Orzeczenie · 2026-01-28

I Ns 845/25Zatwierdzenie uchylenia się od odrzucenia spadku błędne przekonanie

Sąd
Sąd Rejonowy w Grudziądzu
Miejsce
Grudziądz
Data
2026-01-28
SAOSCywilnespadkiŚredniarejonowy
spadekodrzucenie spadkumałoletnibłąd co do prawaterminuchylenie się od skutków prawnychsąd opiekuńczyprzedstawiciel ustawowy

Sąd Rejonowy w Grudziądzu rozpoznał wniosek małoletniego N. B., reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych F. B. i S. B., o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku po zmarłej B. W. Wnioskodawca argumentował, że jego przedstawiciele ustawowi nie złożyli oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego, ponieważ byli przekonani, że uzyskanie zezwolenia Sądu Rodzinnego na odrzucenie spadku zastępuje konieczność złożenia osobnego oświadczenia. Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów i przesłuchania przedstawicieli ustawowych, uznając ich zeznania za wiarygodne. Analizując przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące wad oświadczeń woli (art. 1019 k.c. w zw. z art. 84 i 88 k.c.), sąd podkreślił, że uchylenie się od skutków prawnych niezachowania terminu wymaga wykazania, iż błąd był istotny, dotyczył czynności prawnej i był usprawiedliwiony okolicznościami. Sąd uznał, że błąd przedstawicieli ustawowych, polegający na błędnym przekonaniu o wystarczalności zezwolenia sądu opiekuńczego, nie był usprawiedliwiony. Wskazano, że informacje dotyczące procedury odrzucenia spadku w imieniu małoletnich są łatwo dostępne, a w razie wątpliwości można było skorzystać z pomocy profesjonalistów. Sąd podkreślił, że uzyskanie zezwolenia na dokonanie czynności nie jest równoznaczne z jej dokonaniem. W związku z tym wniosek został oddalony, a koszty postępowania obciążyły wnioskodawcę na podstawie art. 520 § 1 kpc.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 1019 k.c. w kontekście błędu co do prawa popełnionego przez przedstawicieli ustawowych małoletniego przy odrzucaniu spadku, podkreślająca wymóg należytej staranności i dostępność informacji prawnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji błędu co do prawa w kontekście odrzucenia spadku przez małoletniego, gdzie sąd opiekuńczy wydał zezwolenie, ale nie złożono oświadczenia.

Zagadnienia prawne (1)

Czy błąd przedstawicieli ustawowych małoletniego co do konieczności złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku, mimo uzyskania zezwolenia sądu opiekuńczego, może stanowić podstawę do zatwierdzenia uchylenia się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia tego oświadczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, błąd co do prawa, który mógł zostać łatwo wykryty przy zachowaniu należytej staranności, nie uzasadnia zatwierdzenia uchylenia się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że błąd przedstawicieli ustawowych, polegający na błędnym przekonaniu, że zezwolenie sądu opiekuńczego zastępuje konieczność złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku, nie był usprawiedliwiony. Informacje o procedurze są łatwo dostępne, a wątpliwości można było rozwiać u profesjonalistów. Uzyskanie zezwolenia nie jest równoznaczne z dokonaniem czynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalić wniosek
Strona wygrywająca
brak

Strony

NazwaTypRola
N. B.osoba_fizycznawnioskodawca (małoletni)
F. B.osoba_fizycznaprzedstawiciel ustawowy wnioskodawcy
S. B.osoba_fizycznaprzedstawiciel ustawowy wnioskodawcy
S. W.inneuczestnik
(...) (...) (...)inneuczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 1019 § § 1

Kodeks cywilny

Jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami: 1) uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem; 2) spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca.

k.c. art. 1019 § § 2

Kodeks cywilny

Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu.

k.c. art. 1019 § § 3

Kodeks cywilny

Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd.

Pomocnicze

k.c. art. 84 § § 1

Kodeks cywilny

W razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli.

k.c. art. 84 § § 2

Kodeks cywilny

Można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny).

k.c. art. 88 § § 2

Kodeks cywilny

Uprawnienie do uchylenia się od skutków prawnych w razie błędu wygasa z upływem roku od jego wykrycia.

k.c. art. 1015 § § 1

Kodeks cywilny

Bieg terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku rozpoczyna się dopiero z chwilą sporządzenia inwentarza.

k.c. art. 1015 § § 2

Kodeks cywilny

Jeżeli złożenie oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zezwolenia sądu, bieg terminu do złożenia oświadczenia ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania sądowego w tym przedmiocie.

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach o prawa rzeczowe oraz w sprawach o ogłoszenie tytułu własności rzeczy ruchomej i w sprawach o zasiedzenie własności nieruchomości, a także w sprawach o wpis własności, użytkowania, zastawu lub ograniczonego prawa rzeczowego do księgi wieczystej, każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Błąd przedstawicieli ustawowych co do prawa, polegający na przekonaniu, że zezwolenie sądu opiekuńczego na odrzucenie spadku zastępuje konieczność złożenia osobnego oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego.

Godne uwagi sformułowania

błąd co do prawa wskazany we wniosku oraz podniesiony przez przedstawicieli ustawowych w ich zeznaniach złożonych na rozprawie nie uzasadnia zatwierdzenia uchylenia się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku. • błąd popełniony przez przedstawicieli ustawowych małoletniego jest błędem występującym często. • błąd przedstawicieli ustawowych będący podstawą wniosku mógł zostać bardzo łatwo wykryty i przy zachowaniu należytej staranności można było go z łatwości uniknąć. • Sposób odrzucenia spadku w imieniu małoletnich i czynności jakie należy podjąć w tym celu są łatwo dostępne w powszechnych źródłach informacji. • uzyskanie zezwolenia na dokonanie czynności nie oznacza jeszcze dokonania tej czynności.

Skład orzekający

Wojciech Frela

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 1019 k.c. w kontekście błędu co do prawa popełnionego przez przedstawicieli ustawowych małoletniego przy odrzucaniu spadku, podkreślająca wymóg należytej staranności i dostępność informacji prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu co do prawa w kontekście odrzucenia spadku przez małoletniego, gdzie sąd opiekuńczy wydał zezwolenie, ale nie złożono oświadczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty błąd popełniany przez rodziców w kwestii procedury odrzucenia spadku w imieniu dzieci, co może mieć istotne konsekwencje prawne. Pokazuje znaczenie dokładnego przestrzegania formalności i dostępności informacji.

“Czy zezwolenie sądu na odrzucenie spadku wystarczy? Błąd rodziców kosztował ich termin!”

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst