Orzeczenie · 2023-10-31

I GSK 1123/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-10-31
NSAAdministracyjneWysokansa
uchwała Rady Ministrówkontrola sądowaakt wewnętrznyakt zewnętrznyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymidopuszczalność skargireprezentacja organukompetencje Prezesa Rady Ministrówprogram wieloletni

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez V.[1] Sp. z o.o. i V.[2] Sp. z o.o. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło ich skargę na uchwałę Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2022 r. nr 273 w sprawie zmiany uchwały dotyczącej ustanowienia programu wieloletniego. Sąd I instancji uznał, że zaskarżona uchwała jest aktem wewnętrznym, niepodlegającym kontroli sądu administracyjnego, ponieważ nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, ani podstawy prawnej wydanego aktu lub czynności kształtującej uprawnienia lub obowiązki indywidualnego podmiotu. Skarżące w skardze kasacyjnej podniosły zarzuty nieważności postępowania (błędna reprezentacja organu) oraz naruszenia prawa procesowego (art. 3 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne zakwalifikowanie uchwały jako aktu wewnętrznego). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że Prezes Rady Ministrów był prawidłowo reprezentowany na mocy art. 148 pkt 1 Konstytucji RP. Odnosząc się do drugiego zarzutu, NSA podkreślił, że uchwała Rady Ministrów ma charakter organizacyjny i planistyczny, stanowi wyraz polityki prawa i finansów publicznych, ale nie kształtuje bezpośrednio praw ani obowiązków jednostki w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd wskazał, że dopuszczalność drogi sądowej zależy od tego, czy mamy do czynienia ze sporem o prawo w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a w tym przypadku uchwała nie nawiązała stosunku prawnego między organem a skarżącymi. Brak jest również przepisu prawa, który umożliwiałby zaskarżenie tego typu uchwały do sądu administracyjnego. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a koszty postępowania nie zostały zasądzone zgodnie z art. 209 w związku z art. 203 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie granic kognicji sądów administracyjnych w zakresie kontroli uchwał Rady Ministrów, zwłaszcza tych o charakterze organizacyjnym i planistycznym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały Rady Ministrów dotyczącej programu wieloletniego. Interpretacja art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w kontekście aktów o charakterze polityki publicznej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uchwała Rady Ministrów w sprawie ustanowienia programu wieloletniego stanowi akt lub czynność z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała Rady Ministrów ma charakter organizacyjny i planistyczny, stanowi wyraz polityki prawa i finansów publicznych, ale nie kształtuje bezpośrednio praw ani obowiązków jednostki, w związku z czym nie podlega kontroli sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że uchwała ma charakter organizacyjny i planistyczny, nie tworzy bezpośrednich praw ani obowiązków jednostki, a dopuszczalność drogi sądowej wymaga sporu o prawo w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz wyraźnego przepisu ustawy. Uchwała nie nawiązała stosunku prawnego między organem a skarżącymi.

Czy pełnomocnik ustanowiony przez Prezesa Rady Ministrów może reprezentować organ w sprawie dotyczącej uchwały Rady Ministrów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Prezes Rady Ministrów jest umocowany do reprezentowania Rady Ministrów na mocy art. 148 pkt 1 Konstytucji RP.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że zgodnie z Konstytucją, Prezes Rady Ministrów reprezentuje Radę Ministrów, a udzielenie pełnomocnictwa radcy prawnemu było prawidłowe, co wyklucza nieważność postępowania z tego powodu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od postanowienia WSA, które odrzuciło skargę na uchwałę Rady Ministrów.

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchwała Rady Ministrów nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, ani podstawy prawnej wydanego aktu lub czynności, kształtującej uprawnienia lub obowiązki indywidualnego podmiotu.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 148 § pkt 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Do kompetencji Prezesa Rady Ministrów należy reprezentowanie Rady Ministrów.

p.p.s.a. art. 182 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia WSA kończącego postępowanie.

p.p.s.a. art. 182 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym orzeka w składzie jednego sędziego.

p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zarzutu nieważności postępowania.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nie zasądza się zwrotu kosztów postępowania w przypadku skarg kasacyjnych na postanowienia WSA kończące postępowanie.

p.p.s.a. art. 203

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Koszty postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Rady Ministrów ma charakter organizacyjny i planistyczny, nie kształtuje bezpośrednio praw ani obowiązków jednostki. • Brak przepisu prawa umożliwiającego zaskarżenie uchwały do sądu administracyjnego. • Prezes Rady Ministrów jest umocowany do reprezentowania Rady Ministrów.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu błędnej reprezentacji organu. • Uchwała Rady Ministrów jest aktem prawa zewnętrznego, kształtującym sytuację prawną podmiotu.

Godne uwagi sformułowania

uchwała ta jest aktem wewnętrznym, w związku z czym nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa • nie stanowi też podstawy prawnej wydanego aktu lub czynności, kształtującej uprawnienia lub obowiązki indywidualnego podmiotu • w myśl art. 148 pkt 1 Konstytucji RP do kompetencji Prezesa Rady Ministrów należy reprezentowanie Rady Ministrów • skarga kasacyjna należy do środków prawnych sformalizowanych i jej sporządzeniu powinna towarzyszyć najwyższa staranność • Panująca współcześnie różnorodność prawnych form działania administracji zdecydowanie wykracza poza enumerację zawartą w poszczególnych punktach art. 3 § 2 p.p.s.a. • dopuszczalność drogi sądowej jako takiej nie zależy od tego w jakiej formie administracja działa, lecz od tego czy mamy do czynienia ze sprawą indywidualną w sporze o prawo w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP • Na podstawie zaskarżonej uchwały nie doszło do nawiązania stosunku prawnego pomiędzy organem a skarżącymi i już z tego powodu skarga jest niedopuszczalna. • Z treści uchwały wynika, że ma charakter organizacyjny, a zarazem planistyczny, stanowiąc wyraz przyjęcia określonej polityki prawa i finansów publicznych, podjęcia określonych działań w sferze zarządzania.

Skład orzekający

Joanna Salachna

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji sądów administracyjnych w zakresie kontroli uchwał Rady Ministrów, zwłaszcza tych o charakterze organizacyjnym i planistycznym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały Rady Ministrów dotyczącej programu wieloletniego. Interpretacja art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w kontekście aktów o charakterze polityki publicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dopuszczalności kontroli sądowej nad aktami Rady Ministrów, co ma znaczenie dla przejrzystości działań władzy wykonawczej.

Czy uchwała Rady Ministrów może być poza kontrolą sądów? NSA wyjaśnia granice kognicji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst