I KZP 7/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem uchwały Sądu Najwyższego była kwestia, czy spółka cywilna, po nowelizacji art. 9 § 3 Kodeksu karnego skarbowego (k.k.s.) ustawą z dnia 28 lipca 2005 r., może być uznana za jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej podlegającą odpowiedzialności karnej skarbowej. Zagadnienie powstało na tle sprawy, w której Jarosław S. został oskarżony m.in. o naruszenie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, działając jako współwłaściciel i osoba zajmująca się sprawami gospodarczymi spółki cywilnej. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie, uznając, że spółka cywilna nie spełnia warunków znowelizowanego art. 9 § 3 k.k.s. Sąd Okręgowy, powziąwszy wątpliwości interpretacyjne, przekazał sprawę do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, po analizie pojęcia 'zdolności prawnej' w prawie cywilnym i podatkowym, a także biorąc pod uwagę cel nowelizacji oraz wykładnię systemową, uznał, że spółka cywilna nie posiada zdolności prawnej w rozumieniu prawa cywilnego. W związku z tym, zgodnie z brzmieniem art. 9 § 3 k.k.s. po nowelizacji, nie należy do kategorii jednostek organizacyjnych, które mogą ponosić odpowiedzialność karną skarbową na jego podstawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 9 § 3 k.k.s. po nowelizacji z 2005 r. w zakresie podmiotów odpowiedzialności karnej skarbowej, statusu spółki cywilnej jako jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej oraz pojęcia zdolności prawnej w prawie cywilnym i podatkowym.
Dotyczy konkretnego brzmienia art. 9 § 3 k.k.s. po nowelizacji z 28 lipca 2005 r. i specyfiki spółki cywilnej.
Zagadnienia prawne (1)
Czy spółka cywilna, jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, może być podmiotem odpowiedzialności karnej skarbowej na podstawie art. 9 § 3 k.k.s. w brzmieniu po nowelizacji z dnia 28 lipca 2005 r., jeśli nie posiada zdolności prawnej w rozumieniu prawa cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka cywilna nie należy do wymienionych w art. 9 § 3 k.k.s. jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, gdyż nie posiada zdolności prawnej w rozumieniu prawa cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pojęcie 'zdolność prawna' użyte w art. 9 § 3 k.k.s. odnosi się do zdolności prawnej w rozumieniu prawa cywilnego. Spółka cywilna, choć może posiadać pewną podmiotowość w prawie podatkowym, nie ma zdolności prawnej w prawie cywilnym, co wyklucza jej odpowiedzialność na podstawie tego przepisu po nowelizacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jarosław S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pokrzywdzony |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | strona postępowania |
| Spółka cywilna hurtownia Sprzętu Elektronicznego „J.” | inne | podmiot sprawy |
Przepisy (12)
Główne
k.k.s. art. 9 § § 3
Kodeks karny skarbowy
Po nowelizacji z 28 lipca 2005 r. przepis wymaga, aby jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej posiadała zdolność prawną nadaną przez odrębne przepisy. Spółka cywilna nie posiada zdolności prawnej w rozumieniu prawa cywilnego, co wyklucza jej odpowiedzialność na podstawie tego przepisu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 441 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.c. art. 8 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 33
Kodeks cywilny
k.c. art. 860
Kodeks cywilny
O.p. art. 135
Ordynacja podatkowa
u.p.t.u.p.a. art. 10 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym
u.p.t.u.p.a. art. 26
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym
u.p.t.u.p.a. art. 38 § § 2 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym
u.p.t.u.p.a. art. 54 § § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym
u.p.t.u.p.a. art. 6 § § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym
u.o.p.z. art. 2 § ust. 1
Ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka cywilna nie posiada zdolności prawnej w rozumieniu prawa cywilnego. • Nowelizacja art. 9 § 3 k.k.s. z 2005 r. wprowadziła wymóg posiadania zdolności prawnej przez jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej. • Wykładnia systemowa i cel nowelizacji wskazują na konieczność stosowania przepisów prawa cywilnego do interpretacji pojęcia 'zdolność prawna'.
Odrzucone argumenty
Spółka cywilna posiada zdolność prawną w rozumieniu prawa podatkowego, co powinno być wystarczające do objęcia jej zakresem art. 9 § 3 k.k.s. • Interpretacja przepisu nie powinna być oderwana od systemu prawa podatkowego, w którym spółka cywilna ma podmiotowość.
Godne uwagi sformułowania
Spółka cywilna nie należy do wymienionych w art. 9 § 3 k.k.s. [...] jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, gdyż nie posiada zdolności prawnej w rozumieniu prawa cywilnego. • Pojęcie 'zdolność prawna' zostało wykształcone w prawie cywilnym i oznacza zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków w sferze stosunków cywilnoprawnych. • Zdolność prawna stanowi kategorię właściwą prawu cywilnemu. • Przepis art. 135 Ordynacji podatkowej [...] wskazuje, że ustawodawca używa określenia 'zdolność prawna' także w znaczeniu szerszym, nie ograniczonym do stosunków cywilnoprawnych. • Ratio legis wprowadzenia omawianej zmiany do art. 9 § 3 k.k.s., która miała na celu zsynchronizowanie przepisów Kodeksu karnego skarbowego z przepisami Kodeksu cywilnego.
Skład orzekający
J. Skwierawski
przewodniczący
J. Grubba
sędzia
D. Świecki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 9 § 3 k.k.s. po nowelizacji z 2005 r. w zakresie podmiotów odpowiedzialności karnej skarbowej, statusu spółki cywilnej jako jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej oraz pojęcia zdolności prawnej w prawie cywilnym i podatkowym."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego brzmienia art. 9 § 3 k.k.s. po nowelizacji z 28 lipca 2005 r. i specyfiki spółki cywilnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności karnej skarbowej i precyzyjnej wykładni przepisów, co jest kluczowe dla praktyków prawa podatkowego i karnego skarbowego. Wyjaśnia subtelne różnice między podmiotowością prawną a zdolnością prawną w różnych gałęziach prawa.
“Spółka cywilna poza zasięgiem k.k.s.? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe wątpliwości po zmianach przepisów.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.