Orzeczenie · 2024-10-02

I GSK 1687/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-10-02
NSApodatkoweWysokansa
VATimport towarówprocedura uproszczonazgłoszenie celneterminyobowiązki formalneodpowiedzialność solidarnaprawo unijnezasada proporcjonalności

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki A od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS w Warszawie w przedmiocie zmiany danych w zgłoszeniu celnym. Spór dotyczył utraty przez skarżącą spółkę prawa do uproszczonego rozliczenia VAT z tytułu importu towarów, spowodowanej niedostarczeniem naczelnikowi urzędu celno-skarbowego dokumentów potwierdzających rozliczenie podatku w deklaracji w terminie 4 miesięcy od miesiąca powstania obowiązku podatkowego. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego (m.in. art. 33a ust. 6-8 ustawy o VAT, art. 5 TUE, art. 211 Dyrektywy 112) oraz przepisów postępowania (art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Argumentowała, że zastosowane środki były nadmiernie formalne, nieproporcjonalne i dyskryminujące, a także wnioskowała o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że procedura uproszczona jest preferencją podatkową, a jej stosowanie jest uzależnione od spełnienia ściśle określonych warunków, w tym obowiązku przedstawienia dokumentów naczelnikowi urzędu celno-skarbowego. Niespełnienie tego warunku skutkuje utratą prawa do preferencyjnego rozliczenia i obowiązkiem zapłaty podatku wraz z odsetkami na zasadach ogólnych. NSA uznał, że polskie przepisy dotyczące procedury uproszczonej były zgodne z prawem UE, w tym z zasadą proporcjonalności i neutralności podatkowej, a także nie naruszały przepisów Dyrektywy 112. Sąd wyjaśnił, że późniejsze uchylenie obowiązku informacyjnego wynikało ze zmiany sposobu składania deklaracji VAT (JPK VAT) i nie wpływało na ocenę prawidłowości przepisów obowiązujących w dacie zdarzenia. NSA nie znalazł podstaw do skierowania pytania prejudycjalnego do TSUE, uznając, że zaproponowana treść pytania nie odnosiła się do istoty problemu prawnego, a przepisy wspólnotowe dopuszczają solidarną odpowiedzialność innych podmiotów niż podatnik.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących procedury uproszczonej rozliczenia VAT z tytułu importu towarów, konsekwencji niedopełnienia formalności oraz zgodności polskich regulacji z prawem UE w zakresie zasady proporcjonalności i neutralności podatkowej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 1 października 2020 r. w zakresie wymogu informacyjnego z art. 33a ust. 6 ustawy o VAT. Interpretacja przepisów o odpowiedzialności solidarnej przedstawiciela może być ograniczona do specyfiki danego przypadku.

Zagadnienia prawne (3)

Czy niedostarczenie naczelnikowi urzędu celno-skarbowego dokumentów potwierdzających rozliczenie VAT od importu towarów w deklaracji podatkowej w terminie 4 miesięcy po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, skutkuje utratą prawa do rozliczenia podatku na zasadach uproszczonych, zgodnie z art. 33a ust. 6 i 7 ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, niespełnienie warunku z art. 33a ust. 6 ustawy o VAT pociąga za sobą utratę prawa do rozliczenia podatku na zasadach uproszczonych i obowiązek zapłaty podatku wraz z odsetkami na zasadach ogólnych.

Uzasadnienie

Procedura uproszczona jest preferencją podatkową, a jej stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania warunków formalnych. Niespełnienie obowiązku przedstawienia dokumentów naczelnikowi urzędu celno-skarbowego w terminie skutkuje automatyczną utratą prawa do preferencyjnego rozliczenia, niezależnie od faktycznego uiszczenia podatku czy przyczyn zaniechania.

Czy polskie przepisy dotyczące procedury uproszczonej rozliczenia VAT od importu towarów, w szczególności wymóg przedstawienia dokumentów naczelnikowi urzędu celno-skarbowego, naruszają zasadę proporcjonalności i neutralności podatkowej wynikające z prawa UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie naruszają zasady proporcjonalności ani neutralności podatkowej. Są one zgodne z prawem UE i służą zapewnieniu prawidłowego poboru VAT.

Uzasadnienie

Wymóg informacyjny jest środkiem niezbędnym do zapewnienia prawidłowego poboru VAT i nie jest nadmiernie uciążliwy. Podatnik ma wybór między zasadniczą procedurą a procedurą uproszczoną, pod warunkiem spełnienia określonych warunków. Późniejsze uchylenie tego wymogu wynikało ze zmian w systemie JPK VAT i nie świadczy o jego pierwotnej nieproporcjonalności.

Czy art. 33a ust. 8 ustawy o VAT, wprowadzający solidarną odpowiedzialność przedstawiciela (agencji celnej) za VAT od importu towarów, jest zgodny z prawem UE, w szczególności w kontekście odpowiedzialności podmiotu niebędącego podatnikiem?

Odpowiedź sądu

NSA nie znalazł podstaw do skierowania pytania prejudycjalnego w tym zakresie, uznając, że przepisy wspólnotowe dopuszczają solidarną odpowiedzialność innych podmiotów niż podatnik, a sam art. 33a ust. 8 ustawy o VAT nie został skutecznie zakwestionowany.

Uzasadnienie

Skarżąca spółka nie przedstawiła wystarczającej argumentacji kwestionującej solidarną odpowiedzialność. Przepisy UE (art. 205 Dyrektywy 112) dopuszczają takie rozwiązania, a polski przepis art. 33a ust. 8 nie został skutecznie podważony w skardze kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od A na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie 360 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Przepisy (33)

Główne

u.p.d.o.f. art. 33a § ust. 6-8

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.f. art. 33a § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.f. art. 33a § ust. 7

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.f. art. 33a § ust. 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

TUE art. 5 § ust. 1 i ust. 4

Traktat o Unii Europejskiej

Dyrektywa 112 art. 211

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa 112 art. 250 § ust. 1

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa 112 art. 273

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 177 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 32

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 33 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 12

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

TFEU art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dyrektywa 112 art. 273

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa 112 art. 205

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c) i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c)

u.p.d.o.f. art. 99 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 33a ust. 6-8 ustawy o VAT, art. 5 TUE, art. 211 Dyrektywy 112. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 o.p.) poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Procedura rozliczenia VAT z tytułu importu towarów jest preferencją podatkową, odstępstwem od zasady, zgodnie z którą VAT należny rozlicza się w zgłoszeniu celnym, dlatego też przepisy je regulujące powinno się wykładać ściśle. • Naruszenie obowiązku przedstawienia organowi celno-skarbowemu dokumentów, o których mowa w art. 33a ust. 6 ustawy pociąga za sobą skutek w postaci obowiązku zapłaty należności podatkowej i odsetek. • Konstrukcja przepisu opiera się na automatycznym nastąpieniu skutku przy zaistnieniu określonego zdarzenia. Skutku tego nie da się wyeliminować przy zastosowaniu jakichkolwiek przesłanek ekskulpacyjnych.

Skład orzekający

Piotr Piszczek

przewodniczący

Piotr Pietrasz

członek

Grzegorz Dudar

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących procedury uproszczonej rozliczenia VAT z tytułu importu towarów, konsekwencji niedopełnienia formalności oraz zgodności polskich regulacji z prawem UE w zakresie zasady proporcjonalności i neutralności podatkowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 1 października 2020 r. w zakresie wymogu informacyjnego z art. 33a ust. 6 ustawy o VAT. Interpretacja przepisów o odpowiedzialności solidarnej przedstawiciela może być ograniczona do specyfiki danego przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu rozliczeń VAT przy imporcie towarów i konsekwencji formalnych uchybień, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wyjaśnia również relację między polskim prawem a prawem UE.

Utrata prawa do uproszczonego VAT przy imporcie? Kluczowe formalności i unijne zasady.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst