Orzeczenie · 2020-06-29

I Ns 1036/17

Sąd

Sąd Rejonowy w Koninie

Miejsce

Konin

Data

2020-06-29

SAOSnieruchomościdział spadkuŚredniarejonowy

dział spadkunieruchomości rolnenakładyspłatywspółwłasnośćdziedziczeniegospodarstwo rolnerozliczenia

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Rejonowy w Koninie rozpoznał sprawę o dział spadku po Ł. O. Wnioskodawczyni M. G. (1) domagała się przyznania jej udziałów w nieruchomościach rolnych położonych w M. i L. oraz podziału środków pieniężnych, argumentując, że to ona ponosiła koszty utrzymania i modernizacji gospodarstwa oraz opiekowała się spadkodawczynią. Początkowo niektórzy uczestnicy zgadzali się na przyznanie nieruchomości bez spłat, jednak w toku postępowania zmienili zdanie. Ostatecznie sąd przyznał wnioskodawczyni udziały w nieruchomościach, uwzględniając jej nakłady finansowe i pracę włożoną w rozwój gospodarstwa, które oszacowano na 93.500 zł. Rozliczono również koszty pogrzebu i stypy poniesione przez wnioskodawczynię. Spłaty na rzecz uczestników zostały ustalone na podstawie wartości udziałów spadkowych, z uwzględnieniem pomniejszenia wynikającego z art. 216 kc, biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawczyni i charakter gospodarstwa. Sąd zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestników określone kwoty tytułem spłat, z terminem płatności 3 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia. Wartość masy spadkowej ustalono na 389.895 zł.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Rozliczanie nakładów w postępowaniu działowym, stosowanie art. 216 kc przy ustalaniu spłat z gospodarstwa rolnego, rozliczanie kosztów pogrzebu jako długu spadkowego.

Ograniczenia stosowania

Specyfika sprawy dotycząca konkretnych nieruchomości i sytuacji rodzinnej.

Zagadnienia prawne (3)

Jak dokonać działu spadku obejmującego nieruchomości rolne i środki pieniężne, uwzględniając nakłady jednego ze spadkobierców na majątek spadkowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd dokonał działu spadku, przyznając nieruchomości wnioskodawczyni z obowiązkiem spłaty pozostałych uczestników, uwzględniając nakłady wnioskodawczyni na gospodarstwo i pomniejszając spłaty na mocy art. 216 kc.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach o dziale spadku i zniesieniu współwłasności, rozliczając nakłady wnioskodawczyni jako opiekunki prawnej spadkodawczyni, która finansowała rozwój gospodarstwa. Zastosowano art. 216 kc w celu obniżenia spłat ze względu na sytuację majątkową wnioskodawczyni i charakter gospodarstwa.

Czy roszczenie o zwrot nakładów poczynionych na masę spadkową przed datą otwarcia spadku ulega przedawnieniu w postępowaniu działowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie o zwrot nakładów poczynionych na masę spadkową nie ulega przedawnieniu w postępowaniu działowym, gdyż rozliczenia te są dokonywane na podstawie art. 686 kpc.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy o przedawnieniu nie mają zastosowania w postępowaniu działowym, gdzie rozliczenia nakładów są dokonywane na mocy art. 686 kpc, a terminy biegną od chwili wymagalności żądania w ramach tego postępowania.

W jaki sposób należy rozliczyć koszty pogrzebu i stypy poniesione przez jednego ze spadkobierców?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Koszty pogrzebu i stypy poniesione przez jednego ze spadkobierców podlegają rozliczeniu między wszystkich spadkobierców proporcjonalnie do ich udziałów spadkowych, po odliczeniu otrzymanego zasiłku pogrzebowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał koszty pogrzebu za dług spadkowy podlegający rozliczeniu między spadkobierców zgodnie z ich udziałami, po uwzględnieniu zasiłku ZUS.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Postanowienie o dziale spadku

Strona wygrywająca

M. G. (1)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
M. G. (1)	osoba_fizyczna	wnioskodawczyni
T. W.	osoba_fizyczna	uczestnik
H. O. (1)	osoba_fizyczna	uczestnik
A. O.	osoba_fizyczna	uczestnik
J. O. (1)	osoba_fizyczna	uczestnik
M. G. (2)	osoba_fizyczna	uczestnik
D. O.	osoba_fizyczna	uczestnik
J. O. (2)	osoba_fizyczna	uczestnik
K. M.	osoba_fizyczna	uczestnik

Przepisy (14)

Główne

k.c. art. 922

Kodeks cywilny

k.c. art. 1035

Kodeks cywilny

Do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.

k.c. art. 210

Kodeks cywilny

Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności.

k.c. art. 211

Kodeks cywilny

k.c. art. 212

Kodeks cywilny

Rzecz, która nie da się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych lub sprzedana.

k.p.c. art. 686

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu działowym sąd rozstrzyga również o istnieniu zapisów zwykłych, których przedmiotem są rzeczy lub prawa należące do spadku, jak również o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych.

k.c. art. 216

Kodeks cywilny

Wysokość przysługujących współwłaścicielom spłat z gospodarstwa rolnego ustala się stosownie do ich zgodnego porozumienia. W razie braku takiego porozumienia spłaty mogą być obniżone, biorąc pod uwagę typ, wielkość i stan gospodarstwa oraz sytuację osobistą i majątkową współwłaściciela zobowiązanego do spłat i uprawnionego do ich otrzymania.

Pomocnicze

k.c. art. 197

Kodeks cywilny

k.c. art. 221

Kodeks cywilny

k.c. art. 1070

Kodeks cywilny

W razie podziału gospodarstwa rolnego, które należy do spadku, stosuje się odpowiednio przepisy o podziale gospodarstw rolnych przy zniesieniu współwłasności.

k.c. art. 207

Kodeks cywilny

Pożytki i inne przychody ze spadku przypadają współspadkobiercom w stosunku do wielkości ich udziałów, przy czym w takim samym stosunku współspadkobiercy ponoszą wydatki i ciężary związane ze spadkiem.

k.c. art. 1034

Kodeks cywilny

Do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarna odpowiedzialność za długi spadkowe.

k.p.c. art. 520

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach o podział majątku wspólnego lub o opróżnienie lokalu służącego do zamieszkiwania strony ponoszą koszty związane z tymi sprawami stosunkowo do swych udziałów w tym majątku lub w tym lokalu. W innych wypadkach, jeżeli interesy stron są rozbieżne, każda strona ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie.

u.k.s.c. art. 113

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawczyni jako opiekun prawny spadkodawczyni ponosiła koszty utrzymania i rozwoju gospodarstwa rolnego. • Nakłady wnioskodawczyni na nieruchomość znacząco zwiększyły jej wartość. • Sytuacja majątkowa wnioskodawczyni uzasadnia obniżenie spłat na mocy art. 216 kc. • Koszty pogrzebu i stypy poniesione przez wnioskodawczynię powinny zostać rozliczone w ramach działu spadku.

Odrzucone argumenty

Żądanie wnioskodawczyni o rozliczenie nakładów na masę spadku ponad kwotę 93.500,00 zł. • Roszczenie o zwrot nakładów poczynionych przed datą otwarcia spadku uległo przedawnieniu (argument odrzucony przez sąd).

Godne uwagi sformułowania

stan nieruchomości zabudowanej jest efektem prac modernizacyjnych i remontowych wykonanych przez wnioskodawczynię z własnych środków • nie sposób pominąć okoliczności, że Ł. O. w żaden sposób nie przyczyniła się do zwiększenia wartości nieruchomości • daleko krzywdzącym i nie znajdującym uzasadnienia w zasadach doświadczenia życiowego było by przyjęcie do rozliczeń wartość udziału w nieruchomości określonej przez biegłego Z. B. na łączną kwotę 85.583,36 zł., wynikającą głównie z poczynionych nakładów określonych na kwotę 93.500,00 zł. • w niniejszym postępowaniu nie znajduje ono zastosowania [przedawnienie roszczenia o zwrot nakładów]

Skład orzekający

Agnieszka Krzyżanowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Rozliczanie nakładów w postępowaniu działowym, stosowanie art. 216 kc przy ustalaniu spłat z gospodarstwa rolnego, rozliczanie kosztów pogrzebu jako długu spadkowego."

Ograniczenia: Specyfika sprawy dotycząca konkretnych nieruchomości i sytuacji rodzinnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd rozlicza nakłady jednego ze spadkobierców na majątek spadkowy, co jest częstym problemem w praktyce. Szczególnie interesujące jest zastosowanie art. 216 kc obniżającego spłaty.

“Jak sąd rozlicza nakłady na gospodarstwo rolne w spadku? Kluczowe znaczenie ma art. 216 kc.”

Dane finansowe

WPS: 389 895 PLN

spłata z działu spadku: 17 299,9 PLN

spłata z działu spadku: 23 868,93 PLN

spłata z działu spadku: 4773,78 PLN