Orzeczenie · 2025-12-09

I GSK 912/23Oddalenie skargi kasacyjnej ZUS składki

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-09
NSAUbezpieczenia społeczneŚredniansa
ubezpieczenia społeczneskładkiumorzenie należnościodpowiedzialność członka zarządupandemiapostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki G. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Spółka zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi i błędne ustalenie stanu faktycznego, nie uwzględniając postawy spółki, wpływu pandemii oraz złożenia wniosku o upadłość. Ponadto, zarzucono naruszenie prawa materialnego, w tym art. 32 Konstytucji RP i art. 2a ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez naruszenie zasady równego traktowania i prymatu interesu społecznego, a także art. 116 § 1 ust. 1 lit. a) Ordynacji podatkowej a contrario w zw. z art. 31 u.s.u.s. poprzez uznanie możliwości przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu mimo wniosku o upadłość. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że skarżąca nie wykazała istotnego wpływu zarzucanych uchybień procesowych na wynik sprawy, a kwestia złożenia wniosku o upadłość nie była przedmiotem postępowania administracyjnego. Zarzuty naruszenia prawa materialnego również uznano za niezasadne, ponieważ nie zakwestionowano skutecznie ustaleń stanu faktycznego, a postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich jest odrębne od postępowania o umorzenie należności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skargi kasacyjnej, w szczególności wymogu wykazania istotnego wpływu naruszeń na wynik sprawy, a także rozgraniczenia postępowania o umorzenie należności od postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i jej zobowiązań wobec ZUS. Interpretacja przepisów proceduralnych ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd administracyjny, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, może stanowić podstawę uwzględnienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę uwzględnienia skargi kasacyjnej tylko wtedy, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Samo stwierdzenie uchybienia nie jest wystarczające.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że dla skuteczności zarzutów opartych na naruszeniu przepisów postępowania konieczne jest wykazanie nie tylko samego naruszenia, ale także jego istotnego wpływu na wynik sprawy. W analizowanym przypadku skarżąca nie podjęła próby wykazania takiego wpływu.

Czy w postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne można rozważać kwestię odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich (w tym członków zarządu) jest odrębnym i autonomicznym postępowaniem administracyjnym, które nie mieści się w przedmiocie postępowania o umorzenie należności.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że choć organ administracyjny mógł w uzasadnieniu odmowy umorzenia wspomnieć o możliwości przeniesienia odpowiedzialności na członków zarządu, to nie oznaczało to, że taka odpowiedzialność była przedmiotem rozstrzygania w danym postępowaniu. Kwestia ta wymagałaby odrębnego postępowania.

Czy sąd administracyjny może dokonywać oceny zastosowania prawa materialnego w oparciu o stan faktyczny inny niż przyjęty przez organ administracyjny i zaakceptowany przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ocena zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego przyjętego jako podstawa wyroku, a nie na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego wymaga zakwestionowania ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. W analizowanej sprawie skarżąca nie podważyła skutecznie ustaleń faktycznych poczynionych przez organy i zaakceptowanych przez WSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 116 § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis ten nie mógł być zastosowany w postępowaniu o umorzenie należności, gdyż dotyczy odrębnego postępowania w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie tego przepisu może stanowić podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy miało istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej, w tym naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 183

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi.

u.s.u.s. art. 2a § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Zarzut niezastosowania tego przepisu uznano za niezasadny z uwagi na brak skutecznego zakwestionowania stanu faktycznego.

u.s.u.s. art. 31

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Wspomniany w kontekście zarzutu naruszenia art. 116 Ordynacji podatkowej a contrario.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a.) poprzez bezzasadne oddalenie skargi i błędne ustalenie stanu faktycznego. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 32 Konstytucji RP, art. 2a ust. 1 u.s.u.s.) poprzez naruszenie zasady równego traktowania i prymatu interesu społecznego. • Naruszenie art. 116 § 1 ust. 1 lit. a) Ordynacji podatkowej a contrario w zw. z art. 31 u.s.u.s. poprzez uznanie możliwości przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu mimo wniosku o upadłość.

Godne uwagi sformułowania

Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. • W realiach tej sprawy autor skargi kasacyjnej nie podważył jednak skutecznie ustaleń stanu faktycznego poczynionych przez organy administracyjne i zaakceptowanych przez Sąd I instancji. • Przedmiotem postępowania administracyjnego było rozstrzygnięcie o umorzeniu należności z tytułu składek. W ramach tak zakreślonego przedmiotu postępowania nie mieści się postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich (członków zarządu) z tytułu zaległości płatnika składek (spółki). Jest to bowiem odrębne i autonomiczne postępowanie administracyjne.

Skład orzekający

Bogdan Fischer

przewodniczący

Piotr Pietrasz

sprawozdawca

Izabella Janson

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi kasacyjnej, w szczególności wymogu wykazania istotnego wpływu naruszeń na wynik sprawy, a także rozgraniczenia postępowania o umorzenie należności od postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i jej zobowiązań wobec ZUS. Interpretacja przepisów proceduralnych ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ubezpieczeń społecznych i postępowania administracyjnego, z potencjalnym odniesieniem do wpływu pandemii na działalność gospodarczą. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

“NSA: Odpowiedzialność członka zarządu ZUS to odrębna sprawa, nie umorzenie długu spółki.”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst