I NS 113/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku M.S. (1) i J.S. (1) o ustanowienie służebności drogi koniecznej na nieruchomościach sąsiednich, które miały zapewnić dostęp do drogi publicznej dla ich działek gruntu oznaczonych nr geod. (...) i (...) . Wnioskodawcy nabyli te działki od H. M. , a pierwotnie stanowiły one część większej nieruchomości rolnej. Sąd ustalił, że działki wnioskodawców nie mają odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Analizując stan faktyczny i prawny, Sąd oparł się na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących drogi koniecznej (art. 145 k.c.) oraz na orzecznictwie Sądu Najwyższego, w tym na zasadzie, że w przypadku tzw. gruntów szczepowych, droga powinna być przeprowadzona przez grunty, które były przedmiotem pierwotnej czynności prawnej. Sąd, uwzględniając opinię biegłego geodety, ustanowił służebność drogi koniecznej na działce nr geod. (...) na rzecz działki nr geod. (...) , która stanowiła część pierwotnej nieruchomości H. M. . Z tytułu ustanowienia służebności zasądzono od wnioskodawców solidarnie jednorazowe wynagrodzenie na rzecz spadkobierców H. M. i J. S. (3) , w tym I. D. , M. S. (2) , G. S. , K. S. i L. E. S. , w łącznej kwocie 1600 zł, rozdzielonej proporcjonalnie do ich udziałów. Wniosek o ustanowienie służebności przesyłu został oddalony, ponieważ wnioskodawcy nie wykazali legitymacji czynnej do jego złożenia, a także nie udowodnili spełnienia przesłanek do ustanowienia takiej służebności. Sąd rozstrzygnął również o kosztach postępowania, stosując zasadę ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika we własnym zakresie (art. 520 § 1 k.p.c.), uznając, że ustanowienie drogi koniecznej leżało głównie w interesie wnioskodawców, a modyfikacja wniosku w trakcie postępowania nie uzasadniała obciążenia przeciwników procesowych kosztami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o drodze koniecznej, w szczególności w kontekście gruntów szczepowych oraz rozstrzygania o kosztach w postępowaniu nieprocesowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości i braku dostępu do drogi publicznej. Rozstrzygnięcie o kosztach jest typowe dla postępowań nieprocesowych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy nieruchomość nieposiadająca odpowiedniego dostępu do drogi publicznej może żądać ustanowienia służebności drogi koniecznej na nieruchomości sąsiedniej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel nieruchomości nieposiadającej odpowiedniego dostępu do drogi publicznej może żądać ustanowienia służebności drogi koniecznej na nieruchomości sąsiedniej za wynagrodzeniem.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 145 § 1 k.c., który stanowi podstawę prawną do ustanowienia drogi koniecznej, gdy nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Sąd ustalił, że działki wnioskodawców nie miały takiego dostępu, co uzasadniało ustanowienie służebności.
W jaki sposób należy przeprowadzić drogę konieczną, gdy potrzeba jej ustanowienia wynika z podziału nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Jeżeli potrzeba ustanowienia drogi jest następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, sąd zarządza, o ile to jest możliwe, przeprowadzenie drogi przez grunty, które były przedmiotem tej czynności prawnej.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 145 § 2 zd. 2 k.c., wskazując, że w przypadku tzw. gruntów szczepowych, droga konieczna powinna być przeprowadzona przez grunty, z których wydzielono nieruchomość władnącą. W tej sprawie wnioskodawcy nabyli działki od H. M. , a droga konieczna została ustanowiona na działce stanowiącej część pierwotnej nieruchomości sprzedającej.
Czy sąd może ustanowić służebność gruntową polegającą na przeprowadzeniu urządzeń infrastruktury technicznej na podstawie przepisów o drodze koniecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może ustanowić służebności gruntowej polegającej na przeprowadzeniu urządzeń infrastruktury technicznej na podstawie przepisów o drodze koniecznej (art. 145 k.c.).
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że służebność przesyłu jest odrębnym typem służebności, a legitymację do jej żądania ma przedsiębiorca przesyłowy. Przepis art. 145 k.c. dotyczy wyłącznie drogi koniecznej, a nie urządzeń infrastruktury technicznej. Wnioskodawcy nie wykazali również spełnienia przesłanek do ustanowienia takiej służebności.
Jak rozstrzygnąć o kosztach postępowania nieprocesowego, gdy interesy uczestników są sprzeczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W postępowaniu nieprocesowym, zasada jest taka, że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 520 § 1 k.p.c.), chyba że zachodzą wyjątki przewidziane w § 2 i 3 tego artykułu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki do odstąpienia od zasady ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika we własnym zakresie, mimo sprzeczności interesów i modyfikacji wniosku. Ustanowienie drogi koniecznej leżało głównie w interesie wnioskodawców.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. S. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. S. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| A. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| I. D. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. S. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| G. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| K. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| L. E. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| R. M. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| R. M. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| P. M. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| D. M. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| J. S. (3) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| H. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| J. M. | inne | kurator |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 145 § § 1
Kodeks cywilny
Ustanowienie służebności drogi koniecznej dla nieruchomości nieposiadającej odpowiedniego dostępu do drogi publicznej.
k.c. art. 145 § § 2
Kodeks cywilny
Przeprowadzenie drogi koniecznej z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości władnącej i najmniejszym obciążeniem gruntów; w przypadku sprzedaży gruntu, przeprowadzenie drogi przez grunty będące przedmiotem tej czynności.
k.c. art. 145 § § 3
Kodeks cywilny
Przeprowadzenie drogi koniecznej z uwzględnieniem interesu społeczno-gospodarczego.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika we własnym zakresie w postępowaniu nieprocesowym.
Pomocnicze
k.c. art. 305 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa prawna do ustanowienia służebności przesyłu.
k.c. art. 305 § 4
Kodeks cywilny
Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów o służebnościach gruntowych do służebności przesyłu.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość obciążenia kosztami uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, lub który działał niesumiennie.
u.d.p. art. 1
Ustawa o drogach publicznych
Definicja drogi publicznej.
u.d.p. art. 2
Ustawa o drogach publicznych
Kategorie dróg publicznych.
u.k.s.c. art. 80 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwrot niewykorzystanych zaliczek.
u.k.s.c. art. 84 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwrot niewykorzystanych zaliczek.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 09.03.2018r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej
Określenie wysokości wynagrodzenia kuratora.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie
Określenie opłat za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość wnioskodawców nie posiada odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. • Potrzeba ustanowienia drogi koniecznej wynika z podziału pierwotnej nieruchomości, co uzasadnia jej przeprowadzenie przez grunty będące przedmiotem pierwotnej czynności prawnej (tzw. grunty szczepowe).
Odrzucone argumenty
Wniosek o ustanowienie służebności przesyłu na podstawie art. 145 k.c. • Żądanie obciążenia służebnością drogi koniecznej działki nr (...) , która stanowi własność wnioskodawców. • Roszczenie o zasądzenie od wnioskodawców kosztów zastępstwa procesowego od uczestników postępowania.
Godne uwagi sformułowania
nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej • przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości nie mającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów • przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy • hipotezą art. 145 k.c. jest objęty dostęp o charakterze trwałym, nie skrępowany wolą osób trzecich • nieruchomości odłączone od nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr (...) i sprzedane na rzecz m.in. wnioskodawców, mają charakter tzw. „gruntów szczepowych” lub „nieruchomości szczepowych” • służebność przesyłu nie jest rodzajem służebności gruntowej lecz odrębnym typem służebności • w postępowaniu nieprocesowym zasadą jest, że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 520 § 1 k.p.c.)
Skład orzekający
Magdalena Łukaszewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o drodze koniecznej, w szczególności w kontekście gruntów szczepowych oraz rozstrzygania o kosztach w postępowaniu nieprocesowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości i braku dostępu do drogi publicznej. Rozstrzygnięcie o kosztach jest typowe dla postępowań nieprocesowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu braku dostępu do drogi, co jest częstym problemem właścicieli nieruchomości. Wyjaśnia zasady ustanawiania drogi koniecznej i rozstrzygania o kosztach w postępowaniu nieprocesowym.
“Jak uzyskać dostęp do drogi, gdy Twoja działka jest "odcięta"? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
wynagrodzenie za służebność: 400 PLN
wynagrodzenie za służebność: 133,33 PLN
wynagrodzenie za służebność: 133,33 PLN
wynagrodzenie za służebność: 133,33 PLN
wynagrodzenie za służebność: 400 PLN
wynagrodzenie za służebność: 400 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.