Orzeczenie · 2020-12-02

I NO 190/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-12-02
SNinneprawo urzędniczeWysokanajwyższy
sędziaKRSSąd Najwyższyprawo ustrojoweodwołanieuchwałastanowisko sędziegowiek emerytalnystatystyki

Sędzia L.L. złożył odwołanie do Sądu Najwyższego od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) z dnia 7 listopada 2019 r., która nie wyraziła zgody na dalsze zajmowanie przez niego stanowiska sędziego Sądu Apelacyjnego w (...) po osiągnięciu wieku emerytalnego. KRS uzasadniła swoją decyzję analizą danych statystycznych, wskazując na spadek liczby spraw załatwionych przez sędziego L.L. w porównaniu do średniej w wydziale, co miało świadczyć o braku uzasadnienia dla dalszego zajmowania stanowiska w interesie wymiaru sprawiedliwości. Sędzia L.L. zarzucił KRS naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wszechstronnego rozważenia sprawy, pominięcie jego funkcji przewodniczącego wydziału, wadliwą metodologię analizy danych statystycznych oraz brak uwzględnienia pozytywnej opinii Prezesa Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy, po rozważeniu kwestii dopuszczalności drogi sądowej, uznał, że odwołanie jest dopuszczalne, mimo że uchwała KRS została określona jako 'ostateczna'. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy oddalił odwołanie, stwierdzając, że KRS prawidłowo zinterpretowała dane statystyczne jako podstawę do niewyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska. Sąd uznał, że dane te, dotyczące spadku liczby rozpoznanych spraw, uzasadniały ocenę o braku istotnego zakłócenia pracy sądu w przypadku odejścia sędziego. Sąd Najwyższy podkreślił, że choć Rada została poinformowana o wszystkich obowiązkach sędziego, to interpretacja danych statystycznych leżała w jej gestii, a brak jest podstaw do uznania, że sprawa nie została rozstrzygnięta w oparciu o wskazane kryteria.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie dopuszczalności drogi sądowej od uchwał KRS w przedmiocie dalszego zajmowania stanowiska przez sędziego po osiągnięciu wieku emerytalnego oraz kryteria oceny tych uchwał przez Sąd Najwyższy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego osiągającego wiek emerytalny i jego odwołania od decyzji KRS. Interpretacja danych statystycznych jako podstawy odmowy może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy uchwała Krajowej Rady Sądownictwa o niewyrażeniu zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego po osiągnięciu wieku emerytalnego jest ostateczna i nie podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała ta podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego na podstawie art. 44 ust. 1 u.KRS, ponieważ przepisy odrębne nie stanowią inaczej, a pojęcie 'ostateczności' nie jest równoznaczne z brakiem drogi sądowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zinterpretował art. 69 § 1b p.u.s.p. w zw. z art. 44 ust. 3 u.KRS w sposób prokonstytucyjny, uznając, że wyłączenie drogi sądowej musi być wyraźne. 'Ostateczność' uchwały w kontekście prawa administracyjnego nie wyklucza kontroli sądowej, a status sędziego chroniony jest konstytucyjnie.

Czy Krajowa Rada Sądownictwa prawidłowo oceniła interes wymiaru sprawiedliwości i racjonalne wykorzystanie kadr, odmawiając sędziemu dalszego zajmowania stanowiska na podstawie danych statystycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Najwyższy uznał, że dane statystyczne wskazujące na spadek liczby spraw załatwionych przez sędziego, w połączeniu z oceną, że jego odejście nie zakłóci istotnie pracy sądu, stanowiły wystarczającą podstawę do podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że KRS prawidłowo zinterpretowała dane statystyczne, uwzględniając zmniejszony wskaźnik przydziału spraw i obowiązki sędziego. Choć opinia Prezesa Sądu była pozytywna, to interpretacja danych statystycznych leżała w gestii Rady, a brak jest podstaw do uznania, że uchwała była arbitralna.

Czy naruszenie art. 29 ust. 2 u.KRS (niepoinformowanie o terminie posiedzenia) miało istotny wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ udział sędziego w posiedzeniu nie był obligatoryjny, a Rada nie uznała za potrzebne złożenia przez niego dodatkowych wyjaśnień.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że nawet gdyby sędzia był obecny na posiedzeniu, nie zmieniłoby to decyzji Rady, która opierała się na zgromadzonej dokumentacji i danych statystycznych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Krajowa Rada Sądownictwa

Strony

NazwaTypRola
L. L.osoba_fizycznaodwołujący
Krajowa Rada Sądownictwainstytucjaorgan

Przepisy (13)

Główne

p.u.s.p. art. 69 § § 1b

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Krajowa Rada Sądownictwa może wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, jeżeli jest to uzasadnione interesem wymiaru sprawiedliwości lub ważnym interesem społecznym, w szczególności jeśli przemawia za tym racjonalne wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego lub potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami poszczególnych sądów.

u.KRS art. 44 § ust. 1

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Uczestnik postępowania może odwołać się do Sądu Najwyższego z powodu sprzeczności uchwały Rady z prawem, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.

Pomocnicze

u.KRS art. 44 § ust. 3

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Odwołanie nie przysługuje w sprawach indywidualnych dotyczących powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 398 § 3 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania.

p.u.s.p. art. 69 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Sędzia przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia 65 roku życia, chyba że złoży oświadczenie o woli dalszego zajmowania stanowiska i przedstawi zaświadczenie o zdolności do pełnienia obowiązków.

u.KRS art. 29 § ust. 2

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Niepoinformowanie o terminie posiedzeń Rady.

u.KRS art. 33 § ust. 1

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Rada podejmuje uchwały po wszechstronnym rozważeniu sprawy, na podstawie udostępnionej dokumentacji oraz wyjaśnień uczestników.

u.KRS art. 42 § ust. 1

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Uchwały Rady w sprawach indywidualnych wymagają uzasadnienia.

Konstytucja RP art. 179 § in fine

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Powołanie na urząd sędziego następuje na czas nieoznaczony.

Konstytucja RP art. 180 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Złożenie sędziego z urzędu, zawieszenie w urzędowaniu, przeniesienie do innej siedziby lub na inne stanowisko wbrew jego woli może nastąpić jedynie na mocy orzeczenia sądu i tylko w przypadkach określonych w ustawie.

Konstytucja RP art. 180 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawodawca jest upoważniony do określenia granicy wieku, po osiągnięciu której sędzia przechodzi w stan spoczynku.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

ustawy o KRS art. 41 § ust. 3

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Podstawa prawna orzekania Sądu Najwyższego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dane statystyczne wskazujące na spadek liczby spraw załatwionych przez sędziego. • Ocena, że odejście sędziego nie zakłóci istotnie pracy sądu. • KRS ma prawo do swobodnej oceny kryteriów uzasadniających dalsze zajmowanie stanowiska sędziego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez KRS (brak wszechstronnego rozważenia sprawy, pominięcie funkcji przewodniczącego wydziału, wadliwa metodologia analizy danych statystycznych). • Naruszenie art. 69 ust. 1b p.u.s.p. przez brak wskazania konkretnych powodów odmowy. • Naruszenie art. 29 ust. 2 u.KRS przez niepoinformowanie o terminie posiedzenia. • Pominięcie pozytywnej opinii Prezesa Sądu Apelacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

uchwała jest ostateczna • ostateczność uchwały Krajowej Rady Sądownictwa [...] musi być rozumiana jako stan, w którym na uchwałę nie przysługuje w postępowaniu zainicjowanym i przeprowadzonym przed Krajową Radą Sądownictwa żaden środek odwoławczy • prokonstytucyjna wykładnia art. 69 § 1b p.u.s.p. w zw. z art. 44 ust. 3 u.KRS, prowadzi do wniosku, że uczestnikowi postępowania przed KRS przysługuje prawo odwołania się od uchwały • Rada nie może na zasadzie pełnej uznaniowości, decydować o pozostawieniu sędziego w stanie czynnym • Decyzja w tym zakresie jest ograniczona zasadami dotyczącymi pełnienia urzędu sędziego. • W interesie społecznym jest zatem korzystanie z wiedzy i doświadczenia takiego sędziego, którego praca jest pozytywnie oceniana przez przełożonych oraz środowisko sędziowskie.

Skład orzekający

Janusz Niczyporuk

przewodniczący

Marek Dobrowolski

członek

Mirosław Sadowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności drogi sądowej od uchwał KRS w przedmiocie dalszego zajmowania stanowiska przez sędziego po osiągnięciu wieku emerytalnego oraz kryteria oceny tych uchwał przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego osiągającego wiek emerytalny i jego odwołania od decyzji KRS. Interpretacja danych statystycznych jako podstawy odmowy może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy statusu sędziego i jego dalszej kariery, co jest tematem budzącym zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym. Wyjaśnia również kwestie proceduralne związane z kontrolą uchwał KRS.

Czy sędzia po 65. roku życia może dalej orzekać? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór z KRS.

Sektor

prawo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst