Orzeczenie · 2026-05-06

I NO 25/26Odmowa wyznaczenia sądu przewlekłose postępowania

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-06
SNInneprzewlekłość postępowaniaWysokanajwyższy
przewlekłość postępowaniasąd najwyższysąd apelacyjnywyłączenie sędziegolosowy przydział sprawpostępowanie karnekpcustawa o skardze na przewlekłość

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Apelacyjnego w Szczecinie o wyznaczenie innego sądu apelacyjnego do rozpoznania sprawy ze skargi C.T. o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Sądem Okręgowym w Szczecinie. Sąd Apelacyjny, postanowieniem z 24 lutego 2026 r., stwierdził wyłączenie sędziów X. Y., X.1 Y.1 i X.2 Y.2 z mocy ustawy i zwrócił się o wyznaczenie innego sądu. Skarga na przewlekłość została złożona 27 października 2025 r., a sprawa, której dotyczyła, zakończyła się zwrotem pozwu 18 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy odmówił wyznaczenia innego sądu, wskazując na dwa główne powody. Po pierwsze, sędzia wyznaczony do rozpoznania skargi na przewlekłość został przydzielony z naruszeniem zasad losowego przydziału spraw. Po drugie, sędzia ten wydał postanowienie o wyłączeniu sędziów, którzy nie zostali faktycznie wyznaczeni do rozpoznania sprawy, co nie stanowi podstawy do wniosku o wyznaczenie innego sądu na podstawie art. 481 k.p.c. Sąd podkreślił, że wyłączenie sędziego musi dotyczyć konkretnej sprawy, do której został on uprzednio wyznaczony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyznaczania innych sądów do rozpoznania sprawy oraz zasad losowego przydziału spraw w kontekście skarg na przewlekłość postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem o wyznaczenie innego sądu apelacyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy istnieją podstawy prawne do wyznaczenia innego sądu apelacyjnego do rozpoznania sprawy ze skargi o stwierdzenie przewlekłości postępowania, jeśli sędziowie, których wyłączenia domagano się, nie zostali faktycznie wyznaczeni do tej sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją podstawy prawne do wyznaczenia innego sądu apelacyjnego, jeśli nie ziszczą się przesłanki z art. 481 k.p.c., w tym fakt wyłączenia sędziego od rozpoznawania danej sprawy, który musiałby być wcześniej do niej wyznaczony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 481 k.p.c. wymaga, aby sędzia był wyłączony od rozpoznawania konkretnej sprawy, co implikuje jego wcześniejsze wyznaczenie do tej sprawy. W analizowanym przypadku sędziowie nie zostali wyznaczeni do rozpoznania skargi na przewlekłość, a postanowienie o ich wyłączeniu zostało wydane z naruszeniem tej zasady. Ponadto, wskazano na naruszenie zasad losowego przydziału spraw.

Czy postanowienie o wyłączeniu sędziów z mocy ustawy, wydane przez sąd apelacyjny w sprawie skargi na przewlekłość, może stanowić podstawę do wniosku o wyznaczenie innego sądu apelacyjnego, jeśli sędziowie ci nie zostali wyznaczeni do rozpoznania tej sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie postanowienie nie stanowi podstawy do wniosku o wyznaczenie innego sądu, ponieważ wyłączenie sędziego musi dotyczyć konkretnej sprawy, do której został on uprzednio wyznaczony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 481 k.p.c. odnosi się do sytuacji, gdy sędzia podlega wyłączeniu od rozpoznawania danej sprawy, co wymaga, aby został on do tej sprawy wcześniej wyznaczony. W analizowanym przypadku sędziowie nie zostali wyznaczeni do rozpoznania skargi na przewlekłość, a postanowienie o ich wyłączeniu zostało wydane z naruszeniem tej zasady.

Czy przydział sprawy sędziemu, który nie został wyznaczony losowo, narusza przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przydział sprawy sędziemu z naruszeniem zasad losowego przydziału stanowi naruszenie art. 47a § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 47a § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych przesądza o losowym przydzielaniu spraw sędziom. Zarządzenie o wyznaczeniu konkretnego sędziego do rozpoznania sprawy, bez wskazania na pełnienie dyżuru i spełnienie przesłanek przydzielenia sprawy sędziemu dyżurującemu, stanowi naruszenie tej zasady.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa wyznaczenia innego sądu apelacyjnego

Strony

NazwaTypRola
C.T.osoba_fizycznaskarżący
Ministerstwoorgan_państwowypozwany
X. Y.innesędzia podlegający wyłączeniu
X.1 Y.1innesędzia podlegający wyłączeniu
X.2 Y.2innesędzia podlegający wyłączeniu
Sąd Okręgowy w Szczecinieinstytucjasąd prowadzący postępowanie, w którym stwierdzono przewlekłość
Sąd Apelacyjny w Szczecinieinstytucjasąd wnioskujący o wyznaczenie innego sądu

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 481

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki wyznaczenia innego sądu do rozpoznania sprawy, wskazując na konieczność wyłączenia sędziego od rozpoznawania danej sprawy, co wymaga uprzedniego wyznaczenia go do tej sprawy.

ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 2 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Reguluje możliwość złożenia skargi o stwierdzenie przewlekłości postępowania.

Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 47a § 1

Przesądza o losowym przydzielaniu spraw sędziom i asesorom sądowym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 130 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zwrotu pozwu z powodu nieuzupełnienia braków formalnych.

k.p.c. art. 48 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki wyłączenia sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw prawnych do wyznaczenia innego sądu apelacyjnego, gdyż nie ziszczono przesłanek z art. 481 k.p.c. • Naruszenie zasad losowego przydziału spraw (art. 47a § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych). • Sędziowie, których wyłączenia domagano się, nie zostali faktycznie wyznaczeni do rozpoznania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

nie ma też podstaw do orzeczenia zgodnie z jej dyspozycją • sędzia sprawozdawca winien stwierdzić te okoliczności z urzędu i podjąć właściwe czynności • nie ziszczenia się hipotezy normy z art. 481 k.p.c.

Skład orzekający

Aleksander Stępkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyznaczania innych sądów do rozpoznania sprawy oraz zasad losowego przydziału spraw w kontekście skarg na przewlekłość postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem o wyznaczenie innego sądu apelacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z przewlekłością postępowań i wyłączaniem sędziów, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy dba o prawidłowy przebieg postępowań.

“Sąd Najwyższy: Wyłączenie sędziego to nie furtka do zmiany sądu!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst