I NSNc 80/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w Ł., który oddalił apelację powoda A. S. w sprawie o zapłatę odszkodowania od towarzystwa ubezpieczeniowego. Powód dochodził odszkodowania za szkodę w swoim samochodzie, twierdząc, że ubezpieczyciel zaniżył wartość szkody. Sąd Rejonowy w Ł. zasądził jedynie część dochodzonej kwoty, uwzględniając sprzedaż wraku przez powoda. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 361 § 1 i 2 k.c., poprzez błędne zastosowanie zasady compensatio lucri cum damno. Argumentował, że sądy obu instancji dwukrotnie odliczyły wartość wraku od należnego odszkodowania – raz według wyceny biegłego (8.000 zł), a drugi raz według ceny sprzedaży (4.000 zł), co było nieprawidłowe. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę nadzwyczajną, podzielił stanowisko Prokuratora Generalnego. Stwierdził, że wartość rynkowa pojazdu przed szkodą wynosiła 26.100 zł, wartość wraku 8.000 zł, a wypłacone odszkodowanie 14.697 zł. W związku z tym zasądził dodatkowo 3.403 zł, co dało łączną kwotę 4.959,85 zł. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego i zmienił wyrok Sądu Rejonowego, podkreślając konieczność zapewnienia zgodności z zasadą sprawiedliwości społecznej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady compensatio lucri cum damno w kontekście szkody komunikacyjnej i sprzedaży wraku, a także dopuszczalność i zakres stosowania skargi nadzwyczajnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji dwukrotnego uwzględnienia wartości wraku. Interpretacja zasad skargi nadzwyczajnej może ewoluować.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy stosować zasadę compensatio lucri cum damno przy ustalaniu wysokości odszkodowania za szkodę w pojeździe, gdy poszkodowany sprzedał wrak?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zasada compensatio lucri cum damno polega na uwzględnieniu korzyści uzyskanej przez poszkodowanego w związku ze zdarzeniem szkodowym. W przypadku sprzedaży wraku, należy uwzględnić jego wartość rynkową, a nie cenę sprzedaży, jeśli ta jest niższa, i nie można dwukrotnie pomniejszać odszkodowania o wartość wraku.
Uzasadnienie
Sądy obu instancji błędnie dwukrotnie odliczyły wartość wraku pojazdu od należnego odszkodowania, co stanowiło rażące naruszenie art. 361 § 2 k.c. i zasadę compensatio lucri cum damno. Należało uwzględnić wartość rynkową pojazdu przed szkodą i wartość wraku, a następnie odjąć wypłacone już odszkodowanie.
Czy skarga nadzwyczajna jest dopuszczalna od prawomocnego orzeczenia, które nie może być zmienione w innym trybie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarga nadzwyczajna jest dopuszczalna, jeśli orzeczenie narusza prawo w sposób rażący i nie może być uchylone lub zmienione w trybie innych nadzwyczajnych środków zaskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Prokurator Generalny był legitymowany do wniesienia skargi, a zaskarżony wyrok był prawomocny i nie mógł być wzruszony w innym trybie, co uzasadniało rozpoznanie skargi nadzwyczajnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (…) Towarzystwo Ubezpieczeń (…) Spółka Akcyjna | spółka | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda.
k.c. art. 361 § 2
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (zasada compensatio lucri cum damno).
u.SN art. 89 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa przesłanki wniesienia skargi nadzwyczajnej.
u.SN art. 115 § 1a
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Umożliwia Prokuratorowi Generalnemu wniesienie skargi nadzwyczajnej od prawomocnych orzeczeń, które uprawomocniły się przed wejściem w życie ustawy.
Pomocnicze
k.c. art. 436 § 2
Kodeks cywilny
W razie zderzenia mechanicznych środków komunikacji, posiadacze mogą żądać naprawienia szkód na zasadach ogólnych.
k.c. art. 822 § 1
Kodeks cywilny
Umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zobowiązuje ubezpieczyciela do zapłaty odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim.
k.c. art. 822 § 4
Kodeks cywilny
Uprawniony do odszkodowania może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela.
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia i podstaw, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
u.u.o. art. 14 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa termin do wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dwukrotne pomniejszenie odszkodowania o wartość wraku pojazdu stanowi rażące naruszenie art. 361 § 2 k.c. i zasady compensatio lucri cum damno. • Naruszenie prawa było rażące i wymagało interwencji w trybie skargi nadzwyczajnej dla zapewnienia sprawiedliwości społecznej. • Wartość wraku powinna być uwzględniona jednokrotnie, według wartości rynkowej, a nie ceny sprzedaży, jeśli ta jest niższa.
Odrzucone argumenty
Sądy obu instancji prawidłowo zastosowały zasadę compensatio lucri cum damno, uwzględniając zarówno wartość wraku według wyceny biegłego, jak i cenę jego sprzedaży.
Godne uwagi sformułowania
zasada compensatio lucri cum damno • rażące naruszenie prawa przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie • zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej
Skład orzekający
Maria Szczepaniec
przewodniczący
Paweł Księżak
sprawozdawca
Agnieszka Kaczmarek
ławnik SN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady compensatio lucri cum damno w kontekście szkody komunikacyjnej i sprzedaży wraku, a także dopuszczalność i zakres stosowania skargi nadzwyczajnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dwukrotnego uwzględnienia wartości wraku. Interpretacja zasad skargi nadzwyczajnej może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędna interpretacja znanej zasady prawnej może prowadzić do niesprawiedliwego rozstrzygnięcia, a także ilustruje mechanizm działania skargi nadzwyczajnej jako narzędzia korygującego.
“Sąd Najwyższy koryguje błąd ubezpieczyciela: jak zasada 'lucrum cum damno' może podwoić odszkodowanie?”
Dane finansowe
WPS: 30 764,81 PLN
odszkodowanie: 4959,85 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.