Orzeczenie · 2026-08-11

I KK 150/26Uchylenie środka karnego nieokreślony czas

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-08-11
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolnościWysokanajwyższy
środki karnezakaz kontaktowaniakasacjaSąd Najwyższyprawo karnenaruszenie prawa materialnegonieokreślony termin

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego M.K. od wyroku Sądu Rejonowego w Opolu, który skazał go za przestępstwo z art. 190 § 1 k.k. (groźby karalne) na karę 8 miesięcy ograniczenia wolności oraz orzekł trzy środki karne, w tym zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonymi i zbliżania się do nich na odległość nie mniejszą niż 10 metrów. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k. i art. 41a § 1 k.k., polegające na nieokreśleniu okresów obowiązywania orzeczonych środków karnych. Sąd Najwyższy podzielił argumentację kasacji, stwierdzając, że Sąd Rejonowy zaniechał określenia czasu trwania zakazu, co stanowiło obligatoryjne uchybienie. Zgodnie z art. 43 § 1 k.k., zakazy te orzeka się w latach od roku do 15 lat, chyba że zachodzą szczególne okoliczności (art. 41a § 3 k.k.). Brak określenia czasu trwania zakazu nie mógł być konwalidowany w postępowaniu wykonawczym. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia środków karnych i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, zobowiązując go do zastosowania art. 43 § 1 k.k. i określenia terminu wykonania orzeczenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k. i art. 41a § 1 k.k. w zakresie obowiązku określenia okresu obowiązywania środków karnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sąd orzeka zakaz kontaktowania się lub zbliżania do określonych osób i nie określa jego okresu.

Zagadnienia prawne (1)

Czy nieokreślenie przez sąd pierwszej instancji okresu obowiązywania środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonymi stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nieokreślenie okresu obowiązywania środka karnego z art. 39 pkt 2b k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które obliguje do uchylenia orzeczenia w tym zakresie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 43 § 1 k.k., zakazy wymienione w art. 39 pkt 2b k.k. orzeka się w latach od roku do 15 lat, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zaniechanie określenia czasu trwania zakazu jest uchybieniem, które nie może być konwalidowane w postępowaniu wykonawczym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku w części i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
skazany M.K. (w zakresie środka karnego)

Strony

NazwaTypRola
M.K.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
K.S.osoba_fizycznapokrzywdzony
N.S.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 190 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 39 § 2b

Kodeks karny

Dotyczy zakazu kontaktowania się z określonymi osobami i zbliżania się do nich.

k.k. art. 41a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 43 § 1

Kodeks karny

Określa minimalny i maksymalny okres obowiązywania zakazów wymienionych w art. 39 pkt 2b k.k. (od roku do 15 lat).

Pomocnicze

k.k. art. 41a § 3

Kodeks karny

Wyjątek od zasady określania czasu trwania zakazu, możliwy w przypadku kary bezwzględnego pozbawienia wolności.

k.p.k. art. 521 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniesienia kasacji przez Prokuratora Generalnego.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania oczywiście zasadnej kasacji.

k.p.k. art. 537 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do orzekania na posiedzeniu bez udziału stron.

k.k.w. art. 13 § 1

Kodeks karny wykonawczy

Brak możliwości konwalidowania braku określenia czasu trwania zakazu w postępowaniu wykonawczym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieokreślenie przez Sąd Rejonowy okresu obowiązywania środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonymi stanowi rażące naruszenie prawa materialnego (art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k. i art. 41a § 1 k.k.). • Brak ten miał istotny wpływ na treść wyroku, kształtując niekorzystną dla skazanego sytuację niepewności co do czasu stosowania zakazu. • Brak ten nie mógł być konwalidowany w postępowaniu wykonawczym.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa materialnego • nie określeniu okresów obowiązywania orzeczonych środków karnych • kasacja okazała się oczywiście zasadna • w zaistniałym układzie procesowym zastosowanie art. 43 § 1 k.k. było obligatoryjne • w sposób nieuprawniony ukształtowano niekorzystną dla skazanego sytuację, w której czas stosowania zakazu pozostawał nieznany • brak ten nie mógł być konwalidowany w ramach postępowania wykonawczego

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

Michał Laskowski

sprawozdawca

Andrzej Stępka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k. i art. 41a § 1 k.k. w zakresie obowiązku określenia okresu obowiązywania środków karnych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sąd orzeka zakaz kontaktowania się lub zbliżania do określonych osób i nie określa jego okresu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wykonywania środków karnych w sprawach karnych, a mianowicie konieczności precyzyjnego określenia ich czasu trwania, co ma bezpośrednie przełożenie na prawa skazanego.

“Sąd Najwyższy: Zakaz kontaktu z pokrzywdzonym musi mieć określony termin!”

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst