Orzeczenie · 2025-06-24

I NSW 1356/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-06-24
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczySąd Najwyższywymogi formalnePESELKodeks wyborczyKonstytucja RP

Protest wyborczy został wniesiony przez B.W. do Sądu Najwyższego, kwestionując ważność II tury wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskodawca powołał się na brak zarządzenia wyborów przez Marszałka Sejmu oraz brak składu orzekającego Sądu Okręgowego w Słupsku. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest, odwołał się do art. 129 ust. 2 Konstytucji RP oraz przepisów Kodeksu wyborczego (art. 321 § 1, art. 322 § 1 k.wyb.), które określają zasady i tryb wnoszenia protestów. Kluczowym argumentem Sądu Najwyższego było stwierdzenie, że protest jest obarczony brakami formalnymi, ponieważ wnioskodawca nie podał swojego numeru PESEL. Zgodnie z art. 126 § 2 pkt 2 k.p.c., numer PESEL jest wymogiem formalnym pierwszego pisma procesowego dla osoby fizycznej, a jego brak uniemożliwia nadanie pismu skutecznego biegu. Sąd podkreślił, że w postępowaniu z protestów wyborczych nie stosuje się wezwania do usunięcia braków formalnych, a niedopuszczalne jest przywrócenie terminu. W związku z tym, Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Wymogi formalne protestów wyborczych, w szczególności konieczność podania numeru PESEL i brak możliwości uzupełnienia braków.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie protestów wyborczych przeciwko wyborowi Prezydenta RP.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak numeru PESEL we wniosku o protest wyborczy stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie mu dalszego biegu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak numeru PESEL we wniosku o protest wyborczy stanowi brak formalny, który uniemożliwia nadanie mu dalszego biegu, zgodnie z przepisami Kodeksu wyborczego i Kodeksu postępowania cywilnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że podanie numeru PESEL w pierwszym piśmie procesowym jest wymogiem formalnym, którego spełnienie warunkuje skuteczne wszczęcie postępowania. W przypadku protestów wyborczych, brak ten uniemożliwia weryfikację tożsamości wyborcy i nie podlega konwalidacji, a także nie stosuje się wezwania do usunięcia braków formalnych.

Czy w postępowaniu z protestów wyborczych stosuje się przepisy o wezwaniu do usunięcia braków formalnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w postępowaniu z protestów wyborczych nie stosuje się art. 130 k.p.c. dotyczącego wezwania do usunięcia braków formalnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym w postępowaniu z protestów wyborczych nie wzywa się do usunięcia braków formalnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
B. W.osoba_fizycznawnoszący protest

Przepisy (8)

Główne

Konstytucja RP art. 129 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo wyborcy do zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie.

k.wyb. art. 321 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego.

k.wyb. art. 322 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 126 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pierwsze pismo procesowe powinno zawierać m.in. numer PESEL lub NIP powoda będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku. Podanie numeru PESEL jest wymogiem formalnym.

k.p.c. art. 130

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący wezwania do usunięcia braków formalnych, który nie ma zastosowania w postępowaniu z protestów wyborczych.

k.wyb. art. 18

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Przepisy powołujące do życia Centralny Rejestr Wyborczy, w którym gromadzi się dane obejmujące m.in. numer ewidencyjny PESEL.

k.wyb. art. 18a

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Przepis określający, że w Centralnym Rejestrze Wyborców gromadzi się dane obejmujące m.in. numer ewidencyjny PESEL.

Ustawa z dnia 27 września 1990 r. o zmianie Konstytucji RP art. 2 § 1

Wspomniany w treści protestu, ale nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest wyborczy obarczony jest brakami formalnymi z powodu braku numeru PESEL wnioskodawcy. • W postępowaniu z protestów wyborczych nie stosuje się wezwania do usunięcia braków formalnych. • Podanie numeru PESEL jest wymogiem formalnym pierwszego pisma procesowego.

Godne uwagi sformułowania

protest jest obarczony brakami formalnymi uniemożliwiającymi nadanie mu biegu, a zarazem niepodlegającym konwalidacji • podanie przez skarżącego wyborcę numeru PESEL pozwala zweryfikować tożsamość wyborcy w sposób niewątpliwy • w postępowaniu z protestów wyborczych nie wzywa się do usunięcia braków formalnych

Skład orzekający

Joanna Lemańska

przewodniczący

Grzegorz Pastuszko

sprawozdawca

Mirosław Sadowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne protestów wyborczych, w szczególności konieczność podania numeru PESEL i brak możliwości uzupełnienia braków."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie protestów wyborczych przeciwko wyborowi Prezydenta RP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest ważna z punktu widzenia prawa wyborczego i procedury, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na formalnych brakach, co czyni ją mniej interesującą dla szerszej publiczności.

Protest wyborczy odrzucony przez Sąd Najwyższy z powodu braku PESEL. Czy to koniec drogi dla niezadowolonych wyborców?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst