I OSK 1510/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę Ministra na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 marca 2021 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 26 października 2009 r. Decyzja ta dotyczyła nabycia przez Województwo Wielkopolskie prawa własności działek, które wcześniej stanowiły własność Skarbu Państwa i były w użytkowaniu wieczystym Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego (WODR). Minister Rolnictwa zarzucił wyrokowi WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 ppsa (lakoniczne uzasadnienie) oraz art. 151 ppsa w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 kpa (bezzasadne oddalenie skargi, gdyż wystąpiły przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że Minister Rolnictwa nie był uprawnionym podmiotem do jej wniesienia. Uzasadniono to tym, że WODR zrzekł się prawa użytkowania wieczystego i prawa własności nieruchomości przed wszczęciem postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, a sama decyzja z 2009 r. nie dotyczyła bezpośrednio praw WODR, lecz nabycia nieruchomości przez samorząd. W związku z tym WODR oraz nadzorujący go Minister Rolnictwa mieli jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna może być odrzucona, gdy jest wniesiona przez podmiot niebędący stroną, chyba że sąd pierwszej instancji dopuścił go do udziału jako stronę. W tym przypadku, mimo że WODR zrzekł się praw, sąd pierwszej instancji nie badał tej kwestii w kontekście interesu prawnego. NSA, powołując się na uchwałę NSA z 11.4.2005 r. OPS 1/04, uznał, że wniesienie skargi kasacyjnej przez nieuprawniony podmiot powinno skutkować jej odrzuceniem, ale z pewnym wyjątkiem, gdy podmiot był traktowany jak strona przez sąd I instancji. Jednakże, w tym przypadku, brak interesu prawnego był na tyle oczywisty, że NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ppsa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi kasacyjnej, znaczenie interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, dopuszczalność badania skargi kasacyjnej z urzędu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wygaśnięciem decyzji administracyjnej i zrzeczeniem się praw do nieruchomości, a także specyfiki postępowania kasacyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest uprawnionym podmiotem do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej wygaśnięcia decyzji administracyjnej, jeśli jednostka podległa mu zrzekła się praw do nieruchomości przed wszczęciem postępowania, a decyzja nie dotyczyła bezpośrednio jej praw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Minister Rolnictwa nie był uprawnionym podmiotem do wniesienia skargi kasacyjnej, ponieważ jednostka doradztwa rolniczego, której dotyczyła sprawa, zrzekła się praw do nieruchomości przed wszczęciem postępowania, a decyzja nie dotyczyła jej praw, co oznaczało brak interesu prawnego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że skoro Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego zrzekł się prawa użytkowania wieczystego i prawa własności nieruchomości przed wszczęciem postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, a sama decyzja dotyczyła nabycia nieruchomości przez samorząd, to ani Ośrodek, ani nadzorujący go Minister Rolnictwa nie posiadali interesu prawnego w sprawie, a jedynie interes faktyczny. W związku z tym Minister Rolnictwa nie był stroną postępowania w rozumieniu art. 173 § 2 ppsa, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.
Czy sąd administracyjny drugiej instancji może z urzędu badać dopuszczalność skargi kasacyjnej, w tym legitymację strony do jej wniesienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Naczelny Sąd Administracyjny może z urzędu badać, czy skarga kasacyjna została wniesiona przez stronę, ponieważ jest to jedna z przesłanek warunkujących jej dopuszczalność.
Uzasadnienie
NSA, powołując się na uchwałę NSA z 11.4.2005 r. OPS 1/04, wyjaśnił, że sąd drugiej instancji ma obowiązek ustalić, czy wniesiona skarga kasacyjna jest dopuszczalna (art. 180 ppsa), co obejmuje badanie, czy została wniesiona przez uprawniony podmiot (art. 173 § 2 ppsa). Jest to jedna z przesłanek warunkujących dopuszczalność skargi.
Czy zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa (lakoniczne uzasadnienie wyroku WSA) może stanowić podstawę do uchylenia wyroku, jeśli sąd drugiej instancji stwierdzi brak legitymacji strony do wniesienia skargi kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji stwierdza brak legitymacji strony do wniesienia skargi kasacyjnej, zarzuty dotyczące merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji tracą na znaczeniu.
Uzasadnienie
NSA, stwierdzając brak legitymacji Ministra Rolnictwa do wniesienia skargi kasacyjnej, nie przystąpił do szczegółowego badania zarzutów dotyczących naruszenia art. 141 § 4 ppsa i art. 151 ppsa w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 kpa, ponieważ kwestia dopuszczalności skargi była przesłanką decydującą o jej rozpoznaniu.
Przepisy (19)
Główne
ppsa art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
ppsa art. 173 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd kasacyjny może z urzędu badać, czy skarga została wniesiona przez stronę.
ppsa art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.
ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
kpa art. 162 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący przesłanek stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.
kpa art. 162 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący przesłanek stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.
u.NSA art. 33 § 2
Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Przepis dotyczący interesu prawnego jako podstawy do wniesienia skargi.
ppsa art. 50 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Każdy, kto ma w tym interes prawny, jest uprawniony do wniesienia skargi.
ppsa art. 177
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 173 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 175
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 221
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 178
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa z 23 stycznia 2009 r. art. 31 § 1
Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie
ustawa z 23 stycznia 2009 r. art. 32 § 1
Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie
nowelizacja czerwcowa
Ustawa z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o jednostkach doradztwa rolniczego
ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym
Potwierdza właściwość starosty do reprezentowania Skarbu Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami.
u.j.d.r. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie posiadał interesu prawnego do wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż jednostka podległa mu zrzekła się praw do nieruchomości przed wszczęciem postępowania, a decyzja nie dotyczyła jej praw.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Ministra Rolnictwa dotyczące naruszenia art. 141 § 4 ppsa (lakoniczne uzasadnienie WSA) i art. 151 ppsa w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 kpa (bezzasadne oddalenie skargi przez WSA).
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. • Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. • Niedopełnienie któregoś z tych warunków czyni skargę niedopuszczalną, a w konsekwencji powoduje jej odrzucenie. • Nie można odrzucić skargi kasacyjnej z tego powodu, że została wniesiona przez podmiot niebędący stroną, jeżeli podmiot ten został dopuszczony do udziału przed wojewódzkim sądem administracyjnym i brał udział w tym postępowaniu jako strona. • Wnoszący skargę kasacyjną nie jest stroną wymaga merytorycznego rozpoznania sprawy w kontekście posiadania przezeń interesu prawnego w sprawie i może prowadzić do oddalenia skargi kasacyjnej.
Skład orzekający
Piotr Przybysz
przewodniczący
Maciej Dybowski
sprawozdawca
Anna Wesołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi kasacyjnej, znaczenie interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, dopuszczalność badania skargi kasacyjnej z urzędu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wygaśnięciem decyzji administracyjnej i zrzeczeniem się praw do nieruchomości, a także specyfiki postępowania kasacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej - legitymacji strony do wniesienia skargi kasacyjnej, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje, jak sąd bada interes prawny i może oddalić skargę z powodów formalnych.
“Kiedy minister nie może skarżyć? NSA wyjaśnia kluczowe znaczenie interesu prawnego w postępowaniu kasacyjnym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.