Orzeczenie · 2025-11-26

I GSK 117/23Uchylenie wyroku WSA postępowanie egzekucyjne

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-26
NSAAdministracyjneWysokansa
egzekucja administracyjnatytuł wykonawczyzarzuty w postępowaniu egzekucyjnymmajątek wspólnymajątek osobistyustawa nowelizującaprzepisy przejściowesądowa kontrolaNSAWSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte wobec J. W. na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego znaczną kwotę należności głównej. Zobowiązany wniósł zarzuty, które były przedmiotem wielokrotnych postępowań. Kluczowym problemem stało się ustalenie, czy tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony, zwłaszcza w kontekście egzekucji z majątku wspólnego i osobistego. Wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych wskazywały na wadliwość tytułu wykonawczego z uwagi na brak wskazania małżonka zobowiązanego. Jednakże, w międzyczasie weszła w życie ustawa nowelizująca ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował przepisy przejściowe tej ustawy (art. 13 ust. 3), co doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania przepisów i związania się uchylonym art. 27c u.p.e.a. NSA stwierdził, że w świetle nowelizacji, tytuł wykonawczy wystawiony na zobowiązanego może być podstawą do egzekucji z majątku wspólnego, a wcześniejsze orzeczenia utraciły moc wiążącą w tym zakresie. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, który będzie musiał uwzględnić nowe brzmienie przepisów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych ustawy nowelizującej postępowanie egzekucyjne w administracji oraz zasada związania sądu zmianą stanu prawnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących egzekucji z majątku wspólnego i osobistego w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym przed wejściem w życie ustawy nowelizującej ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ale niezakończonym, należy stosować przepisy przejściowe (art. 13 ust. 3 ustawy nowelizującej) dotyczące egzekucji z majątku wspólnego, nawet jeśli tytuł wykonawczy został wystawiony wadliwie według stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, do egzekucji ze składnika majątkowego wchodzącego w skład majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu nadanym nowelizacją, nawet jeśli tytuł wykonawczy został wystawiony na zobowiązanego z naruszeniem art. 27c u.p.e.a. przed nowelizacją.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował art. 13 ust. 3 ustawy nowelizującej, który nakazuje stosowanie nowych przepisów do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Uchylenie art. 27c u.p.e.a. i wprowadzenie art. 27e u.p.e.a. oznacza, że wadliwy tytuł wykonawczy z przeszłości nie stanowi przeszkody do prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego na podstawie nowych przepisów.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnych orzeczeniach sądów administracyjnych, jeśli stan prawny uległ zmianie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu przestają wiązać w razie zmiany stanu prawnego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., związanie oceną prawną ustępuje w przypadku zmiany stanu prawnego. W niniejszej sprawie uchylenie art. 27c u.p.e.a. i wprowadzenie nowych regulacji w art. 27e u.p.e.a. sprawiło, że wcześniejsze wytyczne sądów dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego stały się nieaktualne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Przepisy (7)

Główne

ustawa nowelizująca u.p.e.a. art. 13 § ust. 3

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw

Do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, tytuł wykonawczy wystawiony na zobowiązanego stanowi podstawę do prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, zgodnie z nowymi przepisami (art. 27e u.p.e.a.).

u.p.e.a. art. 27e § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje prowadzenie egzekucji z majątku osobistego i wspólnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na zobowiązanego, w przypadku gdy odpowiedzialność obejmuje oba rodzaje majątku.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 27c

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis uchylony przez ustawę nowelizującą, który stanowił, że tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków, gdy egzekucja ma być prowadzona z majątku wspólnego i osobistego.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa związanie sądu i organów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu, z zastrzeżeniem zmiany stanu prawnego.

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego: błąd co do osoby zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego: niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego.

k.r.o. art. 33 § pkt 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Określa, że majątek spadkowy, który nie został jeszcze podzielony, stanowi majątek osobisty spadkobiercy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 153 p.p.s.a. z uwagi na zmianę stanu prawnego (uchylenie art. 27c u.p.e.a. i wprowadzenie art. 27e u.p.e.a.) oraz błędną interpretację przepisów przejściowych (art. 13 ust. 3 ustawy nowelizującej u.p.e.a.). • Niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego (art. 27e w zw. z art. 27c u.p.e.a. i art. 13 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej).

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania przestają jednak wiązać w razie zmiany stanu prawnego. • Wadliwie wystawiony tytuł wykonawczy musi być uznany za nieprawidłowy. • Zmiana stanu prawnego uczyniła dotychczasowe poglądy sądów nieaktualnymi. • Tytuł wykonawczy, który został wystawiony na zobowiązanego z naruszeniem art. 27c u.p.e.a., przestał być przeszkodą do prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze składnika majątkowego wchodzącego w skład majątku wspólnego małżonków.

Skład orzekający

Michał Kowalski

przewodniczący

Bogdan Fischer

sędzia

Jacek Surmacz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy nowelizującej postępowanie egzekucyjne w administracji oraz zasada związania sądu zmianą stanu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących egzekucji z majątku wspólnego i osobistego w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów przejściowych po istotnej nowelizacji prawa egzekucyjnego, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, jak zmiany legislacyjne mogą wpływać na wcześniejsze orzecznictwo.

“Zmiana przepisów egzekucyjnych: Jak nowe prawo wpływa na stare tytuły wykonawcze?”

Dane finansowe

WPS: 2 175 257 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst