I GSK 534/18Uchylenie postanowienia ZUS dopuszczalność skargi
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A Spółki z o.o. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które odrzuciło skargę spółki na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych. WSA uzasadnił odrzucenie skargi tym, że postępowanie dotyczące sprzeciwu przedsiębiorcy na czynności kontrolne, mimo odniesień do KPA, nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu KPA, a zatem skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za usprawiedliwioną. Kluczowe znaczenie miał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2017 r. (sygn. akt SK 37/15), który orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) w zakresie, w jakim wyłączał możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie w przedmiocie zażalenia na postanowienie wydane wskutek sprzeciwu przedsiębiorcy na podstawie art. 84c ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. NSA, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie WSA, uznając tym samym dopuszczalność skargi spółki. Sąd nie orzekał o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego, wskazując na specyficzne regulacje w tym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaDopuszczalność skargi do sądu administracyjnego na postanowienia organów administracji publicznej, które nie są decyzjami, a wynikają z przepisów szczególnych, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z kontrolą działalności gospodarczej i sprzeciwem przedsiębiorcy, ale stanowi ważny przykład stosowania wyroków TK przez sądy administracyjne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga do sądu administracyjnego przysługuje na postanowienie Prezesa ZUS utrzymujące w mocy postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych, wydane na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarga do sądu administracyjnego przysługuje.
Uzasadnienie
WSA odrzucił skargę, uznając, że postępowanie nie jest administracyjnym. NSA uchylił postanowienie WSA, powołując się na wyrok TK, który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisu wyłączającego możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie w przedmiocie zażalenia na postanowienie wydane wskutek sprzeciwu przedsiębiorcy.
Jaki jest wpływ wyroku Trybunału Konstytucyjnego na postępowanie przed sądami administracyjnymi, w szczególności gdy dotyczy on przepisu, na podstawie którego wydano zaskarżone orzeczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sądy administracyjne powinny uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego, stosując bezpośrednio przepisy Konstytucji RP (art. 190 ust. 1 i 4), nawet jeśli niekonstytucyjny przepis nie został wskazany w podstawach kasacyjnych.
Uzasadnienie
NSA powołał się na uchwałę 7 sędziów NSA (I OPS 9/09) oraz art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP, wskazując, że w sytuacji, gdy TK orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane zaskarżone orzeczenie, NSA powinien uwzględnić ten wyrok.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (9)
Główne
u.s.d.g. art. 84c § ust. 10
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
Organ utrzymał w mocy postanowienie wydane na podstawie art. 89c ust. 9 u.s.d.g.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
WSA odrzucił skargę, uznając, że właściwość sądów administracyjnych wyznaczona jest pojęciem postępowania administracyjnego w rozumieniu KPA, a przepis ten wyłączał możliwość wniesienia skargi.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Spółka kasacyjna wskazała ten przepis jako naruszony, argumentując, że kontrola sądu administracyjnego obejmuje akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa odrzucenia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia przez NSA.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy sąd. Wyrok TK stwierdził niezgodność art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. z tym przepisem.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do informacji o treści i podstawie rozstrzygnięć. Wyrok TK stwierdził niezgodność art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. z tym przepisem.
Pomocnicze
u.s.d.g. art. 89c § ust. 16
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
Odsyła do przepisów KPA w zakresie nieuregulowanym, ale tylko do rozpatrzenia sprzeciwu i zażalenia.
p.p.s.a. art. 190 § ust. 1 i 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy Konstytucji RP dotyczące skutków wyroku TK, zastosowane przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2017 r. (sygn. akt SK 37/15) stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) w zakresie wyłączającym możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie w przedmiocie zażalenia na postanowienie wydane wskutek sprzeciwu przedsiębiorcy. • Argumentacja spółki kasacyjnej oparta na art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wskazująca, że kontrola sądu administracyjnego obejmuje akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że postępowanie dotyczące sprzeciwu przedsiębiorcy na czynności kontrolne nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu KPA, a zatem skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. • Uchwała 7 sędziów NSA z 13 stycznia 2014 r. sygn. akt II GPS 3/13, która nie wiąże w niniejszej sprawie z uwagi na inny przedmiot rozstrzygnięcia.
Godne uwagi sformułowania
ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, stanowiąc w art. 89c ust. 16, że do postępowań o których mowa w ust. 9 i 10, w zakresie nieuregulowanym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, odsyła w wąskim zakresie do stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego – bowiem odsyła tylko do rozpatrzenia sprzeciwu i zażalenia na postanowienie. • Właściwość sądów administracyjnych do orzekania w sprawach skarg na postanowienia (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) wyznaczona jest pojęciem postępowania administracyjnego w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. • art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 i 1370), rozumiany jako wyłączający możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie w przedmiocie zażalenia na postanowienie wydane wskutek wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 84c ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2168), jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Skład orzekający
Janusz Zajda
przewodniczący
Ludmiła Jajkiewicz
sędzia
Piotr Kraczowski
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego na postanowienia organów administracji publicznej, które nie są decyzjami, a wynikają z przepisów szczególnych, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z kontrolą działalności gospodarczej i sprzeciwem przedsiębiorcy, ale stanowi ważny przykład stosowania wyroków TK przez sądy administracyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może zmienić interpretację przepisów proceduralnych i otworzyć drogę do sądu, co jest istotne dla ochrony praw przedsiębiorców.
“Wyrok TK otworzył drogę do sądu dla przedsiębiorców w sporach z ZUS.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.