Orzeczenie · 2025-08-12

I NO 21/25Wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy z powodu wyłączenia sędziego

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-08-12
SNInneinneŚrednianajwyższy
sąd najwyższysąd apelacyjnywyłączenie sędziegonaruszenie prawa do rozpoznania sprawyzwłoka w postępowaniukpcpostanowienie

Sprawa dotyczyła skargi M.T. na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Szczecinie. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, postanowieniem z dnia 21 maja 2025 r., zwrócił się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie innego sądu apelacyjnego do rozpoznania tej skargi. Uzasadnieniem wniosku było wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z mocy ustawy na podstawie art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c., ponieważ pozwanym w postępowaniu, którego dotyczyła skarga, był sędzia X. Y., orzekający w tym sądzie. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, stwierdził, że przesłanki do wyłączenia sędziów zostały spełnione. Zgodnie z art. 481 k.p.c., w przypadku wyłączenia sędziego z mocy prawa, sąd właściwy występuje do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy, jako sąd przełożony, zbadał zasadność wniosku i wyznaczył Sąd Apelacyjny w Gdańsku do rozpoznania sprawy, zgodnie z sentencją postanowienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego z mocy ustawy (art. 48 § 1 k.p.c.) i procedury wyznaczenia innego sądu (art. 481 k.p.c.) w sytuacji, gdy sędzia jest stroną postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia sędziego z mocy prawa, gdy jest on stroną postępowania.

Zagadnienia prawne (1)

Czy w sytuacji, gdy sędzia orzekający w sądzie jest jednocześnie pozwanym w postępowaniu, zachodzą przesłanki do wyłączenia tego sądu od rozpoznania sprawy na podstawie art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. i konieczne jest wyznaczenie innego sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji gdy sędzia orzekający w sądzie jest pozwanym w postępowaniu, podlega on wyłączeniu z mocy ustawy, co skutkuje niemożnością rozpoznania sprawy przez ten sąd i koniecznością wyznaczenia innego sądu przez sąd przełożony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c., który stanowi o wyłączeniu sędziego z mocy ustawy, gdy strona jest małżonkiem lub krewnym strony, wstępnym, zstępnym lub powinowatym drugiego stopnia strony albo byłych małżonków lub pozostawał we wspólnym pożyciu z jedną z tych osób. W niniejszej sprawie pozwanym był sędzia orzekający w sądzie, co uzasadniało wyłączenie. Sąd Najwyższy podkreślił, że rozpoznanie sprawy należy rozumieć szeroko, obejmując także ocenę jej dopuszczalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Wyznaczenie innego sądu
Strona wygrywająca
Skarżący (M.T.)

Strony

NazwaTypRola
M.T.osoba_fizycznaskarżący
X. Y.osoba_fizycznasędzia Sądu Okręgowego w Szczecinie delegowany do Sądu Apelacyjnego w Szczecinie (pozwanym w postępowaniu pierwotnym)

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sędzia podlega wyłączeniu z mocy ustawy, gdy strona jest małżonkiem lub krewnym strony, wstępnym, zstępnym lub powinowatym drugiego stopnia strony albo byłych małżonków lub pozostawał we wspólnym pożyciu z jedną z tych osób.

k.p.c. art. 481

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku wyłączenia sędziego na podstawie art. 48 § 1 pkt 1-4 k.p.c. sąd występuje do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy, a sąd nad nim przełożony wyznacza inny równorzędny sąd.

Pomocnicze

k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 1-4

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia orzekający w sądzie jest pozwanym w postępowaniu, co uzasadnia jego wyłączenie z mocy ustawy na podstawie art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

rozpoznanie sprawy należy w tym przypadku rozumieć szeroko, a zatem nie tylko przez pryzmat oceny zasadności żądania, lecz także jego dopuszczalności

Skład orzekający

Tomasz Przesławski

inny

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego z mocy ustawy (art. 48 § 1 k.p.c.) i procedury wyznaczenia innego sądu (art. 481 k.p.c.) w sytuacji, gdy sędzia jest stroną postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia sędziego z mocy prawa, gdy jest on stroną postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla praktyków prawa, choć stan faktyczny jest specyficzny.

“Sędzia pozwanym w sprawie? Sąd Najwyższy rozstrzyga o wyłączeniu sądu.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst