Orzeczenie

I FZ 238/14Odmowa prawa pomocy darowizny koszty sądowe 4

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

NSAPodatkoweWysokansa

prawo pomocykoszty sądowedarowiznyKodeks cywilnyPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymisytuacja materialnaobowiązek ponoszenia kosztów

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie P. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, które odmówiło skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odmowę, wskazując na dochody skarżącego oraz fakt dokonania przez niego licznych darowizn na rzecz dzieci w latach 2007-2008, obejmujących znaczący majątek (nieruchomości, pojazdy, sprzęt). Sąd uznał, że mimo trudnej sytuacji materialnej, skarżący nie wykazał braku środków na pokrycie kosztów postępowania, a także powinien rozważyć możliwość skorzystania z prawa do żądania środków od obdarowanych dzieci na podstawie art. 897 Kodeksu cywilnego, w sytuacji popadnięcia w niedostatek. Skarżący w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa i art. 897 Kc, twierdząc, że koszty sądowe nie są jego osobistą potrzebą i nie może dochodzić ich pokrycia od obdarowanych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za niezasadne. Podkreślono, że instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia kosztów i powinna być stosowana w uzasadnionych przypadkach. Sąd stwierdził, że skarżący nie udowodnił, iż nie jest w stanie samodzielnie pokryć kosztów sądowych. Ponadto, dobrowolne pozbycie się majątku o znacznych rozmiarach nie może pozostać bez wpływu na ocenę jego sytuacji finansowej. Sąd uznał, że osoba, która świadomie pozbawia się majątku, nie może oczekiwać, że koszty postępowania pokryje Skarb Państwa. Dodatkowo, skarżący nie podjął próby zwrócenia się o pomoc do dzieci, co czyni przerzucanie kosztów na podatników sprzecznym z zasadami współżycia społecznego. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ocena sytuacji majątkowej strony ubiegającej się o prawo pomocy w kontekście wcześniejszych darowizn i możliwości uzyskania wsparcia od osób obdarowanych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego, jednak jego ogólne zasady dotyczące odpowiedzialności za własne decyzje majątkowe i przerzucania kosztów na Skarb Państwa mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy osoba, która dobrowolnie rozporządziła znacznym majątkiem poprzez darowizny, może ubiegać się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów postępowania sądowego, jeśli istnieje możliwość uzyskania wsparcia od obdarowanych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie może oczekiwać, że koszty postępowania pokryje Skarb Państwa, zwłaszcza jeśli nie podjęła próby uzyskania pomocy od osób obdarowanych.

Uzasadnienie

Dobrowolne pozbycie się majątku o znacznej wartości nie może pozostać bez wpływu na ocenę aktualnej sytuacji finansowej strony ubiegającej się o prawo pomocy. Strona, która świadomie pozbawia się środków na pokrycie kosztów, nie może przerzucać ich na podatników, szczególnie gdy może liczyć na pomoc osób najbliższych.

Czy koszty postępowania sądowego stanowią 'usprawiedliwione potrzeby' darczyńcy w rozumieniu art. 897 Kodeksu cywilnego, uprawniające do żądania środków od obdarowanego?

Odpowiedź sądu

Sąd pierwszej instancji zasugerował taką możliwość, jednak NSA skupił się na ocenie sytuacji majątkowej skarżącego i jego obowiązku ponoszenia kosztów, nie rozstrzygając bezpośrednio tej kwestii jako podstawy odmowy prawa pomocy.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji odwołał się do art. 897 Kc, wskazując, że skarżący powinien rozważyć możliwość ubiegania się o środki od obdarowanych dzieci w sytuacji popadnięcia w niedostatek. NSA nie odrzucił tej argumentacji, ale uznał, że dobrowolne rozdysponowanie majątku jest wystarczającą podstawą do odmowy prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono zażalenie

Zażalenie P. G. na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy zostało oddalone.