I KK 50/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący A.B. za wykroczenia z art. 140 i 141 Kodeksu wykroczeń. Obwiniony umieścił na billboardzie zdjęcie martwego, zakrwawionego płodu ludzkiego, co zostało uznane przez sądy niższych instancji za nieprzyzwoite ogłoszenie i nieobyczajny wybryk. Prokurator Generalny zarzucił Sądowi Okręgowemu rażące naruszenie przepisów procesowych, polegające na zaniechaniu rzetelnej kontroli odwoławczej i nierozważeniu należycie zarzutów obrazy prawa materialnego. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu podkreślono, że Sąd Okręgowy szczegółowo odniósł się do zarzutów apelacji, analizując pojęcia „nieprzyzwoitości” i „nieobyczajnego wybryku”. Sąd Najwyższy przywołał wcześniejsze orzecznictwo, w tym postanowienie z dnia 16 lutego 2023 r. (sygn. akt I KK 471/22), które uznało publiczne prezentowanie zdjęć martwych płodów za wykroczenie z art. 141 k.w. ze względu na naruszenie godności zmarłego płodu i zasad obyczajności publicznej. Sąd Najwyższy stwierdził, że szacunek dla zmarłego, w tym martwego płodu, jest zakorzeniony w kulturze i prawie, a jego naruszenie stanowi rażące przekroczenie norm obyczajowych. Podkreślono, że wolność słowa nie jest absolutna i może być ograniczana w celu ochrony moralności publicznej oraz praw innych osób, a forma prezentacji zdjęć martwych płodów była nieakceptowalna, nawet jeśli deklarowanym celem była ochrona życia nienarodzonych. Rozstrzygnięcie nie dotyczyło dopuszczalności aborcji, lecz metod wyrażania poglądów w przestrzeni publicznej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Kodeksu wykroczeń dotyczących nieprzyzwoitości i nieobyczajności w kontekście wolności słowa i ochrony godności, zwłaszcza w sprawach dotyczących aborcji i prezentacji drastycznych treści w przestrzeni publicznej.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów k.w. w specyficznym kontekście. Wartość precedensowa może być ograniczona przez odmienne stany faktyczne lub ewolucję orzecznictwa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy publiczne prezentowanie zdjęć martwych, zakrwawionych płodów ludzkich na billboardzie stanowi wykroczenie z art. 141 k.w. (nieprzyzwoite ogłoszenie) i art. 140 k.w. (nieobyczajny wybryk)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi, ponieważ narusza godność zmarłego płodu i zasady obyczajności publicznej, a wolność słowa nie jest absolutna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że publiczne eksponowanie zdjęć martwych płodów narusza godność zmarłego płodu, która podlega ochronie prawnej. Zachowanie to jest sprzeczne z normami obyczajowymi i etyczno-moralnymi, a wolność ekspresji może być ograniczona w celu ochrony moralności publicznej i praw innych osób. Forma prezentacji była nieakceptowalna, nawet jeśli deklarowanym celem była ochrona życia nienarodzonych.
Czy Sąd Okręgowy dokonał rzetelnej kontroli apelacji, rozważając zarzuty obrazy prawa materialnego dotyczące wykładni art. 140 i 141 k.w.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Okręgowy dokonał szczegółowej analizy zarzutów i odniósł się do nich w uzasadnieniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy szczegółowo analizował pojęcia 'nieprzyzwoitości' i 'nieobyczajnego wybryku', odnosząc się do zarzutów apelacji i przedstawiając obszerną argumentację popierającą wyrok Sądu I instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.B. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (8)
Główne
k.w. art. 140
Kodeks wykroczeń
Publiczne dopuszczenie się nieobyczajnego wybryku. Sąd uznał, że naruszenie godności martwego płodu i zasad obyczajności publicznej wypełnia znamiona tego wykroczenia.
k.w. art. 141
Kodeks wykroczeń
Umieszczanie nieprzyzwoitego ogłoszenia, napisu lub rysunku w miejscu publicznym. Sąd uznał, że zdjęcie martwego płodu jest nieprzyzwoite w kontekście publicznej prezentacji, naruszając godność i zasady obyczajności.
Pomocnicze
k.w. art. 9 § § 2
Kodeks wykroczeń
Dotyczy wymiaru kary za zbieg przepisów, zastosowany do wymierzenia grzywny.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego rozważenia wszystkich wniosków i zarzutów środka odwoławczego.
k.p.s.w. art. 109 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Obowiązek sądu odwoławczego rozważenia wszystkich wniosków i zarzutów środka odwoławczego.
k.p.s.w. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Obowiązek podania w uzasadnieniu orzeczenia, czym kierował się sąd wydając wyrok oraz dlaczego zarzuty i wnioski apelacji uznał za zasadne albo niezasadne.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw ze względu na ochronę moralności publicznej, zdrowia, wolności i praw innych osób.
Konstytucja RP art. 54 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wolność wypowiedzi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Publiczne prezentowanie zdjęć martwych płodów narusza godność zmarłego płodu i zasady obyczajności publicznej. • Wolność słowa nie jest absolutna i może być ograniczona w celu ochrony moralności publicznej oraz praw innych osób. • Sąd Okręgowy dokonał rzetelnej kontroli apelacji i prawidłowo zinterpretował przepisy art. 140 i 141 k.w.
Odrzucone argumenty
Zarzut Prokuratora Generalnego o nierzetelnej kontroli apelacji przez Sąd Okręgowy. • Argumentacja obrońcy o braku wypełnienia znamion wykroczeń z art. 140 i 141 k.w. oraz naruszeniu wolności słowa.
Godne uwagi sformułowania
„przestrzeń publiczna z punktu widzenia zasad obyczajności nie jest miejscem, w którym za akceptowalne uznać można eksponowanie zakrwawionych zwłok ludzkich, i to niezależnie od szczytności celu, w jakim się tego dokonuje” • „obyczajność publiczna, która stanowi dobro prawne podlegające ochronie w art. 140 k.w. i art. 141 k.w. powinna być rozumiana szeroko i nie odnosi się wyłącznie do sfery seksualności oraz intymności” • „naruszenie godności ciała martwego płodu stanowi naruszenie wiążącej wspólnotę obyczajności” • „deklarowana ochrona życia osób nienarodzonych nie może być realizowana per fas et nefas”
Skład orzekający
Włodzimierz Wróbel
przewodniczący
Kazimierz Klugiewicz
członek
Barbara Skoczkowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu wykroczeń dotyczących nieprzyzwoitości i nieobyczajności w kontekście wolności słowa i ochrony godności, zwłaszcza w sprawach dotyczących aborcji i prezentacji drastycznych treści w przestrzeni publicznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów k.w. w specyficznym kontekście. Wartość precedensowa może być ograniczona przez odmienne stany faktyczne lub ewolucję orzecznictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego konfliktu między wolnością słowa a ochroną moralności publicznej i godności, w kontekście bardzo wrażliwego społecznie tematu aborcji. Orzeczenie Sądu Najwyższego stanowi ważny głos w tej debacie.
“Czy wolno pokazywać martwe płody na billboardach? Sąd Najwyższy rozstrzyga konflikt wolności słowa i obyczajności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.