I NSW 194/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuProtestujący D.C. złożył protest wyborczy do Sądu Najwyższego przeciwko ważności wyborów prezydenckich, które odbyły się 12 lipca 2020 r. Zarzucił, że w związku z pobytem w Hiszpanii nie otrzymał na czas zaświadczenia o prawie do głosowania, co uniemożliwiło mu oddanie głosu korespondencyjnie. Konsul RP wystawił zaświadczenie 1 lipca 2020 r., a nadał je pocztą 4 lipca 2020 r., jednak protestujący twierdził, że procedura wysyłki rozpoczęła się zbyt późno. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał protest za dopuszczalny, ponieważ dotyczył czynności konsula, ale jednocześnie za bezzasadny. Sąd wyjaśnił, że choć prawa obywateli polskich obowiązują za granicą, zakres pozytywnych obowiązków państwa polskiego jest ograniczony, a państwo nie ponosi odpowiedzialności za działania lub zaniechania władz obcych państw lub podmiotów prywatnych. W tym przypadku opóźnienie w doręczeniu zaświadczenia wynikało z winy hiszpańskiego operatora pocztowego, który nadał przesyłkę z opóźnieniem. Sąd podkreślił, że protestujący mógł uzyskać zaświadczenie bezpośrednio w urzędzie gminy po powrocie do kraju lub wystąpić o dopisanie do spisu wyborców. W związku z tym wniosek o zwrot kosztów przesyłki kurierskiej został uznany za bezzasadny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zakresu obowiązków państwa polskiego w zakresie ochrony praw wyborczych obywateli za granicą oraz odpowiedzialności za działania podmiotów zagranicznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wyborów prezydenckich w 2020 r. i procedur związanych z głosowaniem korespondencyjnym za granicą, z uwzględnieniem wpływu pandemii i ograniczeń w ruchu pocztowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy protest wyborczy dotyczący sytuacji mającej miejsce na terytorium obcego państwa jest dopuszczalny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, protest jest dopuszczalny, jeśli dotyczy czynności konsula lub innych działań władz polskich, nawet jeśli miały miejsce za granicą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawa obywateli polskich obowiązują także za granicą, a państwo ma obowiązek troszczyć się o te prawa, w tym poprzez umożliwienie głosowania. Jednakże zakres pozytywnych obowiązków państwa jest mniejszy za granicą, a państwo nie ponosi odpowiedzialności za działania podmiotów zagranicznych.
Kto ponosi odpowiedzialność za niedostarczenie na czas zaświadczenia o prawie do głosowania wysłanego przez konsula za granicą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność za opóźnienie w doręczeniu przesyłki ponosi zagraniczny operator pocztowy, a nie władze polskie.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że niedostarczenie zaświadczenia było efektem opóźnienia hiszpańskiego operatora pocztowego, a nie działań konsula czy Poczty Polskiej. Protestujący, wybierając wysyłkę pocztą, działał na własne ryzyko.
Czy protestujący mógł uzyskać zaświadczenie o prawie do głosowania w inny sposób?
Odpowiedź sądu
Tak, protestujący mógł uzyskać zaświadczenie bezpośrednio w urzędzie gminy po powrocie do kraju lub wystąpić o dopisanie do spisu wyborców.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że po powrocie do Polski protestujący mógł złożyć wniosek o wydanie zaświadczenia do właściwego urzędu gminy lub wystąpić o dopisanie do spisu wyborców, co stanowi alternatywną ścieżkę uzyskania prawa do głosowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D.C. | osoba_fizyczna | protestujący |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | udział |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | organ_państwowy | udział |
Przepisy (15)
Główne
Konstytucja RP art. 37 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji korzysta ten, kto znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej.
k.w. art. 32 § 2
Kodeks wyborczy
Zaświadczenie o prawie do głosowania może zostać wydane przez właściwy urząd gminy lub konsula.
k.w. art. 35 § 3
Kodeks wyborczy
Zaświadczenie o prawie do głosowania może zostać wydane przez właściwy urząd gminy lub konsula.
k.w. art. 32 § 1
Kodeks wyborczy
Wniosek o wydanie zaświadczenia wyborca może złożyć w formie pisemnej, telefaksowej lub elektronicznej.
ustawa epizodyczna art. 6 § 2
Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego
Reguluje wysłanie pakietu do wyborcy przez konsula.
k.w. art. 28 § 1
Kodeks wyborczy
Możliwość wystąpienia do urzędu gminy z wnioskiem o dopisanie do spisu wyborców.
k.w. art. 323 § 1
Kodeks wyborczy
Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w sprawach protestów wyborczych.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 62 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Czynne prawo wyborcze jest konstytucyjnym prawem podmiotowym.
Konstytucja RP art. 129 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Uprawnienie do złożenia protestu przeciwko ważności wyborów.
Konstytucja RP art. 30
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Uniwersalny charakter praw człowieka, których źródłem jest godność ludzka.
Konstytucja RP art. 6 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nakaz udzielania pomocy Polakom zamieszkałym za granicą w zachowaniu ich związków z narodowym dziedzictwem kulturalnym.
k.w. art. 26 § 12
Kodeks wyborczy
Przekazanie przez urząd gminy spisu wyborców przewodniczącemu obwodowej komisji wyborczej następuje w przeddzień wyborów.
ustawa epizodyczna art. 5
Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego
Reguluje kwestię doręczenia pakietu wyborczego w głosowaniu korespondencyjnym w kraju.
Dz. U. poz. 1130 art. 11
Rozporządzenie Ministra Spraw Zagranicznych w sprawie spisu wyborców przebywających za granicą
Przepisy dotyczące spisu wyborców przebywających za granicą.
Dz. U. z 17 maja 1982 r., nr 13, poz. 98 art. 5 § m
Konwencja wiedeńska o stosunkach konsularnych
Możliwość wykonywania innych funkcji konsularnych niż przewidziane wprost w konwencji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedostarczenie zaświadczenia o prawie do głosowania było wynikiem działania zagranicznego operatora pocztowego, a nie zaniedbania władz polskich. • Protestujący miał możliwość uzyskania zaświadczenia o prawie do głosowania w inny sposób po powrocie do kraju. • Państwo polskie nie ponosi odpowiedzialności za działania podmiotów prywatnych działających na terytorium obcego państwa.
Odrzucone argumenty
Opóźnienie w wysyłce zaświadczenia przez konsula uniemożliwiło głosowanie korespondencyjne. • Konieczność zwrotu kosztów przesyłki kurierskiej poniesionych przez protestującego.
Godne uwagi sformułowania
Państwo ma zatem obowiązek troszczyć się o prawa i wolności wszystkich, którzy pozostają pod jego władztwem terytorialnym lub personalnym, a więc nie tylko osób przebywających na jego terytorium, ale także obywateli przebywających za granicą. • Państwo polskie nie może jednak ponosić odpowiedzialności za naruszenia praw i wolności obywatelskich spowodowane działaniami bądź zaniechaniami władz państwa obcego albo podmiotów prywatnych działających na terytorium tego ostatniego. • Protestujący, wnioskując o przesłanie zaświadczenia pocztą i rezygnując z osobistego odbioru, uczynił to na własne ryzyko.
Skład orzekający
Krzysztof Wiak
przewodniczący
Leszek Bosek
sprawozdawca
Tomasz Demendecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu obowiązków państwa polskiego w zakresie ochrony praw wyborczych obywateli za granicą oraz odpowiedzialności za działania podmiotów zagranicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyborów prezydenckich w 2020 r. i procedur związanych z głosowaniem korespondencyjnym za granicą, z uwzględnieniem wpływu pandemii i ograniczeń w ruchu pocztowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praw wyborczych Polaków za granicą i odpowiedzialności państwa w sytuacjach, gdy realizacja tych praw zależy od podmiotów zagranicznych, co jest częstym problemem dla Polonii.
“Polak za granicą nie dostał na czas dokumentu do głosowania – czy to wina państwa polskiego?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.