I NB 6/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka B. R. wniosła o wyłączenie sędziego SSO X. Y. od rozpoznania sprawy VI C 25/24, podnosząc wątpliwości co do skuteczności jego powołania w ramach procedury przed Krajową Radą Sądownictwa, co miało naruszać art. 179 Konstytucji. Sąd Okręgowy w O. postanowieniem z 8 lutego 2024 r. (sygn. VI Co 11/24) wyłączył sędziego, powołując się na art. 42a Prawa o ustroju sądów powszechnych oraz analizę jego kariery zawodowej i postępowania konkursowego, stwierdzając niespełnienie tzw. „testu niezależności”. Sędzia X. Y. wniósł o ponowne rozpoznanie wniosku. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o ponowne rozpoznanie, uchylił postanowienie Sądu Okręgowego i odrzucił wniosek powódki. Sąd Najwyższy wskazał, że wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, zgodnie z art. 42a § 3 i § 7 Prawa o ustroju sądów powszechnych, musi zawierać nie tylko wątpliwości co do procedury powołania, ale także okoliczności dotyczące postępowania sędziego po powołaniu oraz ich powiązanie z możliwością wpływu na wynik sprawy. Wniosek powódki nie spełniał tych wymogów, ograniczając się jedynie do kwestii proceduralnych związanych z powołaniem, dlatego podlegał odrzuceniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wymogów formalnych wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 42a Prawa o ustroju sądów powszechnych oraz zasady rozpoznawania wniosków proceduralnych.
Dotyczy specyficznej procedury badania niezawisłości i bezstronności sędziego w polskim systemie prawnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty wyłącznie na wątpliwościach co do procedury powołania, spełnia wymogi formalne określone w art. 42a § 3 i § 7 Prawa o ustroju sądów powszechnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki wniosek nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ musi zawierać również wskazanie okoliczności dotyczących postępowania sędziego po powołaniu oraz ich powiązanie z możliwością wpływu na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek powódki nie zawierał niezbędnych elementów dotyczących postępowania sędziego po powołaniu oraz jego wpływu na wynik sprawy, ograniczając się jedynie do zarzutów proceduralnych związanych z powołaniem. Brak tych elementów skutkuje odrzuceniem wniosku bez wezwania do usunięcia braków formalnych.
Czy postanowienie sądu okręgowego o wyłączeniu sędziego, wydane na podstawie wniosku nie spełniającego wymogów formalnych, jest prawidłowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie takie jest nieprawidłowe, ponieważ sąd okręgowy powinien był odrzucić wniosek z powodu braków formalnych, a nie rozpoznawać go merytorycznie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego, ponieważ sąd ten rozpoznał merytorycznie wniosek, który powinien był zostać odrzucony z powodu braków formalnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. R. | osoba_fizyczna | powódka |
| SSO X. Y. | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (5)
Główne
p.u.s.p. art. 42a § § 3
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.
p.u.s.p. art. 42a § § 7
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Wniosek inicjujący test niezawisłości i bezstronności sędziego powinien – pod rygorem jego odrzucenia bez wezwania do usunięcia braków formalnych – czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 42a § 3 p.u.s.p., oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie.
Pomocnicze
p.u.s.p. art. 42a § § 8
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Brak spełnienia wymogów formalnych wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności skutkuje jego odrzuceniem.
k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sędzia jest wyłączony z mocy ustawy, jeżeli powołanie nastąpiło w trybie budzącym wątpliwości prawne.
Konstytucja art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziów powołuje Prezydent Rzeczypospolitej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek powódki nie zawierał wszystkich wymaganych przez ustawę elementów, w szczególności nie wykazał okoliczności dotyczących postępowania sędziego po powołaniu oraz ich wpływu na wynik sprawy. • Sąd Okręgowy rozpoznał merytorycznie wniosek, który powinien był zostać odrzucony z powodu braków formalnych.
Odrzucone argumenty
Sędzia X. Y. nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności z uwagi na procedurę jego powołania.
Godne uwagi sformułowania
poważna i istotna wątpliwość czy powołanie to było skuteczne pod względem prawnym • sędzia powołany w ww. trybie jest wyłączony z mocy ustawy • nie spełnia, jak to określił Sąd, tzw. „testu niezależności” • wniosek ma zmierzać do stwierdzenia niespełnienia przez sędziego wymogów (naruszenia standardu) niezawisłości i bezstronności w konkretnej sprawie • brak któregokolwiek z tych trzech elementów musi skutkować uznaniem, że wniosek nie spełnia wymagań określonych w art. 42a § 7 p.u.s.p.
Skład orzekający
Marcin Łochowski
przewodniczący
Małgorzata Bednarek
sprawozdawca
Paweł Czubik
członek
Tomasz Przesławski
członek
Ewa Stefańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 42a Prawa o ustroju sądów powszechnych oraz zasady rozpoznawania wniosków proceduralnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury badania niezawisłości i bezstronności sędziego w polskim systemie prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości i bezstronności sędziowskiej oraz procedury ich badania, co jest gorącym tematem w polskim orzecznictwie i mediach.
“Sąd Najwyższy odrzuca wniosek o wyłączenie sędziego z powodu braków formalnych – kluczowa interpretacja przepisów o niezawisłości.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.