Orzeczenie · 2025-06-24

I NSW 9213/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-06-24
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckiesąd najwyższykodeks wyborczywymogi formalnedemokracjakontrola sądowa

Protest wyborczy został wniesiony przez W. K. do Sądu Najwyższego przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, które odbyły się 1 czerwca 2025 r. Wnoszący protest domagał się ponownego przeliczenia głosów w konkretnej komisji wyborczej, wskazując na wątpliwości co do słuszności przeliczonych głosów. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, przypomniał o fundamentalnym znaczeniu wolnych, równych, powszechnych i tajnych wyborów jako emanacji zasady ustrojowej z art. 2 Konstytucji RP. Podkreślono, że protest wyborczy jest instrumentem służącym każdemu wyborcy do realizacji prawa do partycypacji we władzy. Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP i przepisami Kodeksu wyborczego (art. 82, 83, 321-323 k.wyb.), protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP wnosi się do Sądu Najwyższego w terminie 14 dni od dnia podania wyników do publicznej wiadomości. Materialnoprawne podstawy protestu obejmują przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów kodeksu mające wpływ na wynik wyborów. Kluczowe dla rozpoznania protestu są wymogi formalne określone w art. 321 § 3 k.wyb., zgodnie z którym wnoszący protest powinien sformułować zarzuty i przedstawić lub wskazać dowody. Sąd Najwyższy zaznaczył, że protest musi spełniać minimalne warunki pisma procesowego (art. 126 k.p.c.), w tym zawierać PESEL lub NIP wnoszącego. W postępowaniu przed SN w sprawach z protestów wyborczych nie wzywa się do usunięcia braków formalnych. W analizowanym przypadku, protest nie zawierał konkretnych zarzutów, a jedynie ogólne stwierdzenie o wątpliwościach co do słuszności przeliczonych głosów. Wobec niespełnienia wymogów formalnych, Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Wymogi formalne protestów wyborczych do Sądu Najwyższego, brak możliwości uzupełniania braków formalnych w tym trybie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego trybu postępowania w sprawach protestów wyborczych do Sądu Najwyższego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP, który nie zawiera konkretnych zarzutów i dowodów, a jedynie ogólne wątpliwości co do przeliczenia głosów, spełnia wymogi formalne do dalszego rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki protest nie spełnia wymogów formalnych i podlega pozostawieniu bez dalszego biegu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że protest wyborczy musi zawierać konkretne zarzuty i przedstawiać lub wskazywać dowody ich poparcia, zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. Ogólne stwierdzenia o wątpliwościach nie są wystarczające. Ponadto, protest musi spełniać wymogi pisma procesowego, w tym zawierać PESEL lub NIP wnoszącego, a w przypadku protestów wyborczych do SN nie wzywa się do uzupełnienia braków formalnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
W. K.osoba_fizycznawnoszący protest

Przepisy (8)

Główne

Konstytucja RP art. 129 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru na zasadach określonych w ustawie.

k.wyb. art. 82 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.

k.wyb. art. 321 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą.

k.wyb. art. 321 § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Wnoszący protest powinien sformułować w proteście zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera owe zarzuty.

k.wyb. art. 322 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia protest bez dalszego biegu, jeżeli nie spełnia on wymagań określonych w art. 321 § 1-3.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wolne, równe, powszechne i bezpośrednie wybory realizowane w głosowaniu tajnym są istotą demokracji.

k.p.c. art. 126

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Określa ogólne wymogi pisma procesowego, w tym konieczność podania numeru PESEL lub NIP.

k.p.c. art. 130

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące wzywania do usunięcia braków formalnych nie mają zastosowania w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawach z protestów wyborczych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest wyborczy nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym i Kodeksie postępowania cywilnego.

Godne uwagi sformułowania

Wolne, równe, powszechne i bezpośrednie wybory realizowane w głosowaniu tajnym są świętem i istotą demokracji • Szczególnym instrumentem służącym każdemu wyborcy jest protest wyborczy • Protest nie spełnia więc wymogów formalnych

Skład orzekający

Adam Redzik

przewodniczący, sprawozdawca

Aleksander Stępkowski

członek

Paweł Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne protestów wyborczych do Sądu Najwyższego, brak możliwości uzupełniania braków formalnych w tym trybie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania w sprawach protestów wyborczych do Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad demokracji i procedury wyborczej, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie wyborczym i administracyjnym, ale mniej dla szerokiej publiczności ze względu na proceduralny charakter rozstrzygnięcia.

Protest wyborczy odrzucony: Sąd Najwyższy przypomina o kluczowych wymogach formalnych

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst