Orzeczenie · 2026-04-29

I GSK 291/25Rygor natychmiastowej wykonalności przedawnienie dotacji

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-29
NSAAdministracyjneWysokansa
dotacjezwrot dotacjirygor natychmiastowej wykonalnościprzedawnienieKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymifinanse publicznejednostki samorządu terytorialnego

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił postanowienie SKO o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji. Organ zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 108 § 1 K.p.a., twierdząc, że wystąpiły przesłanki do nadania rygoru, zwłaszcza zbliżający się termin przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieusprawiedliwione. Sąd podkreślił, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest środkiem wyjątkowym i wymaga ścisłej wykładni przesłanek. W ocenie NSA, zbliżający się termin przedawnienia, do którego pozostał ponad rok, nie stanowił uzasadnienia dla nadania rygoru. Sąd odrzucił również argumentację organu dotyczącą skomplikowanego charakteru sprawy oraz braku dobrowolnej spłaty należności przez stronę, wskazując na zbyt krótki czas od doręczenia decyzji do nadania rygoru. Ponadto, NSA stwierdził, że organ nie miał podstaw do analizowania wniosku strony o wstrzymanie wykonania decyzji, a powinien był go przekazać właściwemu organowi. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnej, w szczególności w kontekście zbliżającego się terminu przedawnienia.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego przypadku zwrotu dotacji oświatowej, ale zasady interpretacji art. 108 K.p.a. mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zbliżający się termin przedawnienia roszczenia o zwrot dotacji, do którego pozostał ponad rok, uzasadnia nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 K.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zbliżający się termin przedawnienia, do którego pozostał ponad rok, nie stanowi uzasadnienia dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że termin przedawnienia zwrotu dotacji należy liczyć z uwzględnieniem art. 251 ust. 1 u.f.p. i art. 70 § 1 O.p., co oznacza 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności. Okres ponad roku do upływu terminu przedawnienia nie jest wystarczający do nadania rygoru.

Czy skomplikowany charakter sprawy lub brak dobrowolnej spłaty należności przez stronę uzasadniają nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skomplikowany charakter sprawy nie jest przesłanką do nadania rygoru, a strona nie może być obciążana zarzutem braku dobrowolnej spłaty należności, której zasadność kwestionuje.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nadanie rygoru z powodu skomplikowanego charakteru sprawy stanowi rozszerzającą wykładnię art. 108 § 1 K.p.a. Ponadto, strona nie miała realnej możliwości dobrowolnej spłaty w krótkim czasie od doręczenia decyzji, a zarzucanie jej braku spłaty jest nieuzasadnione.

Czy organ administracji publicznej może analizować w uzasadnieniu postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności wniosek strony o wstrzymanie wykonania decyzji, jeśli uznał się za niewłaściwy do jego rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ, który uznał się za niewłaściwy do rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, powinien przekazać go właściwemu organowi zgodnie z art. 65 § 1 K.p.a., a nie analizować go na gruncie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał za zaskakujące zajmowanie się przez organ treścią wniosku strony o wstrzymanie wykonania decyzji w uzasadnieniu postanowienia o nadaniu rygoru, zwłaszcza gdy organ sam uznał się za niewłaściwy do rozpoznania tego wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 21 listopada 2024 r. sygn. akt III SA/Wr 225/24.

Przepisy (11)

Główne

K.p.a. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest dopuszczalne tylko w sytuacjach nagłej konieczności administracyjnej, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, lub inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Przesłanki te nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

u.f.p. art. 251 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

O.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe (a także zobowiązanie do zwrotu dotacji) przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193 § zd. 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 65 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych art. 49 § ust. 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zbliżający się termin przedawnienia, do którego pozostał ponad rok, nie uzasadnia nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. • Skomplikowany charakter sprawy nie jest przesłanką do nadania rygoru. • Strona nie może być obciążana zarzutem braku dobrowolnej spłaty należności, której zasadność kwestionuje. • Organ nie miał podstaw do analizowania wniosku strony o wstrzymanie wykonania decyzji, a powinien był go przekazać właściwemu organowi.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 108 § 1 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż postanowienie SKO w stopniu niewystarczającym uzasadnia nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez nieuzasadnione uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy z uwagi na brak naruszenia przepisów prawa skarga strony skarżącej powinna zostać oddalona.

Godne uwagi sformułowania

organ administracji, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, działa w sytuacji, która ma znamiona stanu nagłej konieczności administracyjnej • przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogą być interpretowane rozszerzająco, lecz muszą być poddawane wykładni ścisłej, przy czym zagrożenie to musi mieć realny charakter i nie może być tylko prawdopodobne • termin przedawnienia zwrotu dotacji należy liczyć z uwzględnieniem treści art. 251 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych • nie można uznać za "zbliżający się termin przedawnienia" sytuacji, w której do końca biegu terminu przedawnienia roszczenia pozostał okres ponad roku • nie można czynić zarzutu stronie z tego powodu, że nie spłaca ona dobrowolnie należności, której zasadność nałożenia podlega przecież zażaleniu do organu wyższej instancji • nadanie natychmiastowego rygoru wykonalności ze względu na "skomplikowany charakter sprawy" jest dokonaniem rozszerzającej wykładni przesłanek z art. 108 § 1 K.p.a., która jest niedopuszczalna

Skład orzekający

Anna Apollo

sprawozdawca

Michał Kowalski

przewodniczący

Tomasz Smoleń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnej, w szczególności w kontekście zbliżającego się terminu przedawnienia."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku zwrotu dotacji oświatowej, ale zasady interpretacji art. 108 K.p.a. mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie precyzyjnie wyjaśnia, kiedy zbliżający się termin przedawnienia może, a kiedy nie może stanowić podstawy do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, co jest częstym problemem w praktyce administracyjnej.

“Czy zbliżający się termin przedawnienia zawsze oznacza rygor natychmiastowej wykonalności decyzji? NSA wyjaśnia.”

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst