I NSW 10441/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie sędziów Adama Redzika (przewodniczącego i sprawozdawcy), Aleksandra Stępkowskiego i Pawła Wojciechowskiego rozpoznał protest wyborczy wniesiony przez S. P. przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, które odbyły się 1 czerwca 2025 r. Sąd przypomniał o fundamentalnym znaczeniu wolnych, równych, powszechnych i tajnych wyborów dla demokracji, zgodnie z art. 2 Konstytucji RP. Wskazał, że protest wyborczy jest kluczowym instrumentem kontroli sądowej nad procesem wyborczym, a jego zasady określają Konstytucja RP, Kodeks wyborczy (k.wyb.) oraz Kodeks postępowania cywilnego (k.p.c.). W uzasadnieniu podkreślono, że protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP wnosi się do Sądu Najwyższego w terminie 14 dni od dnia podania wyników do publicznej wiadomości, zgodnie z art. 321 § 1 k.wyb. Materialnoprawne podstawy protestu, określone w art. 82 § 1 k.wyb., obejmują dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów kodeksu mające wpływ na wynik wyborów. Wymagania formalne, zawarte w art. 321 § 3 k.wyb., nakazują sformułowanie zarzutów i przedstawienie lub wskazanie dowodów. Sąd zaznaczył, że protest musi spełniać minimalne warunki pisma procesowego, w tym zawierać dane identyfikacyjne wnoszącego (PESEL lub NIP), zgodnie z art. 126 k.p.c. Podkreślono, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawach z protestów wyborczych nie wzywa się do usunięcia braków formalnych. W analizowanej sprawie Sąd Najwyższy stwierdził, że protest, mimo podania danych osobowych wnoszącego, nie zawierał żadnych zarzutów ani dowodów. Jedyną treścią pisma było oznaczenie go jako „Protest wyborczy przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP”. Wobec powyższego, na podstawie art. 322 § 1 zd. 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja wymogów formalnych protestu wyborczego i konsekwencji ich niespełnienia.
Dotyczy specyficznego postępowania w sprawie protestów wyborczych przed Sądem Najwyższym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP, który nie zawiera żadnych zarzutów i dowodów, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, protest wyborczy, który nie zawiera żadnych zarzutów i dowodów, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że protest wyborczy musi spełniać wymogi formalne pisma procesowego, w tym zawierać konkretne zarzuty i dowody na ich poparcie, zgodnie z Kodeksem wyborczym i Kodeksem postępowania cywilnego. Brak tych elementów skutkuje brakiem możliwości rozpoznania protestu.
Jakie są wymogi formalne protestu wyborczego przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Protest wyborczy musi być wniesiony na piśmie do Sądu Najwyższego w ustawowym terminie, zawierać zarzuty oraz przedstawiać lub wskazywać dowody, na których się opiera. Musi również spełniać ogólne wymogi pisma procesowego, w tym zawierać dane identyfikacyjne wnoszącego.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do przepisów art. 321 i 322 Kodeksu wyborczego oraz art. 126 Kodeksu postępowania cywilnego, wskazując na konieczność konkretnego sformułowania zarzutów i przedstawienia dowodów, a także podania danych identyfikacyjnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. P. | osoba_fizyczna | wnoszący protest |
Przepisy (8)
Główne
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wolne, równe, powszechne i bezpośrednie wybory realizowane w głosowaniu tajnym są świętem i istotą demokracji, stanowiąc emanację kluczowej zasady ustrojowej.
Konstytucja RP art. 129 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru na zasadach określonych w ustawie.
k.wyb. art. 82 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
k.wyb. art. 321 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą.
k.wyb. art. 321 § 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Wnoszący protest powinien sformułować w proteście zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera owe zarzuty.
k.wyb. art. 322 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Sąd Najwyższy pozostawia protest bez dalszego biegu, jeżeli nie spełnia on wymagań określonych w art. 321 § 1-3.
Pomocnicze
k.p.c. art. 126 § 2
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Pismo powinno zawierać m.in. numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego.
k.p.c. art. 130
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące wzywania do usunięcia braków formalnych nie mają zastosowania w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawach z protestów wyborczych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Protest wyborczy musi spełniać wymogi formalne pisma procesowego, w tym zawierać zarzuty i dowody. • Brak zarzutów i dowodów w proteście wyborczym skutkuje jego pozostawieniem bez dalszego biegu.
Godne uwagi sformułowania
Wolne, równe, powszechne i bezpośrednie wybory realizowane w głosowaniu tajnym są świętem i istotą demokracji • Szczególnym instrumentem służącym każdemu wyborcy jest protest wyborczy • Protest wyborczy to pierwsze pismo w sprawie, wobec czego powinien zawierać m.in. numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego protest
Skład orzekający
Adam Redzik
przewodniczący, sprawozdawca
Aleksander Stępkowski
członek
Paweł Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych protestu wyborczego i konsekwencji ich niespełnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania w sprawie protestów wyborczych przed Sądem Najwyższym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest ważna z punktu widzenia prawa wyborczego i funkcjonowania demokracji, ale jej rozstrzygnięcie ma charakter proceduralny i nie zawiera nowych, przełomowych interpretacji.
“Protest wyborczy bez zarzutów? Sąd Najwyższy wyjaśnia, co musi zawierać skarga na wynik wyborów.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.