Orzeczenie · 2025-06-25

I NSW 6997/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-06-25
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczySąd NajwyższyKodeks wyborczywymogi formalnedowodydemokracja

Protest wyborczy Z.H. przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej został wniesiony z zarzutem licznych błędów w ustalaniu wyników. Wnoszący protest domagał się ponownego przeliczenia wszystkich głosów, w tym nieważnych kart wyborczych, z założeniem przeprowadzenia ekspertyzy grafologicznej. Prokurator Generalny oraz Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu, argumentując, że protesty te miały charakter abstrakcyjny, nie zawierały dowodów na potwierdzenie zarzutów ani nie wykazywały wpływu ewentualnych nieprawidłowości na wynik wyborów. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, podkreślił fundamentalne znaczenie wolnych, równych, powszechnych i tajnych wyborów dla demokracji, zgodnie z art. 2 Konstytucji RP. Przypomniano, że prawo do zgłoszenia protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP wynika z art. 129 ust. 2 Konstytucji i jest regulowane przez Kodeks wyborczy. Materialnoprawne podstawy protestu, określone w art. 82 § 1 k.wyb., dotyczą dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów kodeksu mającego wpływ na wynik wyborów. Wymagania formalne protestu, zawarte w art. 321 k.wyb., obejmują wniesienie go na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 14 dni od podania wyników do publicznej wiadomości, a także konieczność sformułowania zarzutów i przedstawienia lub wskazania dowodów. Sąd Najwyższy zaznaczył, że protest wyborczy jest pismem procesowym, które musi spełniać wymogi określone w art. 126 k.p.c., w tym zawierać numer PESEL lub NIP wnoszącego. Podkreślono, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawach z protestów wyborczych nie wzywa się do usunięcia braków formalnych. Odnosząc się do konkretnego protestu, Sąd Najwyższy stwierdził, że nie spełnia on niezbędnych wymogów formalnych. Wnoszący protest nie przedstawił ani nie przywołał żadnych dowodów potwierdzających jego stanowisko, a zarzuty zostały sformułowane w sposób abstrakcyjny. Opisano jedynie okoliczności przeczytane w mediach, bez wskazania konkretnych naruszeń prawa wyborczego, które miałyby związek z wnoszącym protest lub konkretną obwodową komisją wyborczą. W związku z tym, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 zd. 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., pozostawił protest bez dalszego biegu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Wymogi formalne protestów wyborczych, brak możliwości uzupełniania braków formalnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawach z protestów wyborczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego postępowania w sprawie protestów wyborczych do Sądu Najwyższego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP, który nie zawiera dowodów na poparcie zarzutów i formułuje je w sposób abstrakcyjny, spełnia wymogi formalne przewidziane w Kodeksie wyborczym i Kodeksie postępowania cywilnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki protest nie spełnia wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że protest wyborczy musi zawierać konkretne zarzuty oraz przedstawiać lub wskazywać dowody ich poparcia, a także spełniać minimalne warunki pisma procesowego, w tym zawierać numer PESEL lub NIP wnoszącego. Protest, który opiera się na informacjach z mediów, formułuje zarzuty ogólnikowo i nie wskazuje dowodów ani konkretnych naruszeń, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
Z. H.osoba_fizycznawnoszący protest
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (10)

Główne

Konstytucja RP art. 129 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo wyborcy do zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP.

k.wyb. art. 82 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego (przestępstwo przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów mające wpływ na wynik).

k.wyb. art. 321

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Wymagania formalne protestu przeciwko wyborowi Prezydenta RP (termin, forma, zarzuty, dowody).

k.wyb. art. 321 § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Obowiązek sformułowania zarzutów i przedstawienia lub wskazania dowodów w proteście.

k.wyb. art. 322 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Podstawa prawna do pozostawienia protestu bez dalszego biegu.

k.p.c. art. 126

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Ogólne wymogi pisma procesowego, w tym obowiązek podania numeru PESEL lub NIP.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa ustrojowa demokracji i zasada państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 19

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Historyczne nawiązanie do modelu sądowej kontroli wyborów.

k.p.c. art. 130

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące wzywania do usunięcia braków formalnych, które nie mają zastosowania w sprawach z protestów wyborczych przed SN.

k.p.c. art. 130 § 1a

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące wzywania do usunięcia braków formalnych, które nie mają zastosowania w sprawach z protestów wyborczych przed SN.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest wyborczy nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym i Kodeksie postępowania cywilnego. • Brak przedstawienia lub wskazania dowodów na poparcie zarzutów. • Zarzuty sformułowane w sposób abstrakcyjny, bez związku z konkretnymi naruszeniami lub komisjami wyborczymi.

Godne uwagi sformułowania

Wolne, równe, powszechne i bezpośrednie wybory realizowane w głosowaniu tajnym są świętem i istotą demokracji. • Protest wyborczy jest środkiem procesowym o indywidualno-konkretnym charakterze. • W postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawach z protestów wyborczych nie wzywa się do usunięcia braków formalnych.

Skład orzekający

Adam Redzik

przewodniczący, sprawozdawca

Aleksander Stępkowski

członek

Paweł Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne protestów wyborczych, brak możliwości uzupełniania braków formalnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawach z protestów wyborczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania w sprawie protestów wyborczych do Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu demokracji – wyborów, ale rozstrzygnięcie jest proceduralne i nie wnosi nowych interpretacji prawa, skupiając się na formalnych wymogach protestu.

Protest wyborczy odrzucony: Sąd Najwyższy przypomina o kluczowych wymogach formalnych

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst