I GSK 1737/15Odmową wszczęcia postępowania niedopuszczalnosc wniosku celnego 8
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę B. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji celnej dotyczącej uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Dług celny powstał 5 grudnia 2002 r. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji dopiero 12 kwietnia 2014 r. Organy celne odmówiły wszczęcia postępowania, powołując się na 3-letni termin określony w art. 265² pkt 1 Kodeksu celnego, który upłynął przed złożeniem wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. J., która kwestionowała zastosowanie przepisów Kodeksu celnego oraz moment powstania długu celnego. Sąd kasacyjny podkreślił, że stan faktyczny, w tym data przyjęcia zgłoszenia celnego, nie został skutecznie zakwestionowany. Stwierdził, że zgodnie z art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r., do spraw dotyczących długu celnego powstałego przed 1 maja 2004 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, w tym Kodeks celny. Dług celny powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 209 § 2 Kc). Termin 3 lat, o którym mowa w art. 265² pkt 1 Kc, jest terminem nieprzywracalnym i liczy się od dnia powstania długu celnego, a nie od daty wydania decyzji czy uprawomocnienia się orzeczenia. Sąd uznał, że termin ten upłynął w 2005 r., a zatem odmowa wszczęcia postępowania była zasadna. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za niezasadne, a także odrzucając argumenty dotyczące naruszenia Konstytucji RP i Konwencji o ochronie praw człowieka, wskazując na potrzebę stabilności stosunków prawnych i prawomocności orzeczeń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja momentu powstania długu celnego, zastosowanie przepisów przejściowych po akcesji do UE, terminów do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji celnych oraz zgodność tych przepisów z Konstytucją RP.
Dotyczy spraw celnych powstałych przed 1 maja 2004 r. i stosowania przepisów Kodeksu celnego z 1997 r.
Zagadnienia prawne (4)
Jaki jest moment powstania długu celnego dla celów obliczenia 3-letniego terminu do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji celnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Momentem powstania długu celnego jest chwila przyjęcia zgłoszenia celnego przez organ celny.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 209 § 2 Kodeksu celnego jednoznacznie określa moment powstania długu celnego jako chwilę przyjęcia zgłoszenia celnego. Inne czynności, jak wydanie decyzji korygującej, następują po powstaniu długu i nie wpływają na jego datę powstania.
Czy przepisy Kodeksu celnego z 1997 r. mają zastosowanie do spraw dotyczących długu celnego powstałego przed 1 maja 2004 r., mimo utraty mocy obowiązującej tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, na mocy art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r., przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 26 ustawy wprowadzającej Prawo celne, który reguluje kwestie intertemporalne, nakazując stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw dotyczących długu celnego powstałego przed akcesją Polski do UE, co jest zgodne z regulacjami Traktatu Akcesyjnego i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego.
Czy 3-letni termin określony w art. 265² pkt 1 Kodeksu celnego na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest terminem, którego upływ powoduje odmowę wszczęcia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, upływ 3-letniego terminu od dnia powstania długu celnego powoduje, że organ celny odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 265² pkt 1 Kc stanowi negatywną przesłankę ograniczającą termin do stwierdzenia nieważności decyzji, a jego upływ skutkuje niedopuszczalnością wszczęcia postępowania, bez badania merytorycznych przesłanek nieważności.
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji celnej z powodu upływu 3-letniego terminu od powstania długu celnego narusza konstytucyjne prawo do sądu i prawo do obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa wszczęcia postępowania z powodu upływu terminu nie narusza konstytucyjnych praw, ponieważ ograniczenia czasowe są uzasadnione względami bezpieczeństwa prawnego i stabilności stosunków prawnych, a skarżąca miała możliwość skorzystania z drogi sądowej w ramach postępowania zwykłego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że nieograniczona wzruszalność decyzji nie jest zasadą konstytucyjną, a ograniczenia terminów służą stabilności prawnej. Podkreślono, że skarżąca miała możliwość kwestionowania decyzji w postępowaniu zwykłym i sądowej kontroli.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (6)
Główne
Kc art. 265² § 1
Kodeks celny
Jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny nie wszczyna lub odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Kc art. 209 § 2
Kodeks celny
Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.
Prawo celne art. 26
Ustawa - Prawo celne
Przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.
Pomocnicze
Op art. 249 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ stwierdza nieważność decyzji, której żadne z powyższych postanowień nie dotyczy, jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości.
ppsa art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
ppsa art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżoną decyzję, postanowienie albo akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 i 3.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 209 § 2 w zw. z art. 265² pkt 1 Kc i uznanie momentu przyjęcia zgłoszenia celnego za moment powstania długu celnego. • Naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. i przyjęcie, że zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu celnego z 1997 r., podczas gdy dług celny powstał w 2009 r. • Naruszenie prawa procesowego poprzez niezastosowanie art. 249 § 1 pkt 1 Op w zw. z art. 73 ustawy prawo celne z 19 marca 2004 r. i zastosowanie 3-letniego terminu zamiast 5-letniego. • Naruszenie Konstytucji RP (art. 2, 8 § 2, 45 § 1, 77 § 2) oraz art. 6 EKPC poprzez błędną wykładnię art. 265² Kc, która pozbawia skarżącą prawa do sądu i obrony. • Naruszenie Konstytucji RP (art. 8 § 2, 2, 32) poprzez błędne zastosowanie art. 265² Kc, uniemożliwiające dochodzenie praw i sprzeczne z zasadami państwa prawnego. • Naruszenie art. 135 ppsa w zw. z art. 184 Konstytucji RP poprzez niepodjęcie działań zmierzających do wyeliminowania aktu prawnego niezgodnego z Konstytucją.
Godne uwagi sformułowania
Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. • Przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. • Jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. • Ograniczenia czasowe są konieczne z uwagi na wartość, którą jest stabilność stosunków prawnych. • Prawomocność jest sama w sobie wartością konstytucyjną.
Skład orzekający
Janusz Zajda
przewodniczący-sprawozdawca
Zofia Borowicz
sędzia
Zofia Przegalińska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja momentu powstania długu celnego, zastosowanie przepisów przejściowych po akcesji do UE, terminów do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji celnych oraz zgodność tych przepisów z Konstytucją RP."
Ograniczenia: Dotyczy spraw celnych powstałych przed 1 maja 2004 r. i stosowania przepisów Kodeksu celnego z 1997 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów celnych i przejściowych, a także fundamentalnych praw procesowych w kontekście upływu terminów. Jest to istotne dla praktyków prawa celnego i administracyjnego.
“Kiedy upływ czasu zamyka drogę do stwierdzenia nieważności decyzji celnej? Kluczowa interpretacja NSA.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.