I GZ 227/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który zawiesił postępowanie w sprawie dotyczącej solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków Unii Europejskiej. Powodem zawieszenia była śmierć jednej z uczestniczek postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd zawiesza postępowanie w razie śmierci strony, jednak zgodnie z § 3 tego artykułu, nie zawiesza się postępowania, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. NSA podkreślił, że odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe, w tym za zwrot środków unijnych, jest uregulowana w Ordynacji podatkowej i stanowi katalog zamknięty. Przepisy te nie przewidują następstwa prawnego w przypadku śmierci osoby trzeciej, a zobowiązania te są ściśle związane z osobą zmarłego i wygasają wraz z jego śmiercią, nie wchodząc do spadku. W związku z tym, śmierć uczestniczki postępowania nie stanowiła przesłanki do zawieszenia postępowania, a WSA powinien był zastosować art. 124 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 116a § 1 oraz art. 97 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżone postanowienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zawieszenia postępowania w przypadku śmierci strony, gdy przedmiotem sprawy jest odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania podatkowe lub podobne, a także zakres odpowiedzialności członków zarządu.
Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności solidarnej za zwrot środków unijnych, ale zasady interpretacji przepisów o zawieszeniu postępowania i wygasaniu zobowiązań mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy śmierć strony postępowania, która jest odpowiedzialna solidarnie za zaległości podatkowe jako osoba trzecia, stanowi obligatoryjną przesłankę do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, śmierć strony nie stanowi obligatoryjnej przesłanki do zawieszenia postępowania, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe jest ściśle związana z osobą zmarłego i wygasa wraz z jego śmiercią, nie przechodząc na spadkobierców. Zgodnie z art. 124 § 3 p.p.s.a., postępowanie nie jest zawieszane, gdy przedmiot sprawy dotyczy wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Czy następcy prawni członka organu zarządzającego osoby prawnej mogą być obciążeni jego odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tej osoby prawnej po jego śmierci?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Ordynacja podatkowa nie przewiduje następstwa prawnego w przypadku śmierci osoby fizycznej będącej osobą trzecią odpowiedzialną za zaległości podatkowe.
Uzasadnienie
Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące odpowiedzialności osób trzecich (art. 110-117 o.p.) tworzą zamknięty katalog przypadków. Żaden z przepisów nie przewiduje, aby następcy prawni członka zarządu mogli być obciążeni jego odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe osoby prawnej. Są to zobowiązania ściśle związane z osobą zmarłego i wygasają wraz z jego śmiercią.
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 124 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 124 § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela.
p.p.s.a. art. 12
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 33 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.f.p. art. 60 § 6
Ustawa o finansach publicznych
Do należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz innych należności związanych z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetek od tych środków i od tych należności stosuje się odpowiednio przepisy o należnościach podatkowych.
u.f.p. art. 67
Ustawa o finansach publicznych
o.p. art. 107 § 1
Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem osoby trzecie, lecz wyłącznie w przypadkach i zakresie przewidzianym w Ordynacji podatkowej.
o.p. art. 110-117
Ordynacja podatkowa
Określają krąg osób będących potencjalnymi osobami trzecimi.
o.p. art. 116a § 1
Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż spółki kapitałowe, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami.
o.p. art. 97
Ordynacja podatkowa
Określa zasady sukcesji zobowiązań podatkowych jedynie w odniesieniu do podatników i płatników.
k.c. art. 922 § 2
Kodeks cywilny
Określa, co nie wchodzi do spadku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć uczestniczki postępowania nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania, ponieważ odpowiedzialność solidarna członków zarządu za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania jest ściśle związana z osobą zmarłego i wygasa wraz z jego śmiercią.
Godne uwagi sformułowania
nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego • Ordynacja podatkowa zawiera zatem katalog zamknięty przypadków, w których odpowiedzialnością za należności podmiotu pierwotnie zobowiązanego mogą być obciążone osoby trzecie. • Są to, zatem zobowiązania ściśle związane z osobą zmarłego i jako niewchodzące do spadku (...) wygasają wraz ze śmiercią zobowiązanego.
Skład orzekający
Małgorzata Grzelak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia postępowania w przypadku śmierci strony, gdy przedmiotem sprawy jest odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania podatkowe lub podobne, a także zakres odpowiedzialności członków zarządu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności solidarnej za zwrot środków unijnych, ale zasady interpretacji przepisów o zawieszeniu postępowania i wygasaniu zobowiązań mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego ze śmiercią strony i jego wpływem na odpowiedzialność finansową, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.
“Śmierć nie zawsze kończy odpowiedzialność? NSA wyjaśnia, kiedy zobowiązania wygasają.”
Sektor
finanse publiczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.