruszenie prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a. skargę może wnieść każdy, kto ma w tym interes prawny, jednakże utrwalony jest pogląd, że organ, który rozpoznawał sprawę w postępowaniu administracyjnym w I instancji, nie ma legitymacji skargowej. Sąd powołał się na uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r. (sygn. akt OPS 1/03) oraz uchwałę z dnia 16 lutego 2016 r. (sygn. akt I OPS 2/15), które potwierdzają, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. NSA uznał, że Prezydent Miasta Lublin nie działał jako podmiot, którego własnego interesu prawnego dotyczy sprawa, lecz jako organ administracji publicznej, dlatego nie posiadał legitymacji do zaskarżenia decyzji organu odwoławczego. Zarzuty naruszenia prawa materialnego również uznano za niezasadne, wskazując, że wskazane przepisy (art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 132 § 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 16 ust. 2 Konstytucji RP) nie przyznają organowi I instancji prawa do zaskarżenia decyzji organu wyższego stopnia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady braku legitymacji procesowej organów administracji publicznej (w tym organów jednostek samorządu terytorialnego) do zaskarżania decyzji organów wyższego stopnia, gdy same wydały decyzję w pierwszej instancji.
Dotyczy specyficznej sytuacji organu wydającego decyzję w pierwszej instancji, który następnie próbuje zaskarżyć decyzję organu odwoławczego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy organ jednostki samorządu terytorialnego, który wydał decyzję w pierwszej instancji, posiada legitymację procesową do wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ jednostki samorządu terytorialnego, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego.
Uzasadnienie
Utrwalony pogląd orzecznictwa i doktryny wyklucza możliwość skarżenia przez organ, który sam wydał decyzję w pierwszej instancji, ponieważ prowadziłoby to do sytuacji, w której strony postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej. Konstytucyjna ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego nie wymaga przyznania im statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy same podejmują działania władcze.
Przepisy (10)
Główne
P.p.s.a. art. 50 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Organ, który rozpoznawał sprawę w postępowaniu administracyjnym w I instancji, nie ma legitymacji skargowej.
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę uchylając zaskarżoną decyzję, jeśli narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
u.s.g. art. 30 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Przepis kompetencyjny określający zakres działania organu wykonawczego gminy, nie przyznaje legitymacji do zaskarżania decyzji organu wyższego stopnia.
u.g.n. art. 132 § § 1a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Określa termin wypłaty odszkodowania, nie stanowi podstawy do legitymacji procesowej organu I instancji.
Konstytucja RP art. 16 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona sądowa samodzielności jednostek samorządu terytorialnego nie wymaga przyznania im statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy same podejmują działania władcze.
u.z.z.p.i.r.i.w.d.p. art. 12 § ust. 4a
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Dotyczy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
u.z.z.p.i.r.i.w.d.p. art. 11a § ust. 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Dotyczy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
u.s.p. art. 38 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
Dotyczy kompetencji starosty.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ jednostki samorządu terytorialnego, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego.
Odrzucone argumenty
Prezydent Miasta Lublin posiadał interes prawny i legitymację procesową do wniesienia skargi. • Naruszenie art. 30 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 132 § 1a u.g.n. oraz art. 16 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez błędne uznanie, że Prezydent Miasta Lublin nie ma możliwości dochodzenia swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Godne uwagi sformułowania
Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. • Nie może zatem takiej ochrony domagać się podmiot, który w sprawie sam jako organ administracji występował na pierwszym jej etapie.
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady braku legitymacji procesowej organów administracji publicznej (w tym organów jednostek samorządu terytorialnego) do zaskarżania decyzji organów wyższego stopnia, gdy same wydały decyzję w pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organu wydającego decyzję w pierwszej instancji, który następnie próbuje zaskarżyć decyzję organu odwoławczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej legitymacji procesowej organów administracji, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje, jak sądy interpretują zasady postępowania.
“Organ nie może skarżyć własnej decyzji: NSA wyjaśnia granice legitymacji procesowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.