I NS 493/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po E. G. Wnioskodawczyni, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, która nabyła wierzytelność wobec spadkodawczyni, domagała się wyłączenia wnuka spadkodawczyni, O. P. (1), z kręgu spadkobierców. Pierwotne postanowienie z 2014 roku stwierdzało, że spadek nabyli mąż A. G. oraz wnuki D. R., K. P. (1) i O. P. (1). Sąd ustalił, że O. P. (1) urodził się po śmierci spadkodawczyni, co zgodnie z art. 927 § 1 k.c. wyklucza go z dziedziczenia. Sąd podkreślił, że dziecko poczęte (nasciturus) może dziedziczyć tylko pod warunkiem urodzenia się żywym przed otwarciem spadku, co w tym przypadku nie miało miejsca. Analizując tryb zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 679 k.p.c.), sąd stwierdził, że wnioskodawczyni, jako osoba niebędąca pierwotnym uczestnikiem postępowania, miała legitymację do złożenia wniosku. W wyniku uwzględnienia wniosku, sąd zmienił postanowienie z 2014 roku, stwierdzając, że spadek po E. G. nabyli jej mąż A. G. w 2/4 części oraz wnuki D. R. i K. P. (1) w częściach równych po 1/4. Sąd rozstrzygnął również kwestię nabycia spadku z dobrodziejstwem inwentarza, wskazując, że wszyscy spadkobiercy ustawowi nabyli spadek w ten sposób, zgodnie z przepisami k.c. obowiązującymi w dacie otwarcia spadku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zdolności do dziedziczenia (nasciturus) oraz trybu zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie wnuk urodził się po otwarciu spadku. Kwestia nabycia spadku z dobrodziejstwem inwentarza odnosi się do przepisów obowiązujących przed nowelizacją.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wnuk spadkodawczyni, który urodził się po otwarciu spadku, może dziedziczyć po spadkodawczyni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wnuk spadkodawczyni, który urodził się po otwarciu spadku, nie może dziedziczyć, ponieważ nie posiadał zdolności do dziedziczenia w chwili otwarcia spadku.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 927 § 1 k.c., spadkobiercą może być tylko osoba fizyczna, która żyła w chwili otwarcia spadku. Wyjątek stanowi dziecko poczęte (nasciturus), które może dziedziczyć, jeśli urodzi się żywe, jednak musi być poczęte przed otwarciem spadku. W tym przypadku wnuk urodził się po otwarciu spadku, co wyklucza jego zdolność do dziedziczenia.
Czy osoba, która nie była uczestnikiem pierwotnego postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może złożyć wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia w tym zakresie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, każdy zainteresowany może zgłosić wniosek o wszczęcie postępowania o zmianę lub uchylenie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zgodnie z art. 679 § 2 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wnioskodawczyni, jako nabywca wierzytelności wobec spadkodawczyni, posiada obiektywny interes prawny i status zainteresowanego w rozumieniu art. 679 k.p.c., co uprawnia ją do złożenia wniosku o zmianę postanowienia, mimo że nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu.
Jakie są zasady nabycia spadku z dobrodziejstwem inwentarza w przypadku dziedziczenia ustawowego przez małoletnich i osoby, które nie złożyły oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Małoletni spadkobiercy, którzy nie złożyli oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, nabywają spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Ponadto, jeśli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy k.c. (art. 1015 § 2, art. 1016 k.c. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją) oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, które potwierdzają, że brak oświadczenia spadkobiercy niemającego pełnej zdolności do czynności prawnych jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Podobnie, jeśli inny spadkobierca przyjął spadek z dobrodziejstwem, inni spadkobiercy, którzy nie złożyli oświadczenia, również dziedziczą z dobrodziejstwem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą we W. | spółka | wnioskodawca |
| E. G. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| O. P. (1) | osoba_fizyczna | wnuk spadkodawczyni |
| A. G. | osoba_fizyczna | mąż spadkodawczyni |
| D. R. | osoba_fizyczna | wnuczka spadkodawczyni |
| K. P. (1) | osoba_fizyczna | wnuczka spadkodawczyni |
| E. K. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| A. P. | osoba_fizyczna | córka spadkodawczyni |
| M. P. | osoba_fizyczna | córka spadkodawczyni |
| M. | osoba_fizyczna | dziecko E. K. |
| K. | osoba_fizyczna | dziecko E. K. |
| A. | osoba_fizyczna | dziecko E. K. |
| M. | osoba_fizyczna | dziecko A. P. |
| Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo – Kredytowa im. F. S. z siedzibą w G. | instytucja | poprzednia wnioskodawczyni |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 679
Kodeks postępowania cywilnego
Określa szczególny tryb wzruszenia prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, wprowadzając prekluzję dowodową dla ochrony stabilności porządku dziedziczenia. Wniosek o zmianę może złożyć każdy zainteresowany, jeśli ma obiektywny interes prawny.
k.c. art. 927 § § 1
Kodeks cywilny
Nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku. Spadkobierca musi żyć w chwili otwarcia spadku i go przeżyć.
Pomocnicze
k.c. art. 927 § § 2
Kodeks cywilny
Dziecko w chwili otwarcia spadku już poczęte (nasciturus) może być spadkobiercą, jeżeli urodzi się żywe. Zdolność dziedziczenia jest uzależniona od warunku zawieszającego.
k.c. art. 926
Kodeks cywilny
Właściwy tryb dziedziczenia w przypadku braku testamentu to dziedziczenie ustawowe.
k.c. art. 1020
Kodeks cywilny
W przypadku odrzucenia spadku przez jednego ze spadkobierców, w jego miejsce wstępują jego zstępni.
k.c. art. 931 § § 2
Kodeks cywilny
W przypadku dziedziczenia ustawowego wnuków, dziedziczą oni w częściach równych.
k.c. art. 1015 § § 2
Kodeks cywilny
Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku, z wyjątkiem osób niemających pełnej zdolności do czynności prawnych, które przyjmują spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
k.c. art. 1016
Kodeks cywilny
Jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa niemajątkowe oraz w sprawach o prawa majątkowe, w których nie można określić wartości przedmiotu sporu, sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji orzeka o kosztach, stosując zasady określone w niniejszym rozdziale. W innych przypadkach, tylko jeśli wniesiono o zasądzenie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnuk spadkodawczyni nie żył w chwili otwarcia spadku, co wyklucza jego zdolność do dziedziczenia. • Wnioskodawczyni, jako nabywca wierzytelności, posiada interes prawny do złożenia wniosku o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
Godne uwagi sformułowania
Spadkobierca musi więc – co do zasady – urodzić się przed śmiercią spadkodawcy i go przeżyć. • Dziecko w chwili otwarcia spadku już poczęte (łac. nasciturus – „mający się urodzić”) może być spadkobiercą, jeżeli urodzi się żywe. • Zdolność dziedziczenia nasciturusa jest więc uzależniona od warunku, który ma charakter zawieszający. • Chodzi przy tym o obiektywny interes prawny, tj. obiektywną potrzebę wszczęcia postępowania.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zdolności do dziedziczenia (nasciturus) oraz trybu zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie wnuk urodził się po otwarciu spadku. Kwestia nabycia spadku z dobrodziejstwem inwentarza odnosi się do przepisów obowiązujących przed nowelizacją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad prawa spadkowego, w szczególności zdolności do dziedziczenia i sytuacji 'nasciturusa', co jest zawsze interesujące dla prawników i osób zainteresowanych dziedziczeniem.
“Czy urodzone po śmierci babci dziecko może dziedziczyć? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady prawa spadkowego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.