I GZ 264/26Odrzucenie zażalenia na odmowę prawa pomocy 30

Sprawa dotyczyła zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2026 r., które odrzuciło jej zażalenie na wcześniejsze postanowienie WSA z 5 marca 2026 r. Postanowienie z 5 marca 2026 r. utrzymywało w mocy postanowienie referendarza sądowego z 15 stycznia 2026 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego z urzędu). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uzasadnił odrzucenie zażalenia tym, że zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w szczególności art. 258-260, od postanowienia sądu administracyjnego wydanego w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ustawa nie przewiduje takiego środka odwoławczego. Skarżąca zarzucała naruszenie szeregu przepisów, w tym prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP, art. 6 i 13 EKPC), argumentując, że formalizm sądowy pozbawił ją realnego dostępu do sądu i skutecznego środka zaskarżenia. Wskazywała również na sprzeczne pouczenia dotyczące zaskarżalności postanowień. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że zostało ono złożone w terminie, a skarżąca została prawidłowo pouczona o możliwości jego wniesienia. Jednakże, NSA podzielił stanowisko WSA co do niedopuszczalności zażalenia. Podkreślono, że wniosek o prawo pomocy został dwukrotnie merytorycznie rozpoznany (przez referendarza i WSA), a dalsze zażalenie nie jest przewidziane przez ustawę. NSA zaznaczył również, że prawo do sądu nie jest absolutne i jego ograniczenie poprzez brak możliwości dalszego zaskarżenia postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy nie stanowi naruszenia tego prawa, zwłaszcza gdy strona skorzystała z dostępnych środków odwoławczych.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający