Orzeczenie · 2021-12-08

I GSK 928/21Przedawnienie zwrotu dofinansowań pfron 5 lat

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2021-12-08
NSAAdministracyjneWysokansa
pomoc publicznadofinansowanieniepełnosprawniprzedawnienieterminPFRONprawo UEfinanse publiczneOrdynacja podatkowa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uchylił decyzję PFRON nakazującą zwrot środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Prezes PFRON w skardze kasacyjnej zarzucił m.in. naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisów UE dotyczących pomocy publicznej i 10-letniego terminu przedawnienia wynikającego z art. 118 Kodeksu cywilnego. Argumentował, że dofinansowania te powinny być traktowane jako pomoc publiczna, a roszczenie o ich zwrot powinno podlegać 10-letniemu terminowi przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że wyrok TSUE w sprawie C-349/17 wskazuje, iż odzyskiwanie bezprawnie przyznanej pomocy państwa odbywa się zgodnie z prawem krajowym, a 10-letni termin z art. 15 rozporządzenia 659/1999 dotyczy działań Komisji UE, a nie organów krajowych. Ponadto, NSA stwierdził, że PFRON, jako państwowy fundusz celowy, działa w sektorze finansów publicznych, a do spraw zwrotu środków stosuje się przepisy o finansach publicznych oraz Ordynacji podatkowej, w tym 5-letni termin przedawnienia z art. 70 § 1 O.p., a nie 10-letni termin z art. 118 k.c. Sąd uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i nie naruszało art. 141 § 4 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie 5-letniego terminu przedawnienia dla roszczeń PFRON o zwrot środków oraz interpretacja przepisów UE dotyczących pomocy publicznej w kontekście krajowych terminów przedawnienia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji PFRON i jego środków, ale zasady dotyczące przedawnienia i stosowania prawa UE mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy do roszczeń o zwrot środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, przyznanych w latach 2012-2018, stosuje się 10-letni termin przedawnienia wynikający z art. 118 k.c., czy 5-letni termin wynikający z art. 70 § 1 O.p.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Stosuje się 5-letni termin przedawnienia wynikający z art. 70 § 1 O.p.

Uzasadnienie

PFRON jako państwowy fundusz celowy działa w sektorze finansów publicznych. Do spraw zwrotu środków stosuje się przepisy o finansach publicznych i Ordynacji podatkowej, a nie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące przedawnienia roszczeń cywilnych.

Czy art. 15 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (obecnie art. 108 TFUE) nakłada na państwa członkowskie obowiązek stosowania 10-letniego terminu przedawnienia do odzyskiwania bezprawnie przyznanej pomocy publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 15 tego rozporządzenia dotyczy działań Komisji UE, a odzyskiwanie pomocy przez organy krajowe odbywa się zgodnie z prawem krajowym.

Uzasadnienie

Wyrok TSUE w sprawie C-349/17 wyjaśnił, że 10-letni termin przedawnienia z art. 15 rozporządzenia 659/1999 ma zastosowanie do działań Komisji UE, a nie do organów krajowych, które muszą stosować właściwe przepisy krajowe.

Czy uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wystarczającego wyjaśnienia podstawy prawnej i toku rozumowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie niezbędne elementy i umożliwiało kontrolę instancyjną.

Uzasadnienie

Uzasadnienie wyroku WSA przedstawiło stan faktyczny, stanowiska stron, dokonało wykładni przepisów i odniosło je do stanu faktycznego, co pozwala na weryfikację rozstrzygnięcia. Niezgoda strony z meritum uzasadnienia nie stanowi podstawy do kwestionowania jego poprawności formalnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Prezesa Zarządu PFRON od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (35)

Główne

u.o.r. art. 66 § 1

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.o.r. art. 45 § 1

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.o.r. art. 46

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.o.r. art. 49e § 1

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.o.r. art. 51 § 3d

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.f.p. art. 60 § 1

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 67 § 1

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 9 § pkt 7

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 1 § 3 i 10

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 29 § 1

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 40

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 44

Ustawa o finansach publicznych

k.c. art. 118

Ustawa – Kodeks cywilny

O.p. art. 70 § 1

Ustawa – Ordynacja podatkowa

TFUE art. 107 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

rozporządzenie 659/1999 art. 1 § lit. a

Rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE

rozporządzenie 659/1999 art. 15 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE

rozporządzenie 659/1999 § motyw 14

Rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE

rozporządzenie 2015/1589 art. 1 § lit. a

Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

rozporządzenie 2015/1589 art. 17 § 1

Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

rozporządzenie 2015/1589 § motyw 26

Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 2 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 5

k.p.a.

Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.

Ustawa – Kodeks pracy

Konstytucja RP art. 2

Ustawa – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 91 § 3

Ustawa – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Do spraw PFRON stosuje się przepisy o finansach publicznych i Ordynacji podatkowej, co skutkuje 5-letnim terminem przedawnienia. • 10-letni termin przedawnienia z art. 15 rozporządzenia 659/1999 dotyczy działań Komisji UE, a nie organów krajowych.

Odrzucone argumenty

Dofinansowania PFRON powinny być traktowane jako pomoc publiczna podlegająca 10-letniemu terminowi przedawnienia z art. 118 k.c. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez WSA z powodu niewystarczającego uzasadnienia.

Godne uwagi sformułowania

„pomoc” oznacza każdy środek spełniający wszystkie kryteria ustanowione w art. 92 ust. 1 Traktatu. • do celów pewności prawnej właściwe jest przyjęcie dziesięcioletniego okresu przedawnienia w odniesieniu do pomocy przyznanej bezprawnie, po którego upływie nie będzie możliwe nakazanie windykacji. • w braku uregulowań Unii w zakresie terminu przedawnienia mającego zastosowanie do odzyskania bezprawnie przyznanej pomocy jej odzyskanie musi się odbywać zgodnie z zasadami przewidzianymi we właściwym prawie krajowym. • termisy przedawnienia mają ogólnie na celu zapewnienie pewności prawa. • PFRON jest państwowym funduszem celowym w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych. • do spraw nieuregulowanych w ustawie o rehabilitacji powinny mieć zastosowanie nie tylko przepisy k.p.a., K.c. oraz K.p. (art. 66 ust. 1 ustawy o rehabilitacji), ale również przepisy u.f.p. oraz w zw. z art. 67 ust. 1 tej ustawy – odpowiednio przepisy działu III O.p. • w przypadku stwierdzenia naruszenia w tym zakresie prawa, mieści się zwrot dofinansowania, a także przedawnienie tego zwrotu. • wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku.

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący-sprawozdawca

Henryk Wach

sędzia

Dariusz Dudra

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie 5-letniego terminu przedawnienia dla roszczeń PFRON o zwrot środków oraz interpretacja przepisów UE dotyczących pomocy publicznej w kontekście krajowych terminów przedawnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji PFRON i jego środków, ale zasady dotyczące przedawnienia i stosowania prawa UE mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii przedawnienia środków publicznych, co ma znaczenie praktyczne dla wielu instytucji i beneficjentów. Interpretacja przepisów UE w kontekście krajowym jest również istotna.

“PFRON przegrywa w NSA: 5 lat na zwrot środków, nie 10!”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst