Orzeczenie · 2017-02-17

I NC 2652/16

Sąd
Sąd Rejonowy w Siemianowicach Śląskich
Data
2017-02-17
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokarejonowy
wekselpożyczka konsumenckapostępowanie nakazoweochrona konsumentaTSUEpytanie prejudycjalnedyrektywy UEnieuczciwe warunki umowne

Powód, bank S.A., złożył pozew o wydanie nakazu zapłaty na kwotę 3268,38 zł na podstawie weksla własnego in blanco, który zabezpieczał umowę pożyczki konsumenckiej zawartą z pozwanym M. W. Sąd, rozpoznając sprawę w postępowaniu nakazowym, zauważył, że polskie prawo (art. 485 § 2 kpc) pozwala na wydanie nakazu zapłaty na podstawie należycie wypełnionego weksla, nawet bez szczegółowego badania stosunku podstawowego. Jednakże, analizując przepisy unijne, w szczególności dyrektywę o kredycie konsumenckim (2008/48/WE) i dyrektywę o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich (93/13/EWG), sąd powziął wątpliwości. Zwrócono uwagę na art. 17 dyrektywy 2008/48/WE, który pozwala konsumentowi na powoływanie się wobec cesjonariusza na wszelkie uprawnienia wobec pierwotnego kredytodawcy, oraz na art. 3 i 6 dyrektywy 93/13/EWG, które chronią konsumenta przed nieuczciwymi warunkami umownymi. Sąd stwierdził, że postępowanie nakazowe oparte na wekslu, ze względu na jego abstrakcyjny charakter i ograniczone badanie stosunku podstawowego w pierwszej fazie, może utrudniać konsumentowi skuteczną obronę i powoływanie się na zarzuty dotyczące umowy pożyczki lub nieuczciwych warunków. W związku z tym, aby zapewnić właściwą ochronę konsumenta zgodną z prawem UE, sąd postanowił skierować pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów UE w kontekście polskiego postępowania nakazowego opartego na wekslu w sprawach konsumenckich.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd krajowy ma wątpliwości co do zgodności procedury krajowej z prawem UE, a nie stanowi bezpośredniego rozstrzygnięcia sporu.

Zagadnienia prawne (1)

Czy polskie przepisy dotyczące postępowania nakazowego opartego na wekslu (art. 485 § 2 kpc i nast.) są zgodne z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z dyrektywą 2008/48/WE w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz dyrektywą 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, w sytuacji gdy sąd nie bada szczegółowo stosunku podstawowego, a ciężar dowodu nieuczciwych warunków spoczywa na konsumencie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd powziął wątpliwości co do zgodności polskich przepisów z prawem UE i skierował pytanie prejudycjalne do TSUE.

Uzasadnienie

Sąd analizuje, czy uproszczona procedura nakazowa oparta na wekslu, która ogranicza badanie stosunku podstawowego, nie narusza praw konsumenta wynikających z dyrektyw UE, zwłaszcza w kontekście możliwości podnoszenia zarzutów dotyczących nieuczciwych warunków umownych lub niezachowania obowiązków informacyjnych przez kredytodawcę.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE

Strony

NazwaTypRola
S.A. w B.spółkapowód
M. W.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (14)

Główne

k.p.c. art. 485 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wydaje nakaz zapłaty przeciwko zobowiązanemu z weksla, należycie wypełnionego, których prawdziwość i treść nie nasuwają wątpliwości.

Dyrektywa 2008/48/WE art. 17 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE

Konsument może powoływać się wobec cesjonariusza na uprawnienia wobec pierwotnego kredytodawcy.

Dyrektywa 2008/48/WE art. 22 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE

Państwa członkowskie nie mogą utrzymywać przepisów krajowych odbiegających od zharmonizowanych przepisów dyrektywy.

Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § ust. 1 i 2

Dyrektywa Rady 93/13/EWG

Definicja nieuczciwych warunków umownych w umowach konsumenckich.

Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § ust. 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG

Nieuczciwe warunki nie wiążą konsumenta, umowa pozostaje w mocy w pozostałym zakresie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 486

Kodeks postępowania cywilnego

W razie braku podstaw do wydania nakazu zapłaty, przewodniczący wyznacza rozprawę.

k.p.c. art. 491 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwany ma dwa tygodnie na zaspokojenie roszczenia lub wniesienie zarzutów.

k.p.c. art. 492 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nakaz zapłaty stanowi tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania klauzuli wykonalności.

k.p.c. art. 493 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwany wnosi zarzuty do sądu, który wydał nakaz, wskazując podstawy zaskarżenia i dowody.

k.c. art. 385¹

Kodeks cywilny

Definicja niedozwolonych postanowień umownych w umowach z konsumentami.

pr. weksl. art. 101

Ustawa prawo wekslowe

Elementy składowe weksla własnego.

u.k.k. art. 41 § Ust. 1

Ustawa o kredycie konsumenckim

Wymóg klauzuli "nie na zlecenie" w wekslu konsumenta zabezpieczającym kredyt.

u.k.k. art. 41 § Ust. 2

Ustawa o kredycie konsumenckim

Odpowiedzialność kredytodawcy za przeniesienie weksla bez klauzuli "nie na zlecenie".

Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § ust. 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG

Państwa członkowskie zapewnią skuteczne środki zapobiegania stałemu stosowaniu nieuczciwych warunków.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie nakazowe jest w Polsce bardzo popularnym sposobem dochodzenia roszczenia przez przedsiębiorców i banki, zwłaszcza na podstawie weksla. • Powszechnie praktykowane jest przy tym, iż do pozwu dołącza się wyłącznie prawidłowo wypełniony weksel z pominięciem innych dokumentów potwierdzających istnienie stosunku podstawowego – umowy kredytu konsumenckiego. • Istnienie tych podstaw (z art. 485 kpc) na tyle uprawdopodabnia zasadność powództwa, że z woli ustawodawcy nakłada na sąd obowiązek wydania nakazu zapłaty, bez dalszego merytorycznego badania zasadności powództwa. • Uproszczony sposób dochodzenia roszczeń, w ramach postępowania nakazowego, pozwala zatem zawęzić powodowi materiał dowodowy do swoistego minimum (weksla), bez potrzeby udowodnienia rzeczywistych podstaw istniejącego roszczenia (np. umowy pożyczki konsumenckiej). • Zobowiązanie wekslowe ma charakter abstrakcyjny, a więc jest oderwane od swej przyczyny prawnej (tzw. causa), stanowiącej gospodarczą przyczynę wystawienia weksla. • Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje. • W polskiej literaturze prawniczej podkreśla się, iż prawo wekslowe różnicuje co prawda zakres zarzutów w poszczególnych sytuacjach wekslowych, ale nigdy nie powoduje to odejścia od abstrakcyjności zobowiązań wekslowych. […]

Skład orzekający

Rafał Cebula

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE w kontekście polskiego postępowania nakazowego opartego na wekslu w sprawach konsumenckich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd krajowy ma wątpliwości co do zgodności procedury krajowej z prawem UE, a nie stanowi bezpośredniego rozstrzygnięcia sporu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ochrony konsumentów w postępowaniu nakazowym opartym na wekslach, co jest istotne dla wielu osób i firm. Pytanie prejudycjalne do TSUE podnosi kluczowe kwestie interpretacyjne prawa UE.

Czy weksel w rękach banku może pozbawić konsumenta ochrony prawnej? Sąd pyta TSUE!

Dane finansowe

WPS: 3268,38 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst