Orzeczenie · 2025-06-27

I NSW 10425/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-06-27
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczySąd NajwyższyKodeks wyborczyPESELbraki formalnepostępowanie nieprocesowe

Protest wyborczy został wniesiony przez A. E. w dniu 12 czerwca 2025 r. w związku z naruszeniem jego indywidualnego prawa wyborczego podczas II tury wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest, odwołał się do art. 129 ust. 2 Konstytucji RP, który przyznaje wyborcom prawo do zgłoszenia protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP. Zgodnie z Kodeksem wyborczym, protest należy wnieść do Sądu Najwyższego w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 322 § 1 k.wyb., protest wniesiony przez osobę nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych jest pozostawiany bez dalszego biegu, a niedopuszczalne jest przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie stwierdzono brak numeru PESEL wnioskodawcy w piśmie procesowym, co stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie protestowi biegu. Sąd powołał się na art. 126 § 2 pkt 2 k.p.c., który nakłada obowiązek podania numeru PESEL w pierwszym piśmie procesowym przez osobę fizyczną. Podkreślono, że podanie numeru PESEL jest kluczowe dla weryfikacji tożsamości wyborcy, zwłaszcza w kontekście funkcjonowania Centralnego Rejestru Wyborców. Sąd Najwyższy zaznaczył również, że w postępowaniu z protestów wyborczych nie stosuje się wezwania do usunięcia braków formalnych (art. 130 k.p.c.). W związku z powyższym, Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Proceduralne wymogi wnoszenia protestów wyborczych, brak możliwości uzupełniania braków formalnych w takich sprawach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego postępowania wyborczego; brak rozstrzygnięcia merytorycznego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak numeru PESEL we wniosku o protest wyborczy stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie mu biegu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak numeru PESEL we wniosku o protest wyborczy stanowi brak formalny, który uniemożliwia nadanie mu biegu, a niedopuszczalne jest jego uzupełnienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepisy Kodeksu wyborczego i Kodeksu postępowania cywilnego, wskazując, że podanie numeru PESEL w pierwszym piśmie procesowym jest wymogiem formalnym. Podkreślono, że w postępowaniu z protestów wyborczych nie stosuje się wezwania do usunięcia braków formalnych.

Czy w postępowaniu z protestów wyborczych stosuje się przepisy o uzupełnianiu braków formalnych pism procesowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w postępowaniu z protestów wyborczych nie wzywa się do usunięcia braków formalnych i nie stosuje się art. 130 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo w sprawach protestów wyborczych, zgodnie z którym nie stosuje się przepisów o uzupełnianiu braków formalnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
A. E.osoba_fizycznawnoszący protest
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejinstytucjauczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (8)

Główne

Konstytucja RP art. 129 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.wyb. art. 321 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego.

k.wyb. art. 322 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 126 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać m.in. numer PESEL lub NIP powoda będącego osobą fizyczną.

k.p.c. art. 130

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu z protestów wyborczych nie stosuje się tego przepisu dotyczącego wzywania do usunięcia braków formalnych.

k.wyb. art. 18

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

k.wyb. art. 18a

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

W Centralnym Rejestrze Wyborców gromadzi się dane obejmujące m.in. numer ewidencyjny PESEL.

Prawo pocztowe

Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest wyborczy zawierał braki formalne w postaci braku numeru PESEL wnioskodawcy. • W postępowaniu z protestów wyborczych nie stosuje się wezwania do uzupełnienia braków formalnych.

Godne uwagi sformułowania

protest jest obarczony brakami formalnymi uniemożliwiającymi nadanie mu biegu, a zarazem niepodlegającym konwalidacji • podanie przez wnoszącego protest wyborcę numeru PESEL pozwala zweryfikować tożsamość wyborcy w sposób niewątpliwy • odnotowania wymaga fakt, że od 4 sierpnia 2023 r. obowiązują przepisy powołujące do życia Centralny Rejestr Wyborczy

Skład orzekający

Joanna Lemańska

przewodniczący

Grzegorz Pastuszko

sprawozdawca

Mirosław Sadowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi wnoszenia protestów wyborczych, brak możliwości uzupełniania braków formalnych w takich sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania wyborczego; brak rozstrzygnięcia merytorycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest istotna z punktu widzenia prawa wyborczego i procedury, ale brak rozstrzygnięcia merytorycznego oraz rutynowy charakter braków formalnych obniżają jej ogólną atrakcyjność.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst