I GSK 1642/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. S. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora ARiMR odmawiającą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 r. Rolniczka zadeklarowała uprawę pomidorów na 54,88 ha, w tym w systemie ekologicznym. Kontrole wykazały jednak nieprawidłowości, w tym rażąco niski deklarowany plon (18,5 t z całej powierzchni) w porównaniu do średnich plonów w branży (ok. 38,5 t/ha dla upraw ekologicznych). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy ARiMR prawidłowo odmówiły przyznania płatności, stwierdzając, że skarżąca stworzyła sztuczne warunki do uzyskania korzyści, co jest sprzeczne z celami prawa wspólnotowego. Sąd podkreślił, że w postępowaniach o przyznanie płatności rolniczych ciężar dowodu spoczywa na rolniku, a przepisy KPA dotyczące prawdy obiektywnej i postępowania dowodowego są zmodyfikowane. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i organów administracji. Sąd wskazał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA (art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 81a) były nieuzasadnione ze względu na specyfikę postępowań o przyznanie płatności, gdzie ciężar dowodu spoczywa na stronie. NSA potwierdził, że ustalenia faktyczne organów, dotyczące synchronizacji działań z innymi rolnikami, niskiego plonu i braku faktycznego przetworzenia pomidorów, świadczą o sztucznym stworzeniu warunków do uzyskania płatności, co jest sprzeczne z celem wsparcia, jakim jest zapewnienie dodatkowego dochodu z racjonalnej produkcji dla przemysłu przetwórczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ciężaru dowodu w sprawach o płatności rolnicze, ocena sztucznego tworzenia warunków do uzyskania wsparcia UE oraz stosowania przepisów KPA w postępowaniach administracyjnych dotyczących płatności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej materii płatności rolnych i specyficznych okoliczności faktycznych sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w postępowaniu o przyznanie płatności rolniczych stosuje się przepisy KPA dotyczące zasady prawdy obiektywnej (art. 7 KPA) i obowiązku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 KPA), czy też ciężar dowodu spoczywa wyłącznie na stronie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W postępowaniu o przyznanie płatności rolniczych przepisy KPA dotyczące zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego są zmodyfikowane. Organ jest obowiązany jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego przedstawionego przez stronę, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktów.
Uzasadnienie
Ustawodawca w ustawach szczególnych dotyczących płatności rolniczych (np. ustawa o płatnościach, ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) istotnie zmodyfikował reguły procesowe obowiązujące na gruncie KPA. Przerzucono obowiązek zebrania materiału dowodowego na strony postępowania, ograniczając rolę organu do wyczerpującego rozpatrzenia przedstawionych dowodów.
Czy działania rolnika polegające na synchronizacji działań z innymi rolnikami, deklarowaniu rażąco niskiego plonu oraz braku faktycznego przetworzenia produktów rolnych, stanowią sztuczne stworzenie warunków do uzyskania płatności unijnych, sprzeczne z celami wspólnej polityki rolnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie działania mogą stanowić sztuczne stworzenie warunków do uzyskania płatności, jeśli mają na celu uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia, którym jest zapewnienie dodatkowego dochodu z racjonalnej produkcji.
Uzasadnienie
Porównanie deklarowanego przez skarżącą plonu pomidorów z normami branżowymi wykazało rażącą dysproporcję. W połączeniu z ustaleniami dotyczącymi synchronizacji działań z innymi rolnikami i brakiem dowodów na faktyczne przetworzenie produktów, świadczy to o próbie uzyskania nienależnego wsparcia, co jest sprzeczne z intencją prawodawców.
Przepisy (12)
Główne
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008
Artykuł ten stanowi podstawę do odmowy przyznania pomocy lub konieczności wycofania korzyści, w przypadku stwierdzenia przez organ ARiMR nieprawidłowości, np. sztucznego stworzenia warunków do uzyskania płatności.
Dz.U. 2022 poz. 1775 art. 3 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Dz.U. 2022 poz. 1775 art. 3 § ust. 3
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
u.w.r.o.w. art. 4
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Do postępowań stosuje się przepisy KPA, chyba że ustawa stanowi inaczej.
u.w.r.o.w. art. 27 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
u.w.r.o.w. art. 27 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten, dotyczący zasady prawdy obiektywnej, nie ma pełnego zastosowania w postępowaniach o przyznanie płatności rolniczych.
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten, dotyczący dopuszczalnych dowodów, nie był naruszony, a zarzut jego naruszenia był nietrafny.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten, dotyczący obowiązku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, nie ma pełnego zastosowania w postępowaniach o przyznanie płatności rolniczych.
k.p.a. art. 81a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten, dotyczący rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, nie znajduje zastosowania w postępowaniach o przyznanie płatności rolniczych, gdzie ciężar dowodu spoczywa na stronie.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten reguluje sposób rozstrzygnięcia sprawy przez sąd pierwszej instancji i może być powołany w zarzucie jedynie w powiązaniu z innymi naruszonymi przepisami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ciężar dowodu w sprawach o płatności rolnicze spoczywa na stronie, a nie na organie. • Niski deklarowany plon pomidorów w stosunku do norm branżowych, w połączeniu z innymi ustaleniami, świadczy o sztucznym stworzeniu warunków do uzyskania płatności. • Synchronizacja działań z innymi rolnikami, kierowana przez tego samego pełnomocnika, może być uznana za próbę uzyskania nienależnych korzyści.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów KPA (art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 81a) przez organy obu instancji poprzez nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego i uznanie, że skarżąca stworzyła sztuczne warunki do uzyskania płatności. • Błędna wykładnia art. 60 Rozporządzenia UE nr 1306/2013. • Naruszenie art. 15 ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy o płatnościach. • Nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób pełny, poprzez brak dołączenia prywatnej opinii prawnej.
Godne uwagi sformułowania
ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne • sztuczne stworzenie warunków do uzyskania korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia • rolą tych unormowań bowiem jest zapewnienie dodatkowego dochodu podmiotom prowadzącym racjonalną produkcję na rzecz przemysłu przetwórczego • intencją prawodawców wspólnotowego i krajowego bez wątpienia nie było natomiast zapewnianie ogromnych dopłat osobom, które prowadzoną na niewielką skalę i w niedbały sposób produkcję wykorzystują jako pretekst do występowania o nienależne im wsparcie w znacznej wysokości.
Skład orzekający
Michał Kowalski
przewodniczący sprawozdawca
Beata Sobocha-Holc
sędzia
Małgorzata Bejgerowska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ciężaru dowodu w sprawach o płatności rolnicze, ocena sztucznego tworzenia warunków do uzyskania wsparcia UE oraz stosowania przepisów KPA w postępowaniach administracyjnych dotyczących płatności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej materii płatności rolnych i specyficznych okoliczności faktycznych sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rzetelne prowadzenie dokumentacji i zgodność deklaracji z rzeczywistością w ubieganiu się o środki unijne, a także jak sądy interpretują przepisy dotyczące ciężaru dowodu w takich postępowaniach.
“Rolniczka chciała unijnych dopłat, ale sąd dopatrzył się sztuczek. Kluczowy był niski plon pomidorów.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.